Phương Tôn – Ưu tiên chích ngừa: Vấn đề đạo đức phải được chú trọng!

impfzentrum

Việc tiêm vắc xin chống SARS-CoV-2 tại Đức đã được lên kế hoạch sau khi chính phủ thông qua bộ y tế liên bang và các tiểu bang cùng các nhà khoa học, bác sĩ và nhà đạo đức học thảo luận về một quy trình tiêm chủng minh bạch.

Do tiêm chủng đại trà trong một thời gian ngắn nhất như có thể là một việc hoàn toàn mới, chưa bao giờ xảy ra, do đó chính phủ Đức, từ bà Thủ tướng đến bộ trưởng Y tế Liên bang bỏ qua ảnh hưởng đảng phái, phe nhóm để hoàn toàn đặt niềm tin vào khoa học, tìm kiếm kiến thức chuyên môn về vấn đề ngăn ngừa tiêm chủng từ các nhà nghiên cứu, các bác sĩ chuyên gia về vi trùng học, dịch tể học và các nhà đạo đức học. Từ đó, một nhóm chuyên gia đã được thành hình để đảm đương công việc tư vấn cho chính phủ. Nhóm gồm có các thành viên chính như Viện Robert Koch (RKI)1, Ủy ban Tiêm chủng Thường trực (STIKO)2 thuộc Viện Robert Koch (RKI), Hội đồng Đạo đức Đức (Der Deutsche Ethikrat)3 và các nhà nghiên cứu từ Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Leopoldina (Nationalen Akademie der Wissenschaften)4.

Khi phát triển các chiến lược tiêm chủng, nhóm chuyên gia dựa vào cơ sở khoa học, dùng đến mô hình toán học để tính toán hiệu quả của vắc xin và nguy cơ dịch bệnh. Mục đích là lập bản đồ việc sử dụng nguồn vắc xin hạn chế như thế nào để có hiệu quả nhất.

Chính phủ Đức thông qua bộ y tế liên bang cho rằng, việc giao nhiệm vụ cho các chuyên gia, bỏ qua vấn đề chính trị đảng phái, là do việc phân phối liều tiêm chủng không chỉ có ý nghĩa về mặt y tế, mà còn là khía cạnh đạo đức và chính trị xã hội khi nguồn cung cấp vắc xin còn giới hạn, khan hiếm.

Khi nhu cầu về vắc xin vượt quá khả năng cung cấp thì vấn đề ưu tiên nhóm người nào được ưu tiên chích ngừa trước phải được đề ra một cách minh bạch. Liên quan đến ưu tiên, cụ thể là nhóm những người đặc biệt có nguy cơ mắc SARS-CoV-2, chẳng hạn như người bệnh và người già, cũng như những nhân viên trong các ngành nghề y tế.

Sau khi triển vọng có vắc xin an toàn và hiệu quả rõ ràng, Bộ Y tế Liên bang và các bang chịu trách nhiệm lập kế hoạch và phân phối. Qua đó hai thành viên quan trọng trong nhóm chuyên gia là:

– Viện Robert Koch RKI với tư cách là một viện độc lập thuộc bộ y tế liên bang trong lĩnh vực kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh, đặc biệt là các bệnh truyền nhiễm, có nhiệm vụ tìm phương pháp phân phối để tạo điều kiện bảo vệ tốt nhất như có thể cho các nhóm dễ bị nhiễm và dễ bị tổn thương, đồng thời ngăn chặn hiệu quả sự lây lan của virus.

– Ủy Ban Tiêm Chủng Thường Trực – STIKO (nhóm chuyên gia tự nguyện, độc lập về mặt chính trị chịu trách nhiệm lập nên các khuyến nghị tiêm chủng cho người dân Đức.

Ngoài ra, chính phủ các tiểu bang chịu trách nhiệm thi hành sau khi đạt được sự đồng thuận chung về một quyết định từ bộ y tế liên bang. Đặc biệt các bang thuộc đảng đối lập kiểm soát chặt chẽ những hoạt động của chính phủ liên bang.

Giải quyết vấn đề ưu tiên tiêm chủng, RKI chú ý đến 4 nhóm ưu tiên trong “Kế hoạch Đại dịch Quốc gia” để từ đó lập nên trình tự ưu tiên tiêm chủng cho cả nước:

– Những người dễ bị tổn thương nhất đặc biệt cần tiêm chủng,
– Những người thường xuyên tiếp xúc với những người đặc biệt dễ bị tổn thương (nhân viên y tế trong các cơ sở chăm sóc và bệnh viện),
– Những người có ảnh hưởng đặc biệt đến sự lưu hành của virus (nhóm tuổi có tỷ lệ lây nhiễm đặc biệt cao),
– Những người được yêu cầu để duy trì an toàn công cộng hoặc cơ sở hạ tầng của chính phủ (Cảnh sát, cứu hỏa, người bán hàng thực phẩm ..)

Sơ lược về trình tự tiêm chủng

Chừng nào vắc xin corona vẫn còn thiếu thì trên toàn liên bang phải chấp hành đúng theo thứ tự ưu tiên phân bổ khi tiêm chủng trong các “trung tâm tiêm chủng” đặt dưới sự điều hành của chính quyền từng tiểu bang, được lập nên tại mỗi tỉnh và các thành phố lớn.

Chiến lược chích ngừa của Đức được chia ra làm 4 giai đoạn để chích cho 4 nhóm người. Từ giai đoạn này chuyển sang giai đoạn kế tiếp được thực hiện chỉ một khi khoãng chừng 70% số người trong nhóm được chích hoàn tất. (ở đây 70% là con số “thần thoại” vì theo các chuyên gia về y tế, dịch bệnh chỉ có thể bị tiêu diệt một khi 70% dân số được miễn nhiễm)

Giai đọan chích ngừa Nhóm 1 (ưu tiên cao nhất)
– Trên 80 tuổi
– Người được điều trị, chăm sóc tại các cơ sở điều trị nội trú như viện dưỡng lảo, bán nội trú.

– Những người chăm sóc nuôi dưỡng người cao tuổi, người cần chăm sóc.
– Những người thường xuyên tiêm vắc xin cho người khác để chống lại coronavirus.
– Nhân viên điều dưỡng trong các dịch vụ chăm sóc tại nhà.
– Những người đánh giá và kiểm tra các hoạt động chăm sóc tại nhà.
– Những người làm việc trong các khu vực của các cơ sở y tế có nguy cơ rất cao tiếp chạm với coronavirus, đặc biệt là trong các khu chăm sóc đặc biệt, trong phòng cấp cứu, trong các dịch vụ cấp cứu, chăm sóc trong các trung tâm tiêm chủng và ở những nơi bị nhiễm Coronavirus.
– Những người thường xuyên điều trị, chăm sóc những người có nguy cơ rất cao mắc bệnh nghiêm trọng hoặc tử vong nếu một khi bị nhiễm coronavirus – đặc biệt là trong khoa ung thư hoặc y học cấy ghép hoặc trong bối cảnh điều trị bệnh nhân suy giảm miễn dịch nghiêm trọng.

Thời gian tiêm chủng cho nhóm 1 đã bị kéo dài ngoài dự tính của bộ y tế liên bang do khó khăn gặp phải khi muốn đưa người già yếu đến các trung tâm chích ngừa. Thay vào đó, cơ quan tiêm chủng tại các địa phương phải thành lập những nhóm chích ngừa lưu động đến tận các nhà dưỡng lảo, các cơ sở chăm sóc nuôi dưỡng người lớn tuổi để chích ngừa cho họ.

Giai đọan chích ngừa Nhóm 2 (ưu tiên cao)
– Trên 70 tuổi
– Những người bị hội chứng down (trisomy 21) hoặc khuyết tật do bị tổn thương từ thuốc thalidomide.
– Những người sau khi cấy ghép nội tạng.
– Người bị sa sút trí tuệ hoặc thiểu năng trí tuệ hoặc mắc bệnh tâm thần nặng (rối loạn lưỡng cực, tâm thần phân liệt, trầm cảm nặng).
– Những người bị ung thư cần điều trị.
– Những người bị bệnh phổi mãn tính nặng, loạn dưỡng cơ hoặc các bệnh thần kinh cơ tương đương, bệnh tiểu đường có biến chứng, xơ gan hoặc bệnh gan mãn tính khác, bệnh thận mãn tính hoặc béo phì (với BMI trên 40).
– Những người, theo đánh giá y tế, có nguy cơ rất cao hoặc cao bị mắc bệnh nghiêm trọng hoặc tử vong một khi bị nhiễm coronavirus.
– Tối đa hai người tiếp xúc cận sát với những người cần chăm sóc tại gia và cũng trên 70 tuổi hoặc mắc một trong các bệnh hoặc khuyết tật nói trên.
– Tối đa hai người tiếp xúc gần gũi với phụ nữ mang thai.
– Người làm việc tại các cơ sở điều trị nội trú, bán nội trú dành cho người tâm thần hoặc người khuyết tật hoặc người thường xuyên điều trị, chăm sóc, nuôi dưỡng người tâm thần hoặc người khuyết tật như một phần của dịch vụ chăm sóc tại nhà
– Những người làm việc trong các khu vực của cơ sở y tế hoặc là một phần của công việc y tế có nguy cơ tiếp xúc với coronavirus cao, cụ thể là các bác sĩ và nhân viên tiếp xúc với bệnh nhân thường xuyên, nhân viên từ các dịch vụ hiến máu và huyết tương và trong trung tâm kiểm tra corona.
– Cảnh sát và các dịch vụ khẩn cấp có nguy cơ lây nhiễm cao trong khi làm nhiệm vụ, ví dụ như trong các cuộc biểu tình. Nó cũng bao gồm những người lính có nguy cơ lây nhiễm cao khi triển khai ở nước ngoài.
– Những người làm việc trong các lảnh sự quán ở nước ngoài của Cộng hòa Liên bang Đức hoặc cho Viện Khảo cổ học Đức tại các vùng không được chăm sóc sức khỏe đầy đủ và do đó có nguy cơ nhiễm trùng cao.
– Những người làm việc ở nước ngoài cho các cơ sở chính trị hoặc các tổ chức và thể chế của Cộng hòa Liên bang Đức trong các lĩnh vực ngăn ngừa, ổn định khủng hoảng, phục hồi sau xung đột, hợp tác phát triển hoặc chính sách văn hóa và giáo dục nước ngoài hoặc là công dân Đức trong các tổ chức quốc tế ở những nơi không được chăm sóc sức khỏe đầy đủ dẫn đến có nguy cơ nhiễm trùng cao.
– Những người làm việc trong các cơ sở chăm sóc trẻ em, nhà trẻ, trường tiểu học, trường đặc biệt.
– Những người trong ngành y tế công cộng và những vị trí đặc biệt có liên quan trong việc duy trì cơ sở hạ tầng bệnh viện.
– Những phụ trách hoặc người sống trong các cơ sở dành cho người tị nạn và người vô gia cư hoặc trong các cơ sở dành cho phụ nữ lánh nạn bạo hành gia đình.
– Những người thường xuyên làm việc với người lớn tuổi hoặc những người cần được chăm sóc trong khuôn khổ cần được hỗ trợ trong cuộc sống hàng ngày được công nhận theo luật tiểu bang.

Người đầu tiên trong nội các Đức, ông bộ trưởng nội vụ Horst Seehofer 71 tuổi được chích ngừa trong giai đoạn này. Nguồn tin dù có thật nhưng tỷ lệ xảy ra rất nhỏ đó là có người sau khi tiêm vắc xin AstraZeneca bị những cục máu đông trên não. Ông Horst Seehofer đã từ chối tiêm vắc xin này mà chỉ chấp nhận tiêm loại vắc xin Biontech/ Pfizer trong khi chính phủ Đức và các chuyên gia về tiêm ngừa hàng ngày kêu gọi dân chúng hãy tin tưởng chấp nhận loại thuốc của Anh quốc này. Hành động thiếu đoàn kết của ông bộ trưởng nội vụ Horst Seehofer đã gây nên những lời chê trách từ dân chúng.

Giai đọan chích ngừa Nhóm 3 (ưu tiên)

– Trên 60 tuổi
– Người mắc các bệnh đặc biệt như: bệnh ung thư đã thuyên giảm và không còn điều trị, suy giảm miễn dịch hoặc nhiễm HIV, bệnh thấp khớp, suy tim, rối loạn nhịp tim, đột quỵ, hen suyễn, bệnh viêm ruột, tiểu đường không có biến chứng, béo phì (BMI trên 30)
– Những người, theo đánh giá y tế cá nhân, nhiều nguy cơ mắc bệnh nghiêm trọng hoặc tử vong sau khi nhiễm coronavirus do các trường hợp đặc biệt
– Tối đa hai người tiếp xúc gần với những người cần chăm sóc không sống trong một cơ sở và cũng trên 60 tuổi hoặc mắc một trong các bệnh nói trên.
– Những người là thành viên của các cơ quan hiến pháp hoặc các vị trí đặc biệt có liên quan trong các cơ quan hiến pháp, trong chính phủ và các cơ quan hành chính, trong quân đội, cảnh sát, hải quan, cứu hỏa, kiểm soát thiên tai bao gồm cả tổ chức cứu trợ kỹ thuật, trong tư pháp và quản lý tư pháp, làm việc ở nước ngoài cho các cơ quan đại diện ngoại giao của Đức, cho các cơ sở chính trị của Đức hoặc các tổ chức và thể chế có trụ sở tại Cộng hòa Liên bang Đức trong các lĩnh vực ngăn ngừa khủng hoảng, ổn định, phục hồi sau xung đột, hợp tác phát triển hoặc chính sách văn hóa và giáo dục đối ngoại hoặc với tư cách là công dân Đức trong các tổ chức quốc tế
– Những người phụ giúp trong các cuộc bầu cử.
– Những người làm việc ở các vị trí đặc biệt liên quan trong các tổ chức và công ty có cơ sở hạ tầng quan trọng, đặc biệt là trong dược phẩm, công nghiệp dược phẩm, dịch vụ tang lễ, công nghiệp thực phẩm, cung cấp nước và năng lượng, xử lý nước thải và chất thải, vận tải và giao thông cũng như trong công nghệ thông tin và viễn thông.
– Nhân viên làm việc trong các khu vực của cơ sở y tế có nguy cơ tiếp xúc với coronavirus thấp, đặc biệt là trong các phòng thí nghiệm và nhân viên không chăm sóc bệnh nhân
– Những người làm việc trong lĩnh vực bán lẻ thực phẩm.
– Những người làm việc trong các cơ sở và dịch vụ phúc lợi trẻ em và thanh thiếu niên và trong các trường không phải là trường tiểu học, trường đặc biệt hoặc trường đặc biệt, những người có nguy cơ nhiễm coronavirus tăng lên đáng kể do điều kiện sống hoặc làm việc của họ.

Trong giai đoạn này, lượng vắc xin đã dồi dào hơn do đó chính phủ đồng ý cho các phòng mạch bác sĩ gia đình cùng cộng tác tiêm ngừa cho bệnh nhân của mình.

Mãi đến giai đoạn này, bà thủ tướng Merkel và bộ trưởng y tế Đức mới được tiêm ngừa với loại vắc xin AstraZeneca.

Giai đọan chích ngừa Nhóm 4 (Không ưu tiên)
Tất cả những người còn lại từ 16 tuổi trở lên.

Để tránh va chạm vào lợi ích nhóm vì công ty doanh nghiệp nào cũng muốn ưu tiên cho nhân viên của mình được chích ngừa sớm mặc dù đa số người đi làm đều dưới 60 tuổi, chính phủ Đức đã nhiều lần từ chối và mãi đến giai đoạn 4 này (không còn ưu tiên) mới chấp nhận bắt đầu từ ngày 07.06 cho các đại công ty doanh nghiệp lớn được tự chích ngừa cho nhân viên và gia đình của họ. Cần nói rõ, thuốc chích của các công ty doanh nghiệp cũng do chính phủ phân phối.

Chiến lược chích ngừa qua bốn giai đoạn ưu tiên của Đức cũng tương tự như hầu hết các nước khác trên thế giới ngoại trừ Indonesia. Ở đó, chính phủ làm ngược lại, dành ưu tiên chích ngừa cho giới trẻ từ 18 đến 59 tuối. Những ai lớn tuổi, già yếu phải đợi. Bộ trưởng Y tế Budi Gunadi Sadikin giải thích về quá trình chống lại coronavirus như sau: “Đầu tiên chúng tôi nhắm mục tiêu đến những người có khả năng mắc bệnh và cũng dễ gây lây lan”. Theo đó, một khi những người trẻ đi làm việc dễ bị lây nhiễm hơn những người ở nhà, do đó khi bảo vệ cho họ trước có nghĩa là gián tiếp bảo vệ cho người già lớn tuổi vì truyền thống ở Indonesia, nhiều thế hệ vẫn còn chung sống dưới một mái nhà.

Tuy vậy, các nhà phân tích nghi ngờ chiến lược tiêm chủng của chính phủ Indonesia, cho rằng tập trung ưu tiên vào thanh niên lao động chỉ nhằm mục đích giữ vững khâu sản xuất và để kích thích nền kinh tế trong nước càng nhanh càng tốt vì tuổi trẻ là động cơ tiêu dùng, một yếu tố quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế Indonesia vốn đã trì trệ trong những năm gần đây.

Khi nhìn vào trình tự ưu tiên tiêm ngừa Covid-19 tại Đức, mọi người có thể nhận ra mục tiêu tiên quyết của chính phủ không phải là bảo vệ lợi ích phe nhóm mà lại bảo vệ những người già lớn tuổi, những người bệnh và những người chửa trị, chăm sóc cho họ.

Theo thống kê thực tế cho thấy, chỉ một trong mười người nhiễm Corona mới cần đế sự chửa trị tại bệnh viện, cần đến máy trợ giúp để thở v.v… và phần lớn cũng là những người lớn tuổi, người có bệnh nền. Hầu hết giới trẻ khi nhiễm phải, họ chỉ cảm thấy đau nhức thân thể và chỉ cần uống thuốc chống đau nhức, sau 2 tuần là có thể đi làm việc bình thường trở lại. 3/4 trong tổng số người tử vong vì Sars-CoV-2 là những người từ 70 tuổi trở lên. Từ đó chính phủ Đức tập trung ưu tiên tiêm chủng cho hai nhóm người 1 và 2 vì nếu một khi số lớn người lớn tuổi, người có bệnh nền bị bệnh nặng phải cần chửa trị tại bệnh viện dồn vào trong một thời gian ngắn, khi đó hệ thống chăm sóc tích cực trong bệnh viện sẽ không đủ sức chứa để cứu cấp chỉ riêng cho người bệnh Corona chứ chưa kể đến những trường hợp cần cấp cứu khác như tai nạn giao thông, tim mạch v.v… Khi đó hệ thống y tế sẽ bị sụp đổ, các bác sĩ phải dùng đến quyết định mà không một thầy thuốc nào có lương tâm mong muốn, đó là phải quyết định chửa trị cho ai, và ai phải hy sinh.

Không riêng vì lợi ích y tế mà những người thuộc nhóm ưu tiên 1 và 2 là nhóm người dễ bị tổn thương nhất, là những người yếu đuối nhất và cũng là những người được xem là “thua cuộc” trong xã hội do đó họ là những người cần được bảo vệ nhiều nhất. Đây là mặt đạo đức cần thiết mà chính phủ Đức đã hết lòng chú trọng.

Trong đại dịch, quy trình ưu tiên tiêm chủng đóng vai trò quyết định. Làm thế nào để đạt kết quả tốt nhất mà lại hợp tình hợp lý. Cho đến nay, cái “thước đo lòng dân” đã đánh giá tốt chiến lược chích ngừa của chính phủ Đức. Người dân tin tưởng vào tính minh bạch của chính phủ và đồng lòng chấp nhận thi hành không một lời phản đối. Ngoại trừ một số nhỏ không đáng kể, những người theo một thuyết âm mưu nào đó, không tin tưởng, chấp nhận vắc xin có thể cứu được mạng sống con người.

Phương Tôn

Tháng 6. 2021

Nguồn:

Trang Web của chính phủ Đức:

https://www.bundesregierung.de/breg-de/themen/corona-informationen-impfung/corona-impfverordnung-1829940

Trang thống kê Statisca: Todesfälle mit Coronavirus (COVID-19) in Deutschland nach Alter und Geschlecht(Stand: 1. Juni 2021) – https://de.statista.com/statistik/daten/studie/1104173/umfrage/todesfaelle-aufgrund-des-coronavirus-in-deutschland-nach-geschlecht/#:~:text=Der%20ersten%20beiden%20Todesf%C3%A4lle%20in,in%20der%20Bundesrepublik%20auf%2087.456*.

Impfstrategie mit Fragezeichen:

https://www.sueddeutsche.de/gesundheit/coronavirus-impfung-prioritaet-indonesien-1.5181984

1RKI – Viện Robert Koch là cơ quan nghiên cứu y sinh hàng đầu của chính phủ liên bang Đức. Nhiệm vụ trọng tâm của RKI là chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Với tư cách là Viện Liên bang, hoạt động độc lập chuyên về về Bệnh truyền nhiễm và Bệnh không lây nhiễm. (Wikipedia)

2STIKO – Ủy ban Tiêm chủng Thường trực là một nhóm chuyên gia tự nguyện, độc lập về mặt chính trị và tư tưởng, hiện gồm 18 thành viên tại Cộng hòa Liên bang Đức, chuyên giải quyết các câu hỏi chính trị – y tế quan trọng về tiêm chủng và các bệnh truyền nhiễm trong nghiên cứu và thực hành và đưa ra các khuyến nghị tương ứng (bao gồm cả lịch tiêm chủng hiện tại). Các khuyến cáo STIKO, thường được xuất bản hàng năm trong Bản tin Dịch tễ học của RKI, dùng làm khuôn mẫu cho các tiểu bang về các khuyến nghị tiêm chủng. (Wikipedia)

3Der Deutsche Ethikrat – Hội đồng Đạo đức Đức là một hội đồng độc lập gồm các chuyên gia “giám sát các vấn đề đạo đức, xã hội, khoa học, y tế và pháp luật cũng như các hậu quả có thể xảy ra đối với cá nhân và xã hội phát sinh liên quan với những nghiên cứu và những phát triển đặc biệt trong lĩnh vực khoa học đời sống và ứng dụng của chúng đối với con người ”. Để hoạt động hoàn toàn độc lập hội đồng không chấp nhận những thành viên thuộc quốc hội và chính phủ. (Wikipedia)

4Nationalen Akademie der Wissenschaften – Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia, gọi tắt là Academia Leopoldina, là tổ chức khoa học và y học lâu đời nhất ở các nước nói tiếng Đức và là học viện nghiên cứu khoa học tự nhiên và y học lâu đời nhất trên thế giới. Viện hoạt động độc lập và cam kết vì lợi ích chung. Ý tưởng đằng sau việc thành lập học viện quốc gia là việc tạo ra một tổ chức được hợp pháp hóa, độc lập với lợi ích kinh tế hoặc chính trị, hoạt động một cách khoa học về các vấn đề xã hội quan trọng trong tương lai, truyền đạt kết quả của chính trị và công chúng và đại diện cho những vấn đề này trong nước và quốc tế. (Wikipedia)

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s