Ngô Khôn Trí – TẠI SAO UKRAINE KHÔNG THỂ GIA NHẬP NATO ?  

NATO là Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương do Mỹ đứng đầu, được thành lập vào năm 1949, với mục đích là ngăn chặn sự phát triển ảnh hưởng của chủ nghĩa cộng sản và Liên Xô lúc đó.

Năm 1991, Liên Xô tan rả thành 15 quốc gia độc lập . Năm 2004, ba quốc gia Estonia, Latvia, Litva  thuộc khối Liên Xô cũ, cùng với Slovenia, Slovakia, Bulgaria, Romania, tổng cộng 7 nước cộng sản cũ gia nhập  NATO, Năm 2009, Albania và Croatia được kết nạp; năm 2017, Montenegro được kết nạp; năm 2020, North Macedonia được kết nạp. Tổng cộng số thành viên của NATO hiện nay là 30 quốc gia (27 quốc gia ở Châu Âu, một quốc gia ở Âu-Á và 2 quốc gia ở Bắc Mỹ).

Ukraine làm đơn xin vô NATO từ năm 2008, lúc đó Yushchenko đắc cử tổng thống trong một cuộc tranh cử rất gay go, với số phiếu sát nút sau những cuộc biểu tình của phe nhóm ủng hộ ông, kéo theo hàng loạt các cuộc biểu tình bùng nổ, được mệnh danh là “Cách mạng Cam”. 

< Cách đây 18 năm, tại Ukraine, vào ngày 31/10,2004, cuộc bầu cử tổng thống thứ tư được thực hiện với 2 ứng viên mạnh nhất là Yushchenko (phe đối lập) và Yanukovych (Thủ tướng đương nhiệm). Kết quả là Yushchenko nhận được 39.90% phiếu bầu, Yanukovych: 39,26% . Theo luật bầu cử của Ukraine, nếu không có ứng cử viên nào giành được đa số (50% trở lên) thì sẽ tổ chức bầu vòng hai. Kết quả vòng hai (ngày 21/11/2004) : Yushchenko nhận được 46,61% phiếu bầu, Yanukovych: 49,46% 

Kết quả đảo ngược này đã dẫn đến một cuộc khủng hoảng chính trị ở Ukraine. Tại thủ đô Kiev, một cuộc biểu tình lớn cáo buộc rằng có đe dọa cử tri, gian lận phiếu, được tổ chức bởi nhóm ủng hộ Yushchenko thuộc khối đối lập có lập trường bài Nga và ủng hộ phương Tây. Sau đó, hàng loạt các cuộc biểu tình bùng nổ được mệnh danh là “Cách mạng Cam”. 

Tòa án tối cao Ukraine đã hủy bỏ kết quả chính thức và ra lệnh lặp lại cuộc bỏ phiếu. Cuộc bỏ phiếu cuối cùng được tổ chức vào ngày 26/12/2004. Yushchenko được tuyên bố là người chiến thắng với 51,99% phiếu bầu so với 44,20% của Yanukovych.

< Trong lúc ra tranh cử da mặt của Yushchenko bị biến dạng do bởi ông đã ăn một lượng độc hại dioxin mạnh nhất, nhưng sau đó đã hồi phục hoàn toàn>

Trong thời gian Yushchenko giữ chức tổng thống, vào năm 2008,  Ukraine đã nộp đơn xin vào NATO >. 

Tuy nhiên, sau khi Yushchenko lên nắm quyền, giới lãnh đạo Cách mạng Cam chia rẽ, tranh giành quyền lực. Chỉ sau một năm sau khi lên nắm quyền, Ukraina vẫn phải đối diện với nạn tham nhũng, thiếu tổ chức, nợ nần không giảm. Liên minh do ông lãnh đạo đã không được lòng dân, chỉ giành được 13,95% số phiếu bầu vào năm 2006 và 14,15% số phiếu bầu trong cuộc bầu cử quốc hội năm 2007. Sau 5 năm cuộc cách mạng nổ ra, người dân Ukraina rất thất vọng về các lãnh đạo Cách mạng Cam. Cộng đồng chung châu Âu (EU) đã không tán thành ủng hộ và giúp Ukraine hòa nhập với châu Âu.

Năm 2010,  Yanukovych tái tranh cử và nhận được đa số phiếu (gần 12,5 triệu), trở thành tổng thống thứ 4 của Ukraine. Cuộc bầu cử được giới quan sát quốc tế đánh giá là tự do và công bằng. Ông từng giữ chức Thống đốc tỉnh Donetsk năm 1997 và 2002, thân Nga nên khi lên nắm quyền, Yanukovych chủ trương không liên kết với NATO,  các kế hoạch hành động trở thành thành viên ((Membership Action Plan (MAP)) NATO đã bị gác lại. Ông cũng đã từ chối một thỏa thuận liên kết EU đang chờ xử lý, thay vào đó chọn theo đuổi khoản cứu trợ cho vay của Nga. Điều này dẫn đến các cuộc biểu tình chiếm đóng Quảng trường Độc lập của Kyiv, của những người ủng hộ Liên minh châu Âu  (Euromaidan). Vào tháng 2 năm 2014, các cuộc đụng độ bạo lực giữa người biểu tình và lực lượng cảnh sát đặc nhiệm đã dẫn đến nhiều người chết và bị thương.
Vào ngày 18/6/ 2015, Yanukovych bị quốc hội tước danh hiệu tổng thống. Ngày 24/1/2019, ông bị tòa án Ukraine kết án vắng mặt mười ba năm tù vì tội phản quốc. Hiện ông sống lưu vong ở miền nam nước Nga.

Năm 2014, trong cuộc bầu cử tổng thống, Poroshenko đã nhận được nhiều phiếu bầu áp đảo với tỷ lệ bầu 54,7%, đủ để giành chiến thắng trong một vòng duy nhất. Thế nhưng, các cuộc bầu cử đã không được tổ chức trên khắp Ukraine, đã không được tổ chức ở Crimea do Nga sáp nhập vào tháng 3/2014. Tại khu vực Donbas (Donetsk và Luhansk) chỉ có 20% số phiếu bầu được mở do bị phe ly khai thân Nga gây rối.

Poroshenko , 57 tuổi, là một doanh nhân giàu có (1,3 tỷ USD), từng làm tổng giám đốc của cơ sở giao dịch chứng khoán, có phần hùn trong tập đoàn đầu tư Ukrprominvest, làm chủ đài truyền hình tư nhân cấp tiến Kanal 5 và hãng kẹo bánh Roshen, là một trong những người có thế lực nhất về chính trị tại Ukraina. 

Ngày 21/4/2019, do vì không có ứng cử viên nào nhận được đa số phiếu bầu tuyệt đối, vòng bầu cử thứ hai được tổ chức giữa hai ứng cử viên hàng đầu, Volodymyr Zelenskyy, một diễn viên hài đóng vai tổng thống hư cấu của Ukraine trong bộ phim truyền hình hài Servant of the People và tổng thống đương nhiệm, Petro Poroshenko. Kết quả, Zelenskyy đã giành chiến thắng với 73,22% số phiếu bầu (13,5 triệu phiếu) .

Zelenskyy đã giành chiến thắng với chiến dịch tranh cử dựa trên ba lời hứa chính : Nỗ lực tối đa vì hòa bình ở Donbas, chống tham nhũng và cải thiện phúc lợi của người dân.

Hai tháng sau khi nhậm chức, Zelenskyy vướng vào một vụ bê bối lớn của Hoa Kỳ liên quan đến Tổng thống Donald Trump lúc bấy giờ. Trump đã gọi cho ông và gây áp lực buộc ông phải làm việc với Rudy Giuliani (luật sư riêng của Trump) và Bộ trưởng Tư pháp William Barr khi đó để điều tra Joe Biden, đối thủ đang tranh cử chống lại Trump trong cuộc bầu cử tổng thống, và con trai của ông ta là Hunter. Trump đã giữ lại 400 triệu đô la viện trợ của Quốc hội cho Ukraine khi các quan chức Ukraine không tuân thủ.

Vào tháng 4/2021, lo ngại việc Nga tăng cường quân sự ở biên giới Ukraine, Zelenskyy đã yêu cầu Tổng thống Joe Biden và kêu gọi các thành viên NATO sớm giải quyết đơn xin gia nhập NATO của Ukraine.

Sau buổi gặp gở, Tổng thống Biden hứa sẽ viện trợ vũ khí chống thiết giáp, vũ khí cỡ nhỏ, áo giáp cùng nhiều loại đạn khác nhau để hỗ trợ lực lượng phòng thủ tiền tuyến của Ukraine.

– Ngày 15/12/2021:

   – Ukraine, Gruzia và Moldova (3 quốc gia thuộc Liên Xô cũ) đã vận động Liên minh châu Âu tại một hội nghị thượng đỉnh vào thứ Tư để cho phép họ bắt đầu đàm phán gia nhập khối. Sau cuộc gặp Chủ tịch Hội đồng Châu Âu Charles Michel, Tổng thống Ukraine Zelenskiy cho biết trên Twitte rằng : “Mục tiêu của chúng tôi là trở thành thành viên đầy đủ trong Liên minh châu Âu”

– Tổng thống Biden nói rằng một cuộc xâm lược của Nga vào Ukraine “có thể xảy ra”, nhưng hy vọng rằng có thể đạt được một giải pháp ngoại giao. Ông cảnh báo Putin rằng Mỹ sẽ hành động nếu lực lượng Nga tiến vào bất kỳ quốc gia NATO nào xung quanh Ukraine, một cuộc tấn công vào NATO là một cuộc tấn công vào tất cả chúng ta. 

-Ngày 13/2/2022, Trong cuộc điện đàm giữa lúc căng thẳng Nga – phương Tây xung quanh Ukraine leo thang, Zelensky đã mời Tổng thống Biden sớm có chuyến công du đến Kiev để phát “tín hiệu” tới Moscow. Thế nhưng, phía Mỹ nói: chưa có lịch.

– Ngày 24/2, Nga bắt đầu một cuộc xâm lược toàn diện vào Ukraine.

– Ngày 16/3, Tổng thư ký của NATO, ông Jens Stoltenberg cho biết các nước thành viên Liên Minh Bắc Đại Dương đồng thuận hỗ trợ tài chính và vật chất cho Ukraina nhưng từ chối yêu cầu của tổng thống Volodymyr Zelensky về việc lập vùng cấm bay ở Ukraina.

Sau cuộc đàm phán lần thứ tư với Nga, Tổng thống Ukraine Zelensky đã nói trong cuộc họp trực tuyến với giới chức quân đội rằng : 

Ukraine không phải quốc gia thành viên NATO. Chúng ta hiểu điều đó. Suốt nhiều năm qua, chúng ta luôn nghe rằng những cánh cửa rộng mở, nhưng cũng phải hiểu rằng Ukraine không thể gia nhập liên minh. Đó là thực tế và cần được chấp nhận

Montreal, ngày 18/03/2022

Ngô Khôn Trí

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s