TRẦN THOẠI NGUYÊN – ÁNH SÁNG VẦNG TRỜI ĐÔNG

FB_IMG_1655502176126

Tôi không mê chính trị 

Những thủ đoạn âm mưu. 

Nhưng sống chết Chân Lý

Dẫu rực lửa oan cừu!

Đây núi rừng Yên Bái 

Máu Hùng thắm cỏ cây

Mười ba gương Liệt sĩ

Đầu rơi đoạn đầu đài!

Một đầu rơi: “Việt Nam”

Người bước lên: “Việt Nam”

Dân Tộc và Độc Lập

Đài Quốc Gia vinh quang!

Bài ca Quốc Dân Đảng

Nguyễn Thái Học ánh dương  

Những Cái Chết Bi Tráng 

Cho Con Người, Quê Hương!

Tôi là con dân Việt 

Mang dòng máu Tiên Rồng 

Thi sĩ cùng sống chết 

Ánh Sáng Vầng Trời Đông!

TRẦN THOẠI NGUYÊN 

Cảm hứng từ :

NGÀY TANG YÊN BÁY : 17 / 6 / 1930

Việt Nam Muôn Năm”, một đầu rơi rụng 

Việt Nam Muôn Năm“, người khác tiến lên

Và tử thần kính cẩn đừng ghi tên

Những liệt sĩ vào bia người tuẫn quốc 

Năm học lớp Ba, 1953-1954, trường Tiểu Học Nguyễn Công Trứ (trường Hàng Than), Hà Nội, tôi đã thuộc lòng bài thơ Ngày Tang Yên Báy (trong đó có khổ thơ trên) ghi lại những cái chết bi tráng của mười ba anh hùng Việt Nam Quốc Dân Đảng, khi lần lượt bước lên máy chém ở Yên Báy.

Một người bạn từ Mỹ mới gửi tôi một bài viết về sự kiện bi tráng này, thuật lại bởi một tác giả Pháp, Louis Roubaud, trong cuốn sách có tựa VIỆT NAM, xuất bản năm 1930 tại Paris.

Xin chuyển các bạn 

VIỆT NAM !

Louis Roubaud 

Lời giới thiệu: Gần đến ngày tưởng niệm 92 năm (17/6/1930-17/6/2022) ngày các bậc anh hùng Quốc Dân Đảng bị chém ở Yên Báy chúng tôi trân trọng đăng bản dịch trích từ tác phẩm “Việt Nam” của nhà báo Pháp Louis Roubaud. Ông đã chứng kiến từng người một bình thản đi đến máy chém. Mười ba bậc anh hùng này đã hô vang “Việt Nam”. Ông xúc động mãnh liệt và kể lại sự kiện bi hùng trong tác phẩm tựa đề “Việt Nam”. Lần đầu tiên tại Pháp hai tiếng “Việt Nam” được dùng để nói về An Nam thuộc địa của Pháp. (Trần Quốc Việt)

Chúng tôi chân thành cảm ơn một người bạn văn muốn ẩn danh ở Pháp đã dịch ra tiếng Việt và cảm ơn một người bạn Mỹ đã dịch ra tiếng Anh. Qua bản gốc tiếng Pháp và hai bản dịch tiếng Việt và tiếng Anh này chúng tôi hy vọng những người Việt trong và ngoài nước biết đến các bậc anh hùng đã bỏ mình vì nước vào rạng sáng ngày 17 tháng 6 năm 1930. Tiếng hô vang “Việt Nam” vẫn còn vang vọng bên tai và trong lòng chúng ta muôn đời. 

(Trần Quốc Việt )

Từ “Việt” là tên gọi một tộc trong trăm tộc, theo thần thoại, lập ra Đế quốc An Nam. Việt có nghĩa là Tổ quốc. Việt cũng có nghĩa là “ở dưới đó, ở xa tận dưới đó” và nhắc nhở cuộc di dân lập quốc ở phía cực nam của nước Tàu.

Người ta nói “Việt Nam” (phía Nam ở xa) thay vì nói “An Nam” (phía Nam bình yên).

Xóa bỏ từ Trung Hoa “an”, có nghĩa “bình yên, ổn định”, là một cách phủ nhận ký ức về kẻ chinh phục xưa và không chấp nhận sự chiếm đóng của giặc xâm lăng.

Việt Nam! Việt Nam! Tổ quốc phía Nam! Tổ quốc phía Nam!… Mười ba lần tôi nghe tiếng hét đó trước máy chém ở Yên Báy. Mười ba người bị kết án tử hình, kẻ trước người sau, chỉ cách đoạn đầu đài 2 thước, đã hô lớn “Việt Nam”.

Louis Roubaud

Phỏng vấn Ký Con

Louis Roubaud – Trần Quốc Việt dịch 

Lời người dịch : Vào tháng Sáu năm 1930 trong văn phòng của ông Arnoux, chánh mật thám Bắc Kỳ, tại Hỏa Lò, Hà Nội, phóng viên Pháp Louis Roubaud từ Paris đến đã phỏng vấn Ký Con, trưởng ban ám sát và kỷ luật của Việt Nam Quốc Dân Đảng. Nhà báo Pháp tả về Ký Con như sau :

“Ông 22 tuổi người nhỏ con và gầy. Mặt ông giống như mặt con sóc và mắt ông sáng. Ông vẫn đứng thẳng và khi ông phấn khích, ông dường như quên ông là người tù. Hai cổ tay ông bị còng chéo chặt lại với nhau nên cử chỉ duy nhất ông có thể làm là giơ hai cánh tay lên về hướng quạt trần.

“Ký Con” cười nói vui vẻ, đôi vai ông rung lên, ông dường như trò chuyện thoải mái ở đây với một người thông minh sau những giờ dài đơn điệu trong xà lim”.

Ông Arnoux nói tiếng Việt còn “giỏi hơn người bản xứ” đã thông dịch cho phóng viên Louis Roubaud trong cuộc phỏng vấn. Ở cuối chương về Ký Con, tức Đoàn Trần Nghiệp, Roubaud viết “Arnoux là kẻ thù tàn bạo nhất của họ, truy đuổi họ đến cùng, nhưng ông không bao giờ khinh miệt họ”.

Họ ở đây không ai khác hơn chính là những liệt sĩ vô danh và hữu danh của Việt Nam Quốc Dân Đảng. (TQV)

***

Bây giờ đến lượt tôi hỏi ông.

“Nếu ông không tin chắc vào thắng lợi, tại sao ông vẫn cứ tiếp tục làm ?”

Ông đáp :

“Luôn luôn phải có người bắt đầu trước rồi người sau mới nối bước được. Hôm nay chúng tôi không thành công thì người sau tất sẽ thành công”.

“Thành công điều gì ?”

“Là đuổi người Pháp ra khỏi nước An Nam”.

“Phải chăng ông sẽ đạt được mục tiêu ấy bằng cách sát hại đồng bào ông ?”

“Tôi chỉ trừng phạt những kẻ phản bội. Nếu tôi giết ai thì đó cũng chỉ là vì cái lợi ích chung. Chẳng lẽ ông đã làm được cách mạng mà không cần giết người ?”

“Và ông còn cướp cả hành khách nữa”.

“Cách mạng cần tiền. Trên xe có nhiều thương gia người Tàu giàu có đi chợ để tích trữ lúa gạo. Tôi bảo với họ rằng tôi có nhiệm vụ lấy của người giàu chia cho người nghèo”.

“Ông là cộng sản ?”

“Tôi chỉ là người ủng hộ chính quyền cộng hòa như ông. Tôi mong muốn nước tôi những gì các ông đã đạt được cho nước các ông : một chính phủ dân chủ, phổ thông đầu phiếu, tự do báo chí, công nhận nhân quyền và quyền của công dân, và trước tiên là độc lập!”

Ông còn tuyên bố:

“Giá như người Pháp thương chúng tôi, họ sẽ thấy chúng tôi đau khổ !”

Rồi ông nói tiếp :

“Người đau khổ nhất là người già vì họ không còn nhìn thấy rõ nữa. Chúng tôi đang sống không có ánh sáng như người già. Chúng tôi là dân tộc đang sống trong bóng tối”.

Nói xong, “Ký Con” bị giải về xà lim.

Louis Roubaud

(Nguyên tác : “Việt Nam”, Nhà xuất bản Librairie Valois, Paris, 1931. Bản tiếng Anh của Robert Charles Dolan. Trần Quốc Việt dịch)

*******************

Nguyên tác : Viet Nam, Librairie Valois, Paris, 1930. Bản tiếng Anh của Robert Charles Dolan, tác giả ẩn danh dịch sang tiếng Việt

************************

Ghi chú : Đao phủ bấm nút máy chém tại Yên Báy là một người Việt, đi lính cho Pháp , được đóng lon đội ( trung sĩ ). Theo một hồi ký của nhà văn Tô Hoài , viên đội này sau đó theo Việt Nam Quốc Dân Đảng ( có lẽ vì cám phục trước những cái chết dũng cảm của 13 đảng viên VNQDĐ )và tham gia Việt Mình chống Pháp. Tô Hoài kể trong hồi ký viên đội này , và hai đồng chí VNQDĐ khác, bị Việt Minh thủ tiêu, bị bắn chết trong một cánh đồng. Có lẽ do chủ  trương độc quyền về chính trị của người cộng sản thời kỳ đó.

Hình 1 : Nguyễn Thái Học, trong áo tử tù

Hình 2 : Ký Con Đoàn Trần Nghiệp

Hình 3: Cuốn VIỆT NAM , tác giả Louis Roubaud, in năm 1930 tại Paris

Copy Fb Trac Nguyen

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s