Ngô Khôn Trí – MARATHON


marathonNăm bộ môn thể thao đòi hỏi phải có thể lực tốt trong Thế vận hội Olympic mùa Hè là decathlon, marathon, boxing, water polo, rowing. Trong đó, marathon được xem là bộ môn khó nhọc nhất. Bởi vì để hoàn thành bộ môn thể thao này, vận động viên phải phải chạy không ngừng một đoạn đường dài 42,195 km.

Môn chạy marathon của nam đã có mặt trong chương trình điền kinh Olympic từ năm 1896. Gần chín mươi năm sau, nội dung thi đấu của nữ được thêm vào chương trình tại Thế vận hội 1984. Kỷ lục Olympic cho bộ môn marathon là 2:06:32 giờ đối với nam, do Samuel Wanjiru (Kenya) lập ra vào năm 2008 và 2:23:07 giờ đối với nữ, do Tiki Gelana (Ethiopia) lập ra vào năm 2012. Từ trước đến nay, chỉ có 3 vận động viên duy nhất đã giành được 2 huy chương vàng. Đó là Abebe Bikila, Waldemar Cierpinski và Eliud Kipchoge. Không có vận động viên nào giành được nhiều hơn hai huy chương của bất kỳ màu nào. Ethiopia là quốc gia đã giành được 6 huy chương vàng, nhiều nhất thế giới trong bộ môn này. Kenya đoạt tổng cộng 15 huy chương, nhiều nhất thế giới về số lượng. Thông thường, marathon nam là sự kiện được tổ chức vào ngày cuối cùng của Thế vận hôi. Do đó, các huy chương cũng được trao tại lễ bế mạc.

Hiện nay có hơn 800 vận động viên marathon tranh tài hàng năm trên khắp thế giới, phần lớn người tham dự là những vận động viên nghiệp dư hoặc những người bình thường tham gia với mục đích giải trí. Những cuộc đua marathon lớn hơn có thể có hàng nghìn người tham dự.

Ngoài Thế vận hội Olympic ra, hàng năm người ta tổ chức các cuộc chạy đua marathon ở các thành phố lớn như: London, Berlin, New York, Chicago, Boston, Paris, Stockholm, Tokyo, Amsterdam. Tại New York mọi thứ đều lớn lao, cuộc thi chạy marathon ở New York cũng không phải là ngoại lệ. Nó thu hút rất nhiều vận động viên quốc tế đến tham dự và 2 triệu người dân New York đến ủng hộ các vận động viên marathon. Hàng năm có khoảng 40 người tham dự và 38 người về đích. Cuộc thi diễn ra trên sân khấu truyền thông lớn nhất thế giới, với lượng người xem truyền hình lên đến 300 triệu người. Nó cũng tự hào với giải thưởng cao nhất lớn nhất trong số tất cả các cuộc đua marathon lớn, với 100 ngàn đô cho người về nhất, 60 ngàn cho người về nhì và 40 ngàn đô cho người về hạng ba. Ngoài ra, nhiệt độ mùa thu mát mẻ vào tháng 11 cũng là một điểm thu hút lớn đối với những người thích chạy bộ.

Từ ngữ “Marathon” này gợi nhớ đến một câu chuyện được kể lại trong dân gian thời Hy Lạp cổ đại về một chiến binh tên là Pheidippides đã chạy bộ từ trận chiến tại thị trấn Marathon tới thành Athena để báo tin quân Ba Tư đã bị đánh bại trong trận Marathon. Truyền thuyết kể rằng ông đã chạy chạy một mạch, không nghỉ ngơi và khi đến nơi ông hét to “Chúng ta đã chiến thắng” rồi gục ngã và qua đời.

Đọc tới đây, người viết hiếu kỳ muốn tìm hiểu thêm những vận động viên chay marathon ngã lăn ra chết từ xưa đến nay. Được biết các nguyên nhân thường gặp khi chạy marathon là :

-Đột tử do tim.

-Natri trong máu xuống thấp (do đổ mồ hôi hay uống quá nhiều nước, mất cân bằng chất điện giải (electrolyte, chất điển giải được tìm thấy trong các mô cơ thể và trong máu dưới dạng các muối hòa tan. Nó giúp vận chuyển các chất dinh dưỡng vào trong tế bào và thải chất chuyển hoá của các tế bào ra khỏi cơ thể, duy trì sự cân bằng nước , và giúp độ pH của cơ thể ổn định)

-Sốc nhiệt (heat stroke) do gắng sức làm thân nhiệt tăng trên 104 ° F (40 ° C).

Vào năm 2016, một đánh giá y tế có hệ thống cho thấy nguy cơ đột tử do tim trong lúc hoặc ngay sau khi chạy marathon là từ 0,6 đến 1,9 trường hợp tử vong trên 100.000 người tham gia.

Sau đây là 1 vài trường hợp tiêu biểu trong danh sách 55 người tử vong do tham gia chạy marathon ở các thành phố lớn :

-Ngày 4/11/1990, vận động viên (vdv) Lisa B. Christensen, 19 tuổi chết do bất thường ở động mạch vành tại cuộc chạy đua Marine Corps .

-Ngày 16/10/1994, vdv Samuel Grafton, 42 tuổi tử vong do đau tim (heart attack) khi tham gia Detroit Marathon.

-Ngày 22/10/2000, Danny Towns, 45 tuổi, tử vong tại Chicago Marathon, do đau tim.

-Ngày 15/4/2002, Cynthia Lucero, 28 tuổi, tử vong do hạ natri máu (hyponatremia) tại Boston Marathon.

-Ngày 19/3/2006, Raul Reyna, 53 tuổi, tử vong do đau tim tại Los Angeles Marathon.

-Ngày 13/4/2014, Robert Berry, 42 tuổi tử vong khi tham dự London Marathon do say nóng (heat stroke).

-Ngày 19/1/2020, Harry Vroulis, 74 tuổi, tử vong do đau tim khi tham dự Houston marathon.

,…

Hầu như năm nào cũng có vận động viên chạy marathon chết trong khi chạy hoặc ngay sau khi về tới đích. Trong những người này, có người đã từng giải phẫu hoặc không có đủ thể lực cho cuộc chạy bộ liên tục không nghỉ suốt 2 đến 3 giờ đồng hồ. Chạy bộ vừa phải, từ 10 đến 30 phút tùy theo cơ thể và tuổi tác, sẽ giúp giảm cân, giảm nguy cơ mắc bệnh tim , nhưng nếu chạy quá lâu , quá sức sẽ gây ra bệnh đau tim đưa đến tử vong. Có anh bạn lớn tuổi hơn, rủ rê tôi chạy marathon với ảnh nhưng tôi không dám.

Montreal, ngày 15/5/2022

Ngô Khôn Trí

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s