Phương Tôn – Nên Từ Bỏ Quyền Bảo Vệ Sáng Chế Với Riêng Vắc Xin Ngừa Covis-19

Trong những ngày vừa qua, trên mặt trận báo chí nước ngoài cũng như trên hệ thống chính phủ các nước kỹ nghệ đang dấy lên những cuộc thảo luận sôi nỗi về quyết định của TT Mỹ, Joe Biden khi ông cho biết sẵn sàng ủng hộ bãi bỏ quyền bảo vệ sáng chế chỉ riêng đối với Vắc xin ngừa Covis-19 nhằm có thể tiêu diệt nhanh chóng con virus độc hại này.

Kẻ chống như các hãng dược phẩm sản xuất Vắc xin và các nước có nền công nghệ cao như khối EU và đặc biệt là chính phủ Đức, nơi thường có khuynh hướng đứng về phía những người dân yếu thế. Người bênh như tổ chức WHO, các tổ chức từ thiện như “Bác sĩ không biên giới” và đại đa số các nước nghèo kém không có khả năng sản xuất Vắc xin cho người dân của mình. Trong số này. dĩ nhiên như mọi người đều chờ đợi, Trung quốc và Nga nhảy vào “ăn ké” tung hô khen ngợi sáng kiến nhân văn này.

Một điểm “lạ” nên nêu lên ngắn gọn ở đây là các ông bà anh hùng bàn chuyện phiếm ở Việt Nam chuyên phò Trump, chống bất kỳ hành động nào của Biden lần này lại bặt tiếng, không một lời lên tiếng. Nghĩ cũng phải thôi vì ai lại tự đi cắt miếng ăn đang dâng vào miệng cho mình?

Đầu đuôi sự việc

Khi nguồn tin khả năng có vắc xin ngừa được bệnh Covid-19 do các hãng dược như BionTech/Pfizer, Moderna, AstraZeneca v.v… được công bố, các nước nhà giàu như Mỹ, Anh, Do Thái, EU nhanh tay hùa nhau đặt mua, ôm trọn gói. Các nước giàu có khác như Canada, Nhật, Nam Hàn vì chậm tay nên đành nuốt hận để chờ được giao hàng. Những nước nghèo còn lại trên thế giới thì chỉ có nước bó tay, ngồi nhìn “tụi nó” chích ngừa mà thèm.

Dĩ nhiên vì quyền sống, không ai chịu ngồi yên chờ chết nên đã có hơm trăm quốc gia, dẫn đầu là Ấn Độ và Nam Phi, đã đưa ra “sáng kiến”, đòi hỏi phải ngưng quyền bảo vệ bằng sáng chế cho vắc xin Corona để các nước nghèo có cơ hội tự sản xuất. Đáp lại, vì miếng cơm quá béo bở, cho đến nay, các nước công nghiệp đặc biệt là những quốc gia có các công ty dược phẩm lớn đặt trụ sở như Anh, Đức, Mỹ đã không đồng ý với ý tưởng “xã hội chủ nghĩa” này.

Tuy vậy, các anh nhà giàu cũng hiểu rõ, dù người dân của mình được chích ngừa đi chăng nữa nhưng một khi trên thế giới vẫn còn bị Corona hành hạ thì mình sống cũng không yên. Do đó, chính phủ Mỹ và EU cũng đã thông báo rằng họ muốn thảo luận về việc tạm thời từ bỏ quyền sở hữu trí tuệ đối với các loại vắc xin này. Điều này có nghĩa là các nhà sản xuất dược phẩm khác cũng có thể sản xuất vắc-xin bằng cách sử dụng các công thức đã được bảo vệ bởi các bằng sáng chế. Điều này có thể tạo ra nhiều loại vắc-xin hơn và nhanh hơn cho toàn nhân loại, theo hy vọng của những người đề xuất “sáng kiến”.

Độc quyền sáng chế trong nghành dược phẩm đặc biệt quan trọng
Có thể nói, bảo vệ bằng sáng chế là chuyện sinh tồn của một công ty sản xuất dược phẩm. Và không có một ngành nghề nào lại có nhiều sáng chế như trong ngành nghiên cứu chế tạo dược phẩm. Khi một loại thuốc mới, một vắc xin mới được tượng hình thì bộ phận luật pháp trong công ty được khởi động để bảo vệ những sáng kiến được tìm ra.

Việc bảo vệ sáng chế có hiệu lực trong vòng 20 năm kể từ ngày nộp đơn. Sau khi hết thời hạn, từ công thức thuốc gốc, các nhà sản xuất dược phẩm khác có quyền sản xuất thuốc “nhái” (được gọi là thuốc generic). Khi đó giá thường giảm xuống nhanh chóng. Đến khi này, các nhà sản xuất thuốc gốc thường quảnh mặt làm ngơ để “chúng mày muốn làm gì thì làm”, vì không còn có lợi về mặt tài chánh nữa.

Cho đến nay, vắc xin như của Biontech/Pfizer hoặc Moderna được cung cấp hầu như dành cho những nước có đủ khả năng tài chánh. Trong khi ở các nước công nghiệp, theo số liệu của Liên hiệp quốc, cứ 5 người thì có 1 người được tiêm vắc xin Covid-19. Ở các nước nghèo hơn, cứ mỗi 500 người mới lại có 1 người được tiêm vắc xin corona.

Mặc dù sự không cân đối trong việc tiêm phòng chống Covid-19 trên thế giới thật rõ ràng nhưng giới nhà giàu vẫn nhất quyết bảo vệ “miếng cơm” của họ. Các lập luận được đưa ra, không phải là không đúng, như rằng, các nhà sản xuất thuốc “generic” không hẵn là họ có thể sản xuất vắc xin hiệu quả cao ngay lập tức một khi có công thức trong tay vì điều này không chỉ đòi hỏi nhiều kiến ​​thức chuyên môn, mà còn cả các thiết bị tương ứng trong nhà máy và nhiều sản phẩm sơ chế, cũng chỉ có thể được sản xuất ở một mức độ hạn chế.

Một lập luận không kém quan trọng khác, mang tính hăm dọa, khi cho rằng các công ty đã bỏ hàng núi tiền để đầu tư nghiên cứu phát triển Vắc xin, nay bỏ quyền bảo vệ bằng sáng chế thì người ta sẽ hết “hứng” tạo nên nguy cơ ngành công nghiệp sẽ cắt giảm chi tiêu cho nghiên cứu.

Nhưng nói gì thì nói, điều không thể chối cải được là đại dịch Corona chỉ bị tiêu diệt khi phần lớn toàn bộ người dân trên thế giới được chích ngừa. Với những công nghệ trước mắt, việc chích ngừa không chỉ là một hai mũi chích mà còn phải lập lại hàng năm để tăng cường hệ miễn dịch trong thân thể. Với giá cả Vắc xin cao ngất ngưỡng hiện nay thì dù rộng rãi đến đâu đi chăng nữa, các nước nhà giàu cũng chỉ có thể tặng vắc xin cho các nước nghèo trong một thời gian nào đó mà thôi. Trong dài hạn, để người dân nghèo trên thế giới được tiếp cận với Vắc xin chỉ có cách duy nhất là Vắc xin phải có giá rẻ chấp nhận được. Ngoài ra tất cả chỉ là ngụy biện.

Từ bỏ quyền bảo vệ bằng sáng chế vắc xin trong thời gian đại dịch xảy ra không chỉ là một câu hỏi riêng về tài chánh mà còn là một vấn đề đạo đức, bảo vệ đồng loại.


Phương Tôn

Tháng 5. 2021

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s