ĐÀM TRUNG PHÁP – CHỨC NĂNG SO SÁNH CỦA GIỚI TỪ LIKE VÀ NHƯ

SO SÁNH TRONG NGÔN NGỮ

likeSo sánh là một biện pháp tu từ (figure of speech) phổ cập bậc nhất trong ngôn ngữ. Biện pháp này không những chỉ làm ngôn ngữ thêm sinh động mà còn có thể mang đến cho người đọc một thoáng sảng khoái tinh thần, trong cả ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết (nhất là thi ca).

Christina Rossetti (1830-1894) trong bốn câu thơ đã dùng ba giới từ like để diễn tả hạnh phúc của trái tim mình qua âm thanh, hình ảnh, và màu sắc (như một con chim đang hót trong tổ, một cây táo xum xuê đầy trái, một vỏ sò long lanh ngũ sắc trên bãi biển) trích từ một bài thơ viết để đón mừng ngày sinh nhật hạnh phúc của chính mình: Đọc tiếp

ĐÀM TRUNG PHÁP – YÊN TÂM NGƯỜI NÓI, ẤM LÒNG NGƯỜI NGHE

euphemismRobert Fulghum (sinh năm 1937 tại Texas) viết cuốn sách mang một tựa đề có vẻ giễu cợt là All I Really Need to Know I Learned in Kindergarten xuất bản năm 1986. Vậy mà vừa trình làng, nó đã trở thành một “best-seller” trong 2 năm liền, với 16 triệu người mua và được dịch sang 27 ngôn ngữ.

Qua cái nhìn của trẻ thơ, Fulghum nhớ lại những bài học ở lớp mẫu giáo của ông, và từ đó thành tâm giải thích rằng thế giới sẽ tốt đẹp hơn biết bao nhiêu nếu người lớn cũng tuân thủ các quy luật đạo đức căn bản mà trẻ thơ đã thuộc lòng. Chẳng hạn, một quy luật trong số đó là ta phải biết tạ lỗi sau khi đã lỡ dùng lời lẽ xấu xa làm tủi nhục người khác; nếu không ta sẽ dễ bị trả thù. Lúc ấy thì gậy và đá có thể làm ta gẫy xương, nhưng lời nói sẽ làm ta tan nát cõi lòng: Sticks and stones may break our bones, but words will break our hearts.” Đọc tiếp

ĐÀM TRUNG PHÁP – CƠ CẤU TIẾNG VIỆT TRONG KHUÔN KHỔ NGỮ PHÁP HOÀN VŨ

Noam Chomsky

Noam Chomsky

Noam Chomsky (sinh năm 1928 tại Philadelphia) là một trong những tư tưởng gia có nhiều ảnh hưởng nhất trong thời đại chúng ta. Ông cũng là một trong số rất ít các khoa học gia mà công trình nghiên cứu được quần chúng quan tâm theo dõi.

Sau khi tốt nghiệp tiến sĩ ngữ học tại Đại Học Pennsylvania vào năm 1955, Chomsky bắt đầu dạy học tại Viện Kỹ Thuật Massachusetts (MIT). Ông được thăng giáo sư thực thụ năm 1961, và năm 1976 được nhận tước vị Institute Professor tức là được gia nhập một hàng ngũ chọn lọc các đồng nghiệp mà đa số đã lãnh giải Nobel về các bộ môn khác nhau. Đọc tiếp

ĐÀM TRUNG PHÁP – DEMAIN, DÈS L’AUBE: MỘT TUYỆT TÁC CỦA VICTOR HUGO

victorhugoTuyển tập Les Contemplations của Victor Hugo (1802-1885) chứa đựng 158 bài thơ ghi lại các kỷ niệm của ông về những chuyện vui buồn trong đời sống thường nhật, gồm cả nỗi đớn đau khôn lường do cái chết mang lại. Tất cả được thi hào sáng tác trong khoảng thời gian từ 1830 đến 1855 và cho xuất bản năm 1856.

Trong số những bài ghi lại nỗi đớn đau vì tử biệt trong Les Contemplations, vô số độc giả trong cũng như ngoài nước Pháp đã coi bài Demain, dès l’aube như một tuyệt tác mà có người đã học thuộc lòng ngay sau lần đọc đầu tiên. Đọc tiếp

Đàm Trung Pháp – Thứ tiếng Mỹ “ngắc ngoải” nhưng lại có duyên chi lạ!

englischRichard Lederer là một nhà giáo ngôn ngữ nổi tiếng và giàu có, nhờ vào biệt tài nhìn ra những điều vô tình hóa ra nực cười trong tiếng Mỹ rồi viết về chúng trong ba cuốn sách duyên dáng mua vui cho thiên hạ, bán chạy như tôm tươi. Đó là các cuốn Anguished English (1987), Crazy English (1989), và Fractured English (1996).

Trong số những người ái mộ ông Lederer, một độc giả bên Canada viết: “Tôi để cuốn Anguished English trên bàn nhỏ đầu giường và đôi khi đọc vài trang trước khi tắt đèn đi ngủ. Nhiều phen, giữa đêm thinh lặng, tôi rú lên những trận cười, ồn ào đến độ tôi sợ đã làm phiền những người hàng xóm trong chung cư.” Đọc tiếp

ĐÀM TRUNG PHÁP GIỚI THIỆU VÀ CHÚ GIẢI: THI HÀO LÝ BẠCH TRONG TÂM TƯ NGƯỜI ÂU MỸ

ly_bachLỜI PHI LỘ: Vì lý do thực tế, những đoạn trích dẫn thi ca Lý Bạch trong bài viết này sẽ được ghi theo lối phát âm Hán Việt quen thuộc của chúng ta, thay vì bằng phương thức “pinyin” để ghi âm quan thoại. Đây cũng là một điều lợi, vì lối phát âm Hán Việt vốn gần gũi với lối phát âm chữ Hán đời Đường. Để thêm hứng thú cho độc giả, xen kẽ vào giữa các bài hoặc đoạn thi ca trích dẫn của Lý Bạch và phần chuyển sang tiếng Anh là những bài hoặc đoạn chuyển sang tiếng Việt của các dịch giả lừng danh. Người Âu-Mỹ thường chỉ đọc thơ Trung Quốc qua các bản dịch sang ngôn ngữ của họ. Đọc tiếp

ĐÀM TRUNG PHÁP – MỘT ĐỊNH MỆNH BI THƯƠNG

dinh-hungĐinh Hùng qua đời vì bạo bệnh vào mùa thu 1967 tại Saigon trong một ngày gió mưa tầm tã, lúc mới 47 tuổi đời. Vài tuần sau đó, Vũ Hoàng Chương (người anh rể cũng là thi hữu thân nhất của Đinh Hùng) đã nói chuyện rất cảm động về cuộc đời của nhà thơ yểu tử tại Trung Tâm Văn Bút Việt Nam. Qua bài nói chuyện “Nhớ Đinh Hùng” của ông, ta được biết vì đâu mà Đinh Hùng có cái “nguồn thi hứng ảm đạm bi thương đến rùng rợn tê điếng cả tâm hồn.” Năm Đinh Hùng 11 tuổi, chị Tuyết Hồng, một hoa khôi 18 tuổi đời, vì buồn chuyện tình duyên đã tự trầm tại Hồ Trúc Bạch. Vài tháng sau, thân phụ thất lộc khi chưa đầy 50 tuổi. Và 3 năm sau nữa, chị lớn nhất mang tên Loan cũng qua đời trong tuổi thanh xuân! Trại Trung Phụng, sản nghiệp to lớn nhà họ Đinh, vẫn theo lời Vũ Hoàng Chương, “quả là một gia tài đẫm lệ; bộ xương khô và lưỡi hái dài nanh ác lúc nào cũng như lẩn quất trong hang cây khế, cây cam.” (Trung Tâm Văn Bút Việt Nam 1969, trang 35-37). Đọc tiếp