Donald nào? Biden hơn Trump (và Obama) như thế nào- Lời hứa và nguy cơ của tổng thống Biden so với các tổng thống khác

biden-obama

Người viết: Marwan Bishara – Senior political analyst at Al Jazeera.

Joe Biden đang rất thành công.

Tổng thống Hoa Kỳ đã vượt qua tiêu chuẩn 100 triệu lượt tiêm chủng mà ông đặt ra trong 100 ngày đầu tiên của chính quyền và tuần trước, ông dự đoán 200 triệu sẽ được tiêm trước cuối tháng 4.

Tất cả những nỗ lực của Donald Trump nhằm dành công lao cho đợt tiêm chủng thành công ở Mỹ đều rơi vào những lỗ tai điếc trên toàn quốc. “Anh chàng kia”, như Biden thích gọi cựu tổng thống đang lâm vào cảnh bị xa mặt cách lòng.

Với 3/4 người Mỹ hài lòng với cách xử lý đại dịch của Biden, theo một cuộc thăm dò gần đây, tổng thống mới đã thông qua thành công dự luật cứu trợ khổng lồ trị giá 1,9 nghìn tỷ đô la, một trong những kế hoạch kích thích kinh tế lớn nhất trong lịch sử quốc gia.

Kế hoạch giải cứu của Biden trợ cấp trực tiếp cho nhiều người Mỹ hơn bất kỳ kế hoạch kích thích nào kể từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, tập trung vào người dân nhiều hơn là các tập đoàn hoặc ngân hàng, để giúp nền kinh tế chuyển hướng sau khi vi rút coronavirus hoành hành.

Và nó cũng sẽ mở rộng phúc lợi cho nhiều gia đình Mỹ hơn như một cách để giải quyết nạn nghèo đói, chủ yếu bằng cách tăng thuế đối với các công ty và người giàu.

Nhưng kế hoạch giải cứu hiện có vẻ khiêm tốn so với kế hoạch phục hồi thậm chí còn tham vọng hơn của Biden trị giá 3 nghìn tỷ đô la, mà chính quyền hy vọng sẽ chi cho các dự án cơ sở hạ tầng, nhà ở và môi trường quốc gia trong giai đoạn đầu tiên trị giá 2 nghìn tỷ đô la, và chăm sóc sức khỏe, chăm sóc trẻ em, v.v. giai đoạn thứ hai.

Kế hoạch này không chỉ nhằm giúp Mỹ bắt kịp với các quốc gia phát triển lớn khác về phẩm chất cơ sở hạ tầng, dịch vụ kỹ thuật số và xã hội, mà còn giúp đưa hàng triệu người Mỹ trở lại làm việc và trong quá trình này, giải quyết tình trạng nghèo đói, hiện tượng chỉ được đứng bên lề, và chống phân biệt chủng tộc hiệu quả hơn.

Biden cũng đã ký hơn 50 sắc luật hành pháp – nhiều hơn bất kỳ người tiền nhiệm nào gần đây của ông – nhiều trong số đó nhằm mục đích thu hồi hoặc phá bỏ các chính sách thời Trump.

Và còn có nhiều luật tham vọng hơn trên đường đi tới.

Chính quyền Biden đang làm việc với các đồng minh trong Quốc hội để thông qua “Đạo luật Vì Nhân dân”, một dự thảo nghị quyết phổ biến nhằm mở rộng quyền đi bầu của những người Mỹ bị tước quyền và hạn chế ảnh hưởng của đồng tiền trong chính trị.

Kể từ khi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ bác bỏ các giới hạn về đóng góp chính trị của doanh nghiệp vào năm 2010 (Citizens United), chi tiêu của doanh nghiệp vào việc bầu cử đã tăng lên, làm biến dạng quy trình bầu cử và lập pháp, ở cả Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ.

Nếu Biden thành công trong nỗ lực của mình, sự nổi tiếng ngày càng tăng của ông có thể giúp duy trì và thậm chí còn tăng con số nhân sự của Đảng Dân chủ tại Thượng viện và Hạ viện tại cuộc bầu cử giữa kỳ năm 2022.

Nói tóm lại, Biden đã khôn ngoan nắm bắt thời điểm lịch sử, với niềm tin rằng người ta sẽ không để một cuộc khủng hoảng lớn như đại dịch trở nên lãng phí, khi có thể tạo ra thay đổi lớn ở thời điểm quan trọng như vậy.

Chương trình nghị sự lập pháp đầy tham vọng của ông đã được sánh với các tổng thống được coi là có tính cách thay đổi và mang lại nhiều hậu quả khác.

Nói chung, những điểm tương đồng như vậy đang phổ biến trên các phương tiện truyền thông và giới học thuật Hoa Kỳ. Người Mỹ thích đánh giá và so sánh các nhà lãnh đạo của họ như các vận động viên, ngôi sao điện ảnh và nghệ sĩ âm nhạc.

Và trong khi sự phân tích loại suy về tổng thống rất phức tạp, chúng cung cấp ngay cả cho chính các tổng thống những cái nhìn rộng hơn về triển vọng thành công và thất bại của họ.

Biden đã gặp gỡ các nhà sử học để có được những góc nhìn so sánh của họ, giống như Tổng thống Barack Obama đã làm nhiều lần. Trump không cần tham vấn như vậy để so sánh mình với Abraham Lincoln và ngay cả với Chúa Giêsu Kitô.

Tất nhiên, các phép phân tích suy loại có khác nhau. Chúng có thể được đánh giá từ góc lý tưởng, góc chính trị, góc nhân cách, góc cấu trúc hoặc liên quan đến gốc gác cá nhân. Nhưng phù hợp nhất là những điều tập trung vào các hậu quả của một nhiệm kỳ tổng thống đó.

Ví dụ, sự tương tự giữa Obama-John F Kennedy có vẻ hấp dẫn vào năm 2009, khi tổng thống Da đen đầu tiên của Mỹ được so sánh với tổng thống Công giáo đầu tiên của nước này.

Cả hai đều được coi là những người tương đối ở bên ngoài chính trường, những diễn giả trẻ tuổi, lôi cuốn và hùng hồn, và cả hai đều dành được trái tim và khối óc của người Mỹ trong các cuộc bầu cử long trời lở đất. Nhưng trong khi cả hai đều là những nhân vật truyền cảm hứng, thì cả hai đều không thực sự là một tổng thống mang lại nhiều thay đổi.

Nhân tiện, nếu bạn cho rằng bài phát biểu tại Cairo năm 2009 của Obama là một bước đột phá, bạn chưa đọc bài phát biểu tại Algeria năm 1957 của Kennedy.

Một sự song song thú vị khác là Trump-Richard Nixon. Trong khi một người có kinh nghiệm chính trị và hiểu biết về chiến lược, còn người khác theo chủ nghĩa dân túy và ngớ ngẩn (tôi sẽ để bạn quyết định xem ai là ai), họ có chung một bản lĩnh xấu xa, xoa dịu những kẻ cuồng tín tôn giáo, tấn công báo chí tự do, chơi ván bài chủng tộc, và lừa gạt người dân Mỹ, tất cả đều dẫn đến sự diệt vong của họ.

Về phần mình, Biden dường như ngày càng bị so sánh với Lyndon B Johnson. Sự tương tự tập trung vào các chương trình nghị sự và chính sách lập pháp của họ, cụ thể là so sánh “Đạo luật vì con người” của Biden và các kế hoạch giải cứu và phục hồi của ông với Đạo luật dân quyền năm 1964 của Johnson và các chương trình Xã hội vĩ đại của ông đã củng cố mạng lưới an toàn xã hội và kinh tế của nước Mỹ.

Không còn gì nghi ngờ được sự phân tích đầy tính cách thuyết phục này, ngay cả ở giai đoạn đầu của nhiệm kỳ tổng thống Biden, và mặc dù việc so sánh các chính sách của các tổng thống khác nhau từ các thời đại khác nhau có thể khó khăn khi không có bối cảnh lịch sử và chiến lược.

Nhưng Biden và Johnson cũng chia sẻ một trong những yếu tố cần thiết nhất của một nhà lãnh đạo thành công và bền bỉ: kinh nghiệm.

Cả hai tổng thống đều có sự nghiệp lâu dài với tư cách là thành viên của Quốc hội và cả hai đều từng là phó chủ tịch dưới bóng của những nhân vật truyền cảm hứng hơn nhưng ít kinh nghiệm hơn, điều này dường như đã đụng chạm đến họ.

Và vì vậy, cuối cùng khi thời điểm của họ đã đến, cả hai đều bắt đầu hoạt động, được trang bị kiến thức sâu sắc về quy trình lập pháp và sự quá quen thuộc với văn hóa chính trị của Washington.

Vì Johnson đã vượt qua Kennedy nên theo tôi, Biden có thể và sẽ vượt qua Obama về những thử thách lớn mà nước Mỹ phải đối mặt ngày nay.

Thật bi thảm là nửa thế kỷ sau khi Johnson tự mình giải quyết các vấn đề về sự phân biệt chủng tộc, nghèo đói và quyền bầu cử, nước Mỹ vẫn đang phải gánh chịu những tệ nạn tương tự.

Với lợi điểm có sự nhận thức sâu sắc và nhiều kinh nghiệm, Biden có thể và phải cố gắng làm tốt hơn Johnson bằng cách mở rộng thành tích trong nước, nhưng cũng phải tránh những sai lầm tệ hại ở việc đối ngoại – cụ thể là tránh xa viễn cảnh một cuộc chiến tranh khác của Mỹ ở Đông Nam Á hay việc ủng hộ một cuộc chiến tranh khác của Israel ở Trung Đông.

Ở giai đoạn đầu này, tôi vẫn còn hoài nghi. Nhưng trước sự ngạc nhiên của tôi và của nhiều người khác, Biden đang chứng tỏ một nhà lãnh đạo táo bạo và năng động hơn những người tiền nhiệm, già hay trẻ.

FB Minh-Le Pham

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s