PHẠM TRỌNG CHÁNH – NGÔ THÌ NHẬM (1746-1803) CÚC THU BÁCH VỊNH 50 Bài thơ đối thoại với Phan Huy Ích (1751-1802)

NGÔ THÌ NHẬM

Cúc Thu Bách Vịnh là một tập thơ 100 bài gồm : 50 bài của Phan Huy Ích và 50 bài của Ngô Thì Nhậm viết từ tiết Trùng Dương năm 1796. Ngô Văn gia phái gọi tập thơ là Cúc Hoa Thi Trận. Sau những biến cố xãy ra trong triều đình Tây Sơn từ khi vua Quang Trung mất năm 1792. Thái sư Bùi Đắc Tuyên chuyên quyền đày quân sư Trần Văn Kỷ. Tướng Vũ Văn Dũng đem quân về giết cha con Bùi Đắc Tuyên và tướng Ngô Văn Sở. Tình hình nội bộ Tây Sơn mâu thuẩn, Ngô Thì Nhậm lui về nhà cũ tại Bích Câu cạnh hồ Kim Âu, thành Thăng Long, mở Trúc Lâm thiền viện xưng danh Hải Lượng thiền sư viết Trúc Lâm Tông Chì Nguyên Thanh, Phan Huy Ích cũng mở Bảo Chân quán xưng danh Bảo Chân đạo sĩ tu đạo Lão. Tiếp tục đọc

NHẤT UYÊN PHẠM TRỌNG CHÁNH chuyển ngữ thơ lục bát – SỬ THI ILIADE THI HÀO HOMÈRE: THI CA KHÚC XIX ACHILLE NGUÔI GIẬN (bài 20)

Tóm lược: Achille có vũ khí rồi, đòi muốn xuất quân ngay, vua Agamemnon thú nhận lỗi lầm mình vả cho người mang tới cho Achille những tặng vật như đã hứa. Nàng Briséis được đưa về dinh trại Achille và than khóc bên xác Patrocle với Achille và các phụ nữ khác. Được Nữ thần Athéné phù trợ, Achille nhảy lên xe mong đối đầu với Hector, con ngựa Xanthos được Nữ thần Héra cho tiếng nói của người, tiên tri cho chàng biết: chàng sẽ chết không bao lâu sau cái chết của Hector, Achille vẫn phẩn nộ quyết chí giết Hector. Tiếp tục đọc

Phạm Trọng Chánh – CÚC THU BÁCH VỊNH. PHAN HUY ÍCH (1751-1822)

* Tập thơ nhật ký đối thoại giữa Hải Lượng thiền sư (Ngô Thì Nhậm) và Bảo Chân đạo sĩ (Phan Huy Ích)

Cuối triều Tây Sơn, sau khi vua Quang Trung mất năm 1792, vua Cảnh Thịnh lên ngôi năm 10 tuổi, quyền hành trong tay cậu là Thái Sư Bùi Đắc Tuyên, họ Bùi chuyên quyền đày quân sư Trần Văn Kỷ làm lính thú, đến Hoàng Giang thì gặp Vũ Văn Dũng từ Bắc  trở về Phú Xuân bèn bàn mưu. Tướng Vũ  Văn Dũng đem quân về giết cha con Bùi Đắc Tuyên và tướng Ngô Văn Sở, nhưng tướng Trần Quang Diệu và tướng Vũ Văn Dũng kình địch nhau. Tiếp tục đọc

NHẤT UYÊN PHẠM TRỌNG CHÁNH chuyển ngữ – SỬ THI ILIADE (bài 19) THI HÀO HOMÈRE THI CA KHÚC XVIII

CHẾ  TẠO VŨ KHÍ CHO ACHILLE (câu 11587 đến 12352)

TÓM LƯỢC

Achille đau đớn, nữ thần Thétis từ Thủy Cung hiện đến an ủi con, và hứa sẽ giúp cho vũ khí mới. Thétis về Olympe xin Thần Héphaistos chế tạo vũ khí mới cho con. Achille đau thương xuất hiện trên thành, chàng cất tiếng hét làm quân Troie hoảng sợ bỏ chạy, 12 dũng sĩ Troa quân bị Hy Lạp giết chết. Đêm hôm ấy quân Troa họp Hội Đồng tướng lĩnh. Quân Hy Lạp than khóc bên xác Patrocle,chiếc khiên mới của Achille, Thétis mang vũ khí xuống trần cho con.. Tiếp tục đọc

PHẠM TRỌNG CHÁNH ĐỌC ODYSSÊY BẢN DỊCH ĐỖ KHÁNH HOAN

Odysssée và Iliade của thi hào Homère, hai sử thi  kiệt tác văn chương của Hy Lạp , là tác phẩm văn chương hàng đầu của nhân loại, sáng tác cách chúng ta 3000 năm vẫn còn làm say mê nhân loại, hai tác phẩm gần 30000 câu thơ  10 lần truyện Kiều. Cùng một thời gian có ba người Việt Nam từ ba phương trời khác nhau dịch tác phẩm này : Ông Hoàng Hữu Đản tại Việt Nam dịch thơ xuôi, ông Đỗ Khánh Hoan từ Canada dịch văn xuôi và bản dịch của tôi thơ lục bát. Là người đồng hành, hơn 10 năm trong việc dịch và nghiên cứu thơ Homère tôi xin điểm qua những sơ sót bản dịch  Odyssée của ông Đỗ Khánh Hoan, sau khi đã nhận xét về bản dịch Iliade. Tiếp tục đọc

TS PHẠM TRỌNG CHÁNH ĐỌC ILIADE HOMER BẢN DỊCH ĐỖ KHÁNH HOAN nxb Thế Giới. 2013

Dịch sử thi Iliade và Odyssée kiệt tác văn chương hàng đầu của nhân loại gần 30 000 câu thơ, 10 lần Truyện Kiều là một việc làm kiên trì, phải bỏ ra công sức 10, 20  năm làm việc đều đặn liên tục Thơ Homère nổi tiếng là một kiệt tác văn chương, hoàn hảo đến mức được so sánh như một chuổi ngọc thi ca tuyệt đẹp, không thể thế một câu, không thể thay một chữ. Ngày nay khó tìm ra người Việt thông thạo tiếng Hy Lạp Cổ Điển để dịch, tiếng Pháp, tiếng Anh có nhiều bản dịch tốt của các, giáo sư Đại học uy tín,  nhà xuất bản danh tiếng. Việc dịch lại hay tham khảo các bản dịch Anh Pháp là chuyện bình thường cho các ngôn ngữ ít người dùng. Tiếp tục đọc

TS PHẠM TRỌNG CHÁNH (NHẤT UYÊN) – SỬ THI ILIADE THI HÀO HOMÈRE (bài 18)

THI CA KHÚC XVII / CHIẾN CÔNG MÉNÉLAS (câu 10729 đến 11586)

TÓM LƯỢC Ménélas cùng Ajax bảo vệ thi thể Patrocle chống lại Hector. Hector lui bước, sau đó trở lại với những chiến binh ưu tú nhất thành Troie và giao tranh một trận quyết liệt. Nỗi đau đôi ngựa Achille,  Automédon cuối cùng dẫn chúng trở lại cuộc chiến đấu, Hector và Énée cố sức chiếm đoạt nhưng không được. Cuộc chiến đấu tiếp diễn quanh xác Patrocle, quân Hy Lạp núng thế, Ménélas sai Antilochos về báo tin cho Achille biết. Ménélas, Mérion, có hai Ajax bảo vệ dành được xác Patrocle mang đi. Tiếp tục đọc