TS PHẠM TRỌNG CHÁNH (NHẤT UYÊN) – SỬ THI ILIADE THI HÀO HOMÈRE (bài 18)

THI CA KHÚC XVII / CHIẾN CÔNG MÉNÉLAS (câu 10729 đến 11586)

TÓM LƯỢC Ménélas cùng Ajax bảo vệ thi thể Patrocle chống lại Hector. Hector lui bước, sau đó trở lại với những chiến binh ưu tú nhất thành Troie và giao tranh một trận quyết liệt. Nỗi đau đôi ngựa Achille,  Automédon cuối cùng dẫn chúng trở lại cuộc chiến đấu, Hector và Énée cố sức chiếm đoạt nhưng không được. Cuộc chiến đấu tiếp diễn quanh xác Patrocle, quân Hy Lạp núng thế, Ménélas sai Antilochos về báo tin cho Achille biết. Ménélas, Mérion, có hai Ajax bảo vệ dành được xác Patrocle mang đi. Tiếp tục đọc

PHẠM TRỌNG CHÁNH – CẢNH ĐẸP THÀNH THĂNG LONG THỜI TÂY SƠN QUA THI CA ĐOÀN NGUYỄN TUẤN (1750- ? )

            Chùm thơ Đoàn Nguyễn Tuấn viết về cảnh vật thành Thăng Long, là một tập thơ kiệt tác trong kho tàng văn học chữ Hán nước ta.  Tập thơ gồm 28 bài, như 28 vì sao khuê, nhị thập bát tú,  tiếc thay trong Hải Ông Thi tập, nxbKHXH. 1982 chỉ in lại có 23 bài, tôi xin dịch thơ đường luật  hết 23 bài ấy để giới thiệu những hạt ngọc trong thi ca Việt Nam chưa được lưu ý đến.

Đoàn Nguyễn Tuấn hiệu là Hải Ông, quê làng Hải An, huyện Quỳnh Côi, tỉnh Thái Bình, là con trai Thám hoa Đoàn Nguyễn Thục (1718-1775) con rễ Quốc lão Nhữ Đình Toản (1703-1774) triều Lê, và là anh vợ thi hào Nguyễn Du (1766-1820). Tiếp tục đọc

TS Phạm Trọng Chánh – SỬ THI ILIADE THI HÀO HOMÈRE (bài 17)

THI CA KHÚC XVI

CA KHÚC PATROCLE (câu 9707 đến câu 10728)

TÓM LƯỢC: Achille đồng ý cho Patrocle mượn vũ khí, mang quân Myrmidons tham chiến. Một con thuyền Hy Lạp bị đốt cháy, Patrocle tiến đánh quân Troie chạy tán loạn, Patrocle giết tướng Sarpédon. Chiến đấu ác liệt quanh xác Sarpédon. Trái lời khuyên Achille, Patrocle đuổi theo quân Troie đến tận chân thành Ilion, đánh Hector, giết Kébron. Thần Apollon đánh Patrocle rơi vũ khí, Hector giết Patrocle và đuổi theo Automédon. Tiếp tục đọc

TS PHẠM TRỌNG CHÁNH – SỬ THI ILIADE THI HÀO HOMÈRE (bài 16) THI CA KHÚC XV

TÓM LƯỢC:

tỉnh giấc sau khi hợp hoan với vợ, Thần nữ Héra. Biết mưu Héra nhưng vì tại mình mắc lừa nên không nổi giận và báo trước những chuyện sẽ xãy ra. Athénée xoa dịu nỗi đau Arès Thần Chiến xót đau trước cái chết của con là Ascalaphos. Theo lệnh Thần Vương, Apollon và Iris buộc Poséidon rút khỏi cuộc chiến. Apollon chữa lành vết thương cho Hector, và gieo hoang mang cho quân Hy Lạp. Doanh trại Hy Lạp lại bị tấn công. Patrocle rời Eurypyle sau khi chữa vết thương xong, đi xin Achille cho mình ra trận thay. Dù chống cự anh dũng, quân Hy Lạp vẫn bị Hector đốt một chiến thuyền. Ajax Télamon dũng cảm đánh lui được quân Troie. Tiếp tục đọc

TS PHẠM TRỌNG CHÁNH – NGUYỄN HÀNH (1771-1824) MINH QUYÊN THI TẬP: TIẾNG CHIM ĐỖ QUYÊN KÊU BI THƯƠNG

Nguyễn Hành cùng với chú là thi hào Nguyễn Du, năm người hay thơ nhất nước  Nam « An Nam Ngũ Tuyệt ». Trong bốn dòng họ thơ văn danh tiếng nước Nam. Họ Nguyễn Tiên Điền có hai người. Họ Nguyễn Trường Lưu có Nguyễn Huy Tự, họ Phan Huy gốc làng Thu Hoạch Hà Tĩnh có Phan Huy Ích. Họ Ngô Thì, Tả Thanh Oai  Hà Đông có Ngô Thì Vị.

Nguyễn Hành để lại trên đời Minh Quyên thi tập (VH. 109), và Quan Đông Hải (A 1530, VN 1444, VH 81) bản chép tay lưu trử tại Viện Nghiên cứu Hán Nôm Hà Nội. Tiếp tục đọc

TS PHẠM TRỌNG CHÁNH – SỬ THI ILIADE THI HÀO HOMÈRE (bài 15) THI CA KHÚC  XIV. THẦN VƯƠNG ZEUS BỊ VỢ THẦN NỮ HÉRA ĐÁNH LỪA (câu 8271 đến 8852)

TS PHẠM TRỌNG CHÁNH (NHẤT  UYÊN) chuyển ngữ thơ lục bát

TÓM LƯỢC :  Vương Lão Nestor đang chăm sóc cho Machaon trong dinh trại, nghe tiếng ồn ào, ông đi ra để gặp vua Agamemnon, Ulysse, Diomède bị  thương. Agamemnon lại đòi bỏ cuộc vây thành, Ulysse, Diomède phản đối. Thần Poséidon khích lệ lòng dũng cảm của Agamemnon và quân Hy Lạp. Héra điểm trang và mượn chiếc yếm của Aprodite làm cho Thần Vương Zeus say đắm nhan sắc thèm muốn làm tình và ngủ thiếp trong vòng tay mình, để Thần Poséidon có thì giờ phục hồi thế mạnh quân Hy Lạp. Hector bị thương và bị Ajax công tử Oilée đuổi riết. Tiếp tục đọc

TS PHẠM TRỌNG CHÁNH – PHAN HUY ÍCH (1751-1822) TINH SÀ KỶ HÀNH: KÝ SỰ TRÊN THUYỀN ĐI SỨ (VỚI VUA QUANG TRUNG GIẢ) NĂM 1790 

Tinh Sà Kỷ Hành, là tập thơ kiệt tác hàng đầu trong kho tàng thi ca chữ Hán của Việt Nam, được vua Quang Trung khen ”thơ văn ông có khí cốt” và Ngô Thì Nhậm ca ngợi thơ văn  ông “đắc vô tà chi tư “ (có được cái nghĩ không sai trái). Phan Huy Ích viết ký sự bằng thơ, bằng nguyên dẫn, chú thích  cuộc đi sứ thú vị nhất trong lịch sử bang giao  Trung Hoa và Việt Nam là cuộc đi sứ năm 1790 thời Tây Sơn sau trận chiến thắng Đống Đa. Nhà Thanh phải tiếp rước chiêu đãi trong hơn sáu tháng một sứ đoàn đông đảo 150 người tổng cộng nhà Thanh phải tốn đến 800 000 lạng bạc, khác với sứ đoàn bình thường khoảng 30 người. Tiếp tục đọc