Phương Tôn dịch – “Bạo lực là có thể hình dung được, thậm chí có khả năng xảy ra”

Lawrence Douglas

Lời giới thiệu: Điều gì sẽ xảy ra nếu Donald Trump thất cử nhưng lại không muốn ra đi? Lawrence Douglas, Giáo sư luật Hoa Kỳ đã nghĩ ra một số tình huống đáng lo ngại cho trường hợp này.

Lawrence Douglas là một trong những tiếng nói có ảnh hưởng trong số những người rất quan tâm đến cuộc bầu cử tháng 11 ở Mỹ. Giáo sư luật liên ngành (Luật, Luật học và Tư tưởng xã hội –Social Thought-) tại Amherst College là một trong những chuyên gia trong các cuộc điều tra pháp lý về tội ác của Đức Quốc Xã và cũng là người viết tiểu thuyết.

Vì vậy, ông không thiếu kiến thức và trí tưởng tượng trong chuyên luận mới nhất của mình “Ông ấy sẽ đi? Trump và cuộc bầu cử sắp diễn ra vào năm 2020” (“Will He Go? Trump and the Looming Election Meltdown in 2020” – Twelve/ Hachette, New York 2020), ông cho rằng, Donald Trump sẽ thua suýt soát. Khi đối mặt với một tổng thống, người thích dùng những lời nói dối và những thuyết âm mưu tưởng tượng làm vũ khí và thường thể hiện khuynh hướng độc đoán, thì câu hỏi: “Ông ấy sẽ ra đi hay không?” có vẻ hợp lý.

Trong những ngày qua, Trump và Tòa Bạch Ốc đã đưa ra vài lời tuyên bố cho rằng, ông sẽ chấp nhận kết quả thất cử nhưng đó có thể chỉ xảy ra một khi kết quả kiểm phiếu quá rõ ràng, nhưng một khi số phiếu chênh lệc quá ít ỏi thì phản ứng của Trump sẽ như thế nào?

Để hiểu rõ và cũng để chuẩn bị tinh thần cho tình huống như là một câu chuyện khoa học giã tưởng, nhưng lại có khả năng xảy ra và nếu một khi xảy ra thì lại là một thảm họa không riêng cho nước Mỹ mà lại còn ảnh hưởng đến toàn bộ thế giới. Xin mời độc giả đọc bài phỏng vấn giữa Heinrich Wefing, biên tập viên tạp chí Zeit Online và Giáo Sư Lawrence Douglas, tập trung vào câu hỏi điều gì sẽ xảy ra nếu Donald Trump thất cử nhưng lại không muốn ra đi? GS Lawrence Douglas đã nghĩ ra một số tình huống đáng lo ngại cho trường hợp này.

ZEIT ONLINE: Giáo sư Douglas, vẫn còn năm tháng nữa cho đến cuộc bầu cử tổng thống Mỹ và không ai biết nó sẽ kết thúc như thế nào. Tuy nhiên, ông đã viết cả một cuốn sách về kết quả bầu cử có thể xảy ra. Câu hỏi được đưa ra, điều gì sẽ thực sự diễn ra nếu Donald Trump thua cuộc trong gang tấc nhưng không thừa nhận thất bại của mình và chịu rời khỏi Tòa Bạch Ốc. Khi đó chuyện gì sẽ xảy ra?

Lawrence Douglas: Nói ngay: Cuốn sách không phải là truyện kinh dị chính trị, tôi không họa ra một cảnh tượng rằng, Trump tự làm rào chắn sau bàn làm việc của mình trong Phòng Bầu dục, được bao quanh bởi một vài tín đồ trung thành cuối cùng và các nhân viên Mật vụ trung thành. Tôi quan tâm nhiều hơn đến một kịch bản chính trị, trong đó Trump tuyên bố rằng, ông hoàn toàn không thua cuộc, hay chính xác hơn là chiến thắng hợp pháp của mình đã bị cướp mất. Khi đó tình hình (Konstellation) sẽ rất nguy hiểm.

ZEIT ONLINE: Ông nghĩ tình hình thực tế có thể xảy ra như hế nào?

Douglas: Trump từng từ chối lời hứa sẽ chấp nhận thất bại.trong cuộc đấu khẩu trên truyền hình cuối cùng với Hillary Clinton năm 2016 rằng. Ông muốn giữ căng thẳng cao độ, ông ta đã từng nói như vậy vào lúc đó. Clinton đã bị sốc, người dẫn chương trình đã bị sốc, nhiều người nghĩ rằng thất bại của Trump đã được đóng dấu. Nhưng hóa ra lại khác. Và bây giờ ông đang thực hiện một chiến lược mới một cách rõ ràng, tạo ra nghi ngờ khi có một kết quả bầu cử không thuận lợi.

ZEIT ONLINE: Chiến lược này trông như thế nào?

Douglas: Ví dụ, ngay từ bây giờ Trump đã khẳng định rằng hệ thống bầu cử, đặc biệt các lá phiếu bầu vắng mặt (absentee ballots)

ZEIT ONLINE: … Như bầu qua thư tại Đức quốc?

Douglas: … là đặc biệt dễ bị thao túng và gian lận. Do đó, ông ta đặt câu hỏi về tính hợp pháp của kết quả bầu cử qua thư. Tại sao? Bởi vì bỏ phiếu vắng mặt được sử dụng không tương xứng ở các thành phố lớn, là những nơi đảng Dân chủ hầu hết giành được đa số. Cuộc bỏ phiếu qua thư có lợi cho đảng Dân chủ, vì vậy ông tấn công nó (bầu cử qua thư – người dịch).

ZEIT ONLINE: Có bằng chứng, bầu cử qua thư dễ bị thao túng?

Douglas: Không. Dĩ nhiên không có phương pháp bầu cử nào là hoàn hảo, nhưng bầu cử qua thư cũng không có gì khác biệt rõ ràng như những cách bầu cử khác. Do coronavirus, việc bỏ phiếu qua thư vào mùa thu tới thậm chí có thể còn đóng vai trò quan trọng hơn ở Mỹ. Ngày hôm nay Trump đã đặt nền tảng để không chấp nhận kết quả sau cuộc bầu cử tháng 11. Những nghi ngờ của ông ta về hệ thống bỏ phiếu qua thư chỉ là động cơ chính trị.

ZEIT ONLINE: Ông phác họa trong cuốn sách của ông một số kịch bản trong đó kết quả bầu cử không chỉ suýt soát, mà còn gây tranh cãi vì nhiều lý do. Trong một kịch bản, kết quả bỏ phiếu qua thư bị tranh cãi. Trong một trường hợp khác, mất điện lớn rộng xảy ra do một cuộc tấn công của hacker khiến cho việc bầu cử ở một số khu vực không thể xảy ra để rồi phải lập lại các cuộc bầu cử thay thế. Hỗn loạn và xung đột xảy ra thường xuyên. Những quy tắc và luật pháp nào nhằm đối phó giải quyết để chấm dứt (Hỗn loạn và xung đột nêu trên – người dịch)?

Douglas: Chính xác đó là những gì vào thời gian đó, năm 2016, tôi đã đặt câu hỏi sau cuộc tranh luận trên TV (Giữa Trump và Hillary Clinton – người dịch). Từ đó nảy ra ý tưởng cho cuốn sách này.

ZEIT ONLINE: Từ đó ông đã tìm ra những gì?

Douglas: Tôi nhận ra điều quan trọng nhất là Hiến pháp và Luật pháp Mỹ không bảo đảm việc chuyển giao quyền lực một cách ôn hòa từ tổng thống này sang tổng thống khác, nó (Hiến pháp và Luật pháp- người dịch) chỉ xem điều đó là việc hiển nhiên. Cho rằng mọi thứ diễn ra tốt đẹp. Ví dụ, hiến pháp nêu rất chi tiết rằng nhiệm kỳ của một tổng thống kết thúc vào ngày 20 tháng 1 lúc 12 giờ trưa và nhiệm kỳ của Tổng thống kế tiếp bắt đầu. Nhưng một câu hỏi vẫn không có câu trả lời: Điều gì xảy ra nếu một ứng cử viên không chơi theo luật, làm thế nào để ngăn chặn sự hỗn loạn?

ZEIT ONLINE: Rồi thế nào?

Douglas: Thực sự có một bộ luật được cho là để ngăn chặn những xung đột như vậy. Có từ năm 1887 và vẫn còn hiệu lực cho đến ngày nay, nhưng nó được thực hiện rất tệ, không rõ ràng, mâu thuẫn đến mức nó tạo ra nhiều vấn đề hơn thay vì để giải quyết. Tôi sợ rằng, thậm chí nó (bộ luật – người dịch) sẽ làm cuộc khủng hoảng trầm trọng thêm, nếu tình hình xảy ra đến độ như thế.

“Những vấn đề sẽ không chấm dứt với Trump”

ZEIT ONLINE: Cuộc bầu cử Tổng thống đầu tiên ở Mỹ xảy ra vào năm 1789, cách đây hơn 230 năm. Trong lịch sử Mỹ đã có một ứng cử viên nào không chấp nhận mình thua cuộc không?

Douglas: Có một lần duy nhất xảy ra gần giống như vậy vào năm 1876. Nhưng vào thời gian đó, kết quả kiểm phiếu thật sự không rõ ràng, ứng cử viên thất bại không đặt nghi vấn về quá trình bầu cử và bàn giao chức vụ. Và đến cuộc bầu cử vào năm 2000 giữa George W. Bush và Al Gore, cuối cùng được Tối Cao Pháp Viện ( Supreme Court) quyết định qua một bản án rất kém về lý lẻ và mang tính đảng phái. Hồi đó, Al Gore hào phóng chấp nhận thất bại của mình. Không thể tin được, Trump sẽ làm được như vậy.

ZEIT ONLINE: Điều này dẫn đến một câu hỏi căn bản khác: Tại sao một ứng cử viên thua cuộc chấp nhận thất bại? Tại sao các chính trị gia dân chủ cúi mình trước một kết quả bầu cử, ngay cả khi điều đó có nghĩa là từ bỏ tất cả quyền lực?

Douglas: Vâng, thực tế có nhiều lý do cho một chính trị gia đang còn trong chức vụ không chịu từ bỏ quyền lực của họ. Câu trả lời ngắn gọn và sống động (bewegende) cho câu hỏi của bạn là: Hầu hết các chính trị gia đã chấp nhận và nội tâm hóa (Internalisierung) các giá trị và quy tắc của quá trình dân chủ. Nó giống như trong mọi hệ thống: Nếu các quy tắc không được tuân thủ, hệ thống sẽ bị sụp đỗ. Và chúng ta chưa bao giờ có một tổng thống nào lại ít chấp nhận các quy tắc của hệ thống như Donald Trump, thậm chí còn hung hăng từ chối chúng (quy tắc của hệ thống – người dịch)

ZEIT ONLINE: Triển vọng ảm đạm?

Douglas: Vâng. Tuy nhiên vấn đề khởi đầu với Trump nhưng sẽ không chấm dứt với Trump. Cuộc bầu cử sắp tới có thể rất biến động (volatil ) và nguy hiểm vì sự lãnh đạo chính trị chia rẻ trong ba tiểu bang dao động (swing states), là nơi phải cạnh tranh đặc biệt: ở cả ba bang, đảng Cộng hòa chiếm đa số trong quốc hội, nhưng đảng Dân chủ lại có thống đốc đại diện, Lập pháp và Hành pháp có khả năng làm việc chống lại nhau. Cộng thêm, Quốc hội ở Washington cũng bị chia rẽ: Đảng Cộng hòa chiếm đa số tại Thượng viện, đảng Dân chủ tại Hạ viện. Và trong trường hợp kết quả bầu cử rất suýt soát, điều đó có thể gây ra hậu quả sâu rộng, hậu quả mà chúng ta chưa từng thấy trong lịch sử Mỹ.

ZEIT ONLINE: Những gì sẽ xảy ra?

Douglas: Chúng tôi có một hệ thống bầu cử Tổng thống cực kỳ lỗi thời (anachronistisch) và có lẻ là rối loạn (dysfunktional). Nhiều vấn đề khó khăn có thể được giải quyết nếu tổng thống được người dân bầu trực tiếp. Đáng tiếc, điều này đòi hỏi một sự thay đổi hiến pháp, trên thực tế là không thể thực hiện được bởi vì những rào cản là rất lớn. Vì vậy chúng tôi phải tiếp tục làm việc với phương pháp cổ xưa của chúng tôi. Điều này có nghĩa là người dân ở mọi tiểu bang bầu ra cái gọi là cử tri đoàn, và họ bầu tổng thống. Ứng cử viên nào chiếm đa số trong một bang sẽ thắng tất cả các cử tri đoàn ở bang đó. Theo quan điểm của tôi, mối nguy hiểm lớn nhất là sẽ có tranh chấp về việc cử tri đoàn sẽ bầu cho ai.

ZEIT ONLINE: Ông hãy giúp chúng tôi với một thí dụ.

Douglas: Một trong các tiểu bang dao động (swing states) quan trọng là Pennsylvania. Hãy giả sử rằng, kết quả bầu cử ở Pennsylvania là rất suýt soát. Joe Biden giành được đa số với một vài phiếu bầu, nhưng phe Trump lại tranh cãi về kết quả vì có một sự bất thường nào đó. Bây giờ có thể hình dung rằng thống đốc Pennsylvania, một người đảng dân chủ, tuyên bố rằng cử tri đoàn bầu cho Biden và gửi thư đến Quốc hội ở Washington. Đồng thời, Quốc hội Pennsylvania, trong đó đảng Cộng hòa chiếm đa số, có thể tuyên bố Donald Trump là người chiến thắng trong cuộc bầu cử và xác nhận rằng cử tri đoàn chọn ông. Do đó, quốc hội Washington sẽ nhận được hai báo cáo mâu thuẩn nhau – và trong một tình trạng Quốc hội Mỹ cũng chia rẻ như hiện nay…

ZEIT ONLINE: Vậy không có quy định trong luật pháp ai là người trong tiểu bang đưa ra quyết định ràng buộc về cử tri đoàn, thống đốc hoặc quốc hội?

Douglas: Vâng, luật nói rằng, nhiệm vụ của các thống đốc gửi quyết định đến Washington nhưng cũng không cản trở quốc hội tiểu bang đệ trình một kết quả khác. Đây là việc quốc hội liên bang phải quyết định để chấp nhận kết quả nào. Khi đó dự đoán sẽ nổ ra những cuộc tranh cãi kịch liệt.

ZEIT ONLINE: Đấy không phải là lúc để Tối Cao Pháp Viện quyết định như trường hợp Bush đối đầu với Gore vào năm 2000?

Douglas: Xem như là không. Hầu hết các luật gia về hiến pháp quan niệm rằng, theo hiến pháp của chúng tôi, trách nhiệm giải quyết tranh chấp về việc phân công và kiểm đếm phiếu cử tri là chỉ riêng của Quốc hội. Tối Cao Pháp Viện không nên can thiệp vào. Nếu có, Quốc hội có thể dùng những lý do đúng đắn để từ chối chấp nhận quyết định này.

“Hai cách để tránh hỗn loạn vào tháng 11”

ZEIT ONLINE: Ông hãy để chúng ta dự đoán tiếp hơn nữa: Nếu Tối Cao Pháp Viện đưa ra một bản án, có lẽ nó sẽ có lợi cho Trump vì phần lớn những người bảo thủ trong số các thẩm phán?

Douglas: Có thể, nhưng không chắc chắn. Mọi thứ phụ thuộc vào lá phiếu của Chánh án John Roberts, một người dù bảo thủ, nhưng cũng là một nhà thể chế (Institutionalist) rất chú trọng đến việc phân chia quyền lực và tiếng tăm của tòa án, ông cũng có thể bỏ phiếu chống lại Trump.

ZEIT ONLINE: Vẫn với câu hỏi: Liệu Trump có chấp nhận quyết định của Tối Cao Pháp Viện chống lại ông ta không? Một tổng thống khác bị cho rằng đã từng nói: Tốt, các thẩm phán đã quyết định, nhưng họ sẽ thi hành phán quyết như thế nào?

Douglas: Đúng. Tối Cao Pháp Viện không thể thực hiện các phán quyết của mình. Quyết định của tòa (Tối Cao Pháp Viện – người dịch) phải được các tổ chức khác chấp nhận. Đây lại quay về lại câu hỏi về sự đồng lòng căn bản để tuân thủ các quy tắc. Các thẩm phán (của Tối Cao Pháp Viện – người dịch) không thể ép buộc điều này.

ZEIT ONLINE: Trong suốt lịch sử lâu dài của mình, Giáo hội Công giáo đã thường chứng kiến các giai đoạn trong đó có hai hoặc thậm chí nhiều giáo hoàng cay đắng chiến đấu lẫn nhau. Đó cũng là điều có thể suy nghĩ – Tổng thống và Phản Tổng Thống? Trump và Biden, cả hai đều tuyên bố mình là nguyên thủ quốc gia hợp pháp của Mỹ? Hai buổi lễ nhậm chức? Hai chính phủ?

Douglas: Tuy nhiên, các giáo hoàng không bao giờ có quyền chỉ huy kho vũ khí hạt nhân nguy hiểm nhất thế giới. Quá lắm, có thể hình dung rằng hai chính trị gia cho rằng họ là tổng thống được bầu hợp pháp. Nhưng việc làm rõ sẽ phải diễn ra rất nhanh, chỉ riêng việc, Tư lệnh tối cao của quân đội Mỹ.

ZEIT ONLINE: Nhưng ai có thể quyết định điều này?

Douglas: Trong một kịch bản kinh dị như vậy, quân đội sẽ phải quyết định cuối cùng ai là Tổng tư lệnh. Gần đây tôi đã nói chuyện với một sĩ quan cao cấp rất nổi tiếng, và hỏi ông ấy về tình huống như vậy. Nhưng bằng mọi giá, ông ta không muốn trả lời. Đó không phải là nhiệm vụ của binh sĩ Mỹ. Các sĩ quan nên tuân theo các quyết định của Tổng tư lệnh; họ không nên quyết định ai là Tổng tư lệnh.

ZEIT ONLINE: Vậy thì sẽ thế nào?

Douglas: Nếu chúng ta xét qua tất cả những điều này trong tâm trí, chúng ta cũng phải chú ý đến việc Trump tweet liên tục rằng, người Dân chủ cực đoan và các phương tiện truyền thông chính thống cánh tả đang lừa gạt ông ta về chiến thắng bầu cử của mình, toàn bộ là một cuộc đảo chính, ông ta là tổng thống hợp pháp của Hoa Kỳ. Và ông sẽ kêu gọi những người ủng hộ mình phản đối, có lẽ sẽ có những cuộc phản kháng, bạo lực là có thể hình dung được, thậm chí là có thể, và chúng ta đã thấy những gì đã xảy ra trong vài ngày qua, tổng thống này đã phản ứng như thế nào trước các cuộc biểu tình và bất ổn. Với bạo lực, với quân đội. Đó là điều rất đáng sợ.

ZEIT ONLINE: Một khi chúng ta đã phỏng đoán: Cuối cùng, đe dọa một cuộc nội chiến?

Douglas: Dĩ nhiên tôi không hy vọng chuyện đó. Nhưng tôi cho rằng, đó là điều có thể xảy ra, rằng Trump đến một lúc nào đó sẽ bỏ cuộc, rời khỏi Tòa Bạch Ốc nhưng vẫn tiếp tục cho rằng, mình là Tổng thống được bầu chính thức, rồi qua đó dấy lên một loạt phẩn nộ, giận dữ và bạo lực giữa những người trung thành theo ông ta. Qua những gì xảy ra với cuộc phản đối Đại dịch Corona, chúng ta đã thấy Trump kêu gọi những người ủng hộ ông “giải phóng” các tiểu bang của họ như thế nào và kết quả là một lượng lớn người có võ trang vũ khí nặng xâm nhập vào các quốc hội tiểu bang. Những cảnh như vậy là ít nhất người ta phải tính đến.

ZEIT ONLINE: GS Douglas, ông là một luật gia. Ông có thấy có con đường thoát cho tình trạng khó xử như vậy không?

Douglas: Có hai cách để tránh hoãn loạn vào tháng mười một. Thứ nhất là một cuộc thắng cử rõ ràng cho Joe Biden. Như thế sẽ rất khó để Trump và bộ sậu tranh cử của ông phủ nhận thất bại. Thứ hai: Nếu cuộc bầu cử tổng thống diễn ra, nhưng đảng Dân chủ chiếm đa số trong cả hai viện của Quốc hội – Trump cũng sẽ có rất ít chỗ cho các cuộc hành động.

Phương Tôn

Tháng 6. 2020

Tác giả: Heinrich Wefing, biên tập viên tạp chí Zeit Online phỏng vấn Giáo sư Luật Lawrence Douglas

Nguồn bài dịch:

https://www.zeit.de/politik/ausland/2020-06/lawrence-dougla-usa-donald-trump-wahlkampf-briefwahl-manipulation-wahlniederlange/komplettansicht

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s