Nguyễn Hồng Phúc – Tệ nạn di dân bất hợp pháp

Ngày 23 tháng 10 năm 2019 dư luận báo chí cũng như truyền thông Âu châu nhất là tại Anh quốc, bị chấn động với việc khám phá một thùng xe vận tải chở hàng đông lạnh với 39 tử thi mà đa số là người Á châu. Giới chức Anh quốc tình nghi là những người du nhập lậu từ Trung quốc. Gần một tuần sau việc khám xét thử nghiệm DNA của tử thi đồng thời bộ ngoại giao VN tại London yêu cầu giới chức VN gửi qua những thông tin gia đình liên quan với những nạn nhân cho Cảnh sát Anh quốc nhằm xác nhận danh tính của các nạn nhân VN xuất thân từ Hà Tỉnh, Nghệ An…

Tuy thế, cảnh sát Essex vẫn nói họ không bình luận vội về quốc tịch của những người bị cho là nạn nhân vụ án “sát nhân” có tầm cỡ lớn nhất từ nhiều năm qua trong lịch sử hình sự Anh Quốc. Vụ phát hiện 39 thi thể trong chiếc container ở Essex mà trong đó có nhiều người Việt Nam đang dấy lên những hồi chuông báo động về tình trạng lao động di cư bất hợp pháp từ Việt Nam ra nước ngoài. Trong vài năm qua, người mang quốc tịch Việt Nam được xác định là nằm trong nhóm ba nước đứng đầu về số lượng nạn nhân của nạn buôn người ở Anh.[1]

Đến năm nay 2019 Việt Nam tụt xuống bậc thứ hai, trên danh sách các nước cần được theo dõi về tình trạng buôn người, trong hệ thống ba bậc của phúc trình thường niên về tình trạng buôn người của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ.

Theo báo cáo ‘Precarious Journey’ Anh quốc, có nhiều mạng lưới với những tuyến đường khác nhau để đến Anh. Một số qua ngả Trung Quốc và Nga/Ukraine, một ít người khác có thể đi máy bay trực tiếp đến Paris nếu họ có được thị thực Schengen qua Cộng Hòa Séc hoặc Hungary. Họ sẽ đến Hungary, Ba Lan và Cộng hòa Séc, nơi có cộng đồng người Việt ở đó và sau đó, tìm đường sang Anh. Nếu bay đến Nga, họ sẽ qua Belarus hay Ukraine bằng xe tải rồi đi bộ qua các khu rừng để đến biên giới Ba Lan. Ở đó, một chiếc xe tải đang đợi và họ sẽ tiếp tục đến Warsaw, trước khi đi qua Đức và Bỉ để đến Paris. Tại Paris, những lao động di cư phải chờ đợi trước khi chuyển đến một trại gần khu vực xe tải đậu trên đường cao ở Angres. Họ chờ ở đó để rồi náu mình trong những chiếc xe tải đi đến Calais và sau đó là qua Anh theo các gói, với giá khác nhau, tuỳ vào mức độ an toàn và sự hỗ trợ của những kẻ trong đường dây buôn người. Điều kiện của hành trình vô cùng khó khăn, nhất là chặng từ Nga đến Ba Lan vì họ phải chịu đói và lạnh, báo cáo cho biết thêm.

Nhưng không chỉ có một con đường sang Anh bằng cách qua Trung Quốc và Nga. Trên thực tế, nhiều nước khác đã được giới buôn người chọn làm điểm chuyển tuyến, thậm chí ngay cả các nước trong khu vực Đông Nam Á như Thái Lan hay Malaysia.

Tệ nạn di dân bất hợp pháp không chỉ riêng xảy ra với người VN mà là tất cả các nước chậm tiến như Phi châu, Trung Đông, Nam Mỹ, Mễ Tây Cơ, v.v….vì những lý do chính trị hay kinh tế.

Có nhiều cách di dân lậu sang các xứ tân tiến như Mỹ, Canada, Anh và Đức quốc, v.v.. như tự mạo hiểm hay trả tiền cho các băng đảng chuyên di chuyển người thông qua đường rưng, hang không, sông ngòi hay biển với một khoảng tiền khá cao tùy loại như CO2 (tức là “Cỏ” hay trốn trong container) giá khoảng 3 ngàn bảng hay VIP giá đến 1 tỉ đồng VN hay 50 ngàn đô US. Người VN di dân lậu bằng đường bộ sang Lào, Cambodge hay Trung Quốc thường hay bị bắt bởi các băng đảng buôn người đang trực sẳn tại biên giới. Năm 2017-2018 sau khi TT Donald Trump lên nắm chính quyền ông dọa trục xuất những người nhập cảnh bất hợp pháp thì mấy chục ngàn dân Haiti trốn qua biên giới Canada bằng đường bộ để lánh nạn, bị phát giác và bị nhân viên an ninh biên phòng Canada bắt giữ. Biên giới Canada – Mỹ hay Mỹ – Mễ Tây Cơ dài hàng ngàn km và thường không có hàng rào, vì thế các chính phủ không thể kiểm soát hết được. Họ bị tạm giữ bởi chính phủ Canada xét xử tùy trường họp mà cho nhập cư. Ngoài ra cũng còn những lý do chính trị mà các nước như Syria phải trốn sang Đức lánh nạn vì quân Hồi giáo tìm cách tàn sát những thành phần chống chế độ. Cách đây vài năm Cảnh sát biên phòng Tây Ban Nha cũng bắt giữ những người tị nạn kinh tế từ đến từ các nước Phi châu qua ngã Marocco bằng thuyền nhỏ.

Chuyện di dân bất hợp pháp không có gì mới mẻ. Có điều là 39 nạn nhân tử vong trong “thùng sắt đông lạnh” chỉ là việc không may đáng tiếc cho họ trong số hàng ngàn hàng vạn người bỏ xứ ra đi mong thực hiện giấc mơ làm giàu nhanh chóng trên mảnh đất hứa. Những tổ chức băng đảng di dân bất hợp pháp tìm những kẻ hở của các quốc gia để đưa người qua biên giới. Theo linh mục địa phận Nghệ An Hà Tĩnh tên Đặng Hữu Nam cho biết có tất cả 110 người dân của địa phận bỏ nước ra đi trong 3 chuyến containers. Khi bọn băng đảng di chuyển người từ khắp Âu châu vào container qua cảng Zeebrugge, họ buộc phải giảm nhiệt độ xuống 25 độ âm để máy rà nhiệt / scanner không phát hiện cơ thể con người trong vài giờ. Nhưng vì lý do nào đó khi qua cảng họ quên hay cố ý không tắt máy đông lạnh như việc đã xảy ra cho 39 nạn nhân phát hiện ở Essex. Nhưng trên thực tế một container dài 16 mét (16m x 2.8m x 2.9m) chỉ có thể cung cấp khí O2 cho 39 người được tối đa 10 tiếng (mỗi cá nhân cần 6 lít không khí cho mỗi phút). Như vậy có nhiều khả năng là 39 nạn nhân đã chết vì ngộp thở hơn là bị đông lạnh trong khi di chuyển bằng phà (ferry) từ Zeebrugge sang Essex Anh quốc.

Tại sao Anh Quốc? Người Anh ngay chính quyền an ninh Anh quốc cũng ngạc nhiên là tại sao người Việt di dân lậu vào Anh quốc với mục đích gì. Thông thường người di dân lậu vào Anh quốc là từ Phi châu, Hong Kong, Sudan hay các thuộc địa Anh trong khi người VN không nói tiếng Anh cũng không phải một thuộc địa Anh. Ở Anh vốn đã có cộng đồng người Việt và những kẻ buôn người hứa hẹn là họ sẽ dễ dàng tìm được việc trong các tiệm nail, các nhà hàng thậm chí trồng cỏ / cần sa. Hơn nữa người di cư hy vọng là người quen của họ đã sang Anh từ trước sẽ giúp họ dễ tìm việc làm. Mục tiêu của họ là làm việc vài năm, trả hết nợ vay để làm lộ phí, còn dư gửi tiền về cho gia đình ở Việt Nam để giúp con cái học hành, xây nhà và tiết kiệm một khoản để nay mai trở về, để mở đầu cuộc sống mới. Hơn nữa người dân ít khi bị cảnh sát kiểm tra ID khi đi đường và dễ dàng tìm kiếm con đường ở lại hơn so với các nước châu Âu khác. Đây là những động lực đầy hứa hẹn, hy vọng vì thế họ chọn Anh thay vì các quốc gia châu Âu khác. Đa số người ở những tỉnh Nghệ An Hà Tỉnh khi mà nguồn thu nhập của họ rất thấp, đời sống khó khăn hoặc khó kiếm được việc làm sau vụ ô nhiễm Formosa năm 2016. Nhưng nếu được sang Anh quốc, ngay cả đi làm nail hay nhà hàng thì họ cũng có thể kiếm hàng trăm ngàn mỗi ngày. Đấy là sự khác biệt rất lớn và là động cơ chính thôi thúc họ tìm đường ra đi. Hơn nữa, tâm lý của người Việt Nam là họ chỉ thấy nước Anh qua bức ảnh hào nhoáng, còn những người đã đi thành công khi về, toàn kể về những mặt tốt đẹp của đời sống ở nước ngoài, chứ không ai nói về những ngày trốn chui trốn lủi, về những chuyến đi băng rừng trong đói khát để tìm miền đất hứa, về nỗi cơ cực của nghề làm móng tay hay cảnh bị ép sống trong những căn nhà trồng cần sa, trồng nho… Những kẻ buôn người thì chỉ toàn vẽ nên những viễn cảnh tươi đẹp. Nhưng thực tế luôn khác với mơ mộng. Theo trả lời của một tổ chức quốc tế chống buôn người, ông Georges Blanchard AAT (Alliance Anti-Traffic) thì 80% trong số họ đã không có được công việc như đã được hứa hẹn. Không biết tiếng Anh, không được giúp đỡ, họ chấp nhận làm bất kỳ công việc nào, ngay cả công việc có rủi ro cao nhất, như trồng cần sa vì họ còn phải trả nợ. Những người VN đi lậu như thế này thì họ xác định 1 sống 2 chết rồi. Nếu bạn đã từng gặp người làm đầu tắt mặt tối mà vẫn không đủ ăn thì những chuyến đi thế này là điều dễ hiểu. Đó là chọn lựa. Thật xót xa cho cuộc sống này.

Thủ Đoạn của các băng đảng di dân bất hợp pháp:

Thông thường các băng đảng, nhóm lớn nhất phải kể đến là Snake Head / Đầu Rắn ở TQ dùng nhiều thủ đoạn để thuyết phục việc di dân bất hợp pháp với nhiều hứa hẹn như:

  • Đồng bảng Anh có giá trị cao nhất Tây phương. Là nguồn lợi tức hấp dẫn không thể bỏ qua. Ở Anh có cộng đồng người Việt đến từ Hà Tỉnh Nghệ An sẽ sẳn sàng giúp đở họ lúc ban đầu.
  • Hơn nữa công dân Anh khi đi du lịch đa số các quốc gia khác không cần visa.
  • Tìm việc làm dễ dàng như làm nail, nhà hàng hay trồng / chuyên chở cần sa. Sau một năm làm việc là họ có đủ thu nhập để trả hết nợ, nuôi bản thân họ và cả gia đình họ còn bên VN.
  • Nếu gia đình không có đủ 1 tỉ đồng thì họ cho ứng trước phân nửa và khi đến nơi tìm việc làm sẽ trả dần theo thời hạn ấn định trước. Họ dụ dỗ con em là ở VN sẽ không khá giả trong khi chịu khó qua Anh làm việc không lâu sẽ giàu to.
  • Đa số bản thân những người vượt biên có ít trình độ, muốn làm giàu nhanh bằng cách đốt giai đoạn mà không lường hết được sự nguy hiểm và mức độ nghiêm trọng, khi mà nhóm cò mồi đưa ra những kế hoạch nghe chừng như rất thuyết phục.

Đến ngày 28 tháng 10 tức sau 5 ngày xảy ra tai nạn, LM Đặng Hữu Nam – Nghệ An Hà Tỉnh tình nguyện giúp đở các gia đình nạn nhân ở địa phận ông để xác định tên tuổi cho nhà chức trách VN sau đó chuyển danh sách cũng như hình ảnh và ADN (tóc, móng tay, v.v…) cho công an điều tra và được chuyển qua bộ ngoại giao VN tại Anh Quốc để họ kiểm soát và chiếu khán xác nhận. Sau 2 tuần lễ khám nghiệm tử thi, giới chức Anh cùng với sự hỗ trở của sứ quán ngoại giao VN tại Luân Đôn đã xác định/identify được 35 (Hà Tĩnh 10, Nghệ An 21 và Quảng Bình 4) thi thể trên số 39 nạn nhân là người VN. LM còn cho biết thêm là 11 trong 39 người ra đi từ các huyện Nghén, Hậu Lĩnh, Yên Lợi, Vinh, Can Lộc, Hồng Lĩnh, v.v.. thuộc Nghệ An & Hà Tỉnh với những tên như Phạm. T Trà My, Nguyễn T Nhung, Nguyễn Đăng Lương, Nguyễn Văn Hùng, Hoàng văn Tiệp, Nguyễn Đình Tứ, Lê Văn Hà, Bùi Thị Hương, Bùi Thị Nhung, Võ Ngọc Nam và Bùi Thái Thắng. Tại Anh quốc chính quyền sở tại đã bắt 2 tài xế xe container – Maurice Morrison và Eaman Harrison và 2 người mà họ tin là đầu mối của vụ buôn người quốc tế gốc Ireland là anh em Christopher Hughes. Theo các LM Đ.H Nam và Lê Ngọc Thanh thì 8 người tình nghi buôn người đã bị bắt giam để điều tra tìm ra manh mối và sẽ được tiết lộ trong thời gian gần thôi. Truy nã và tận diệt các băng đảng buôn người chỉ là trị bệnh từ ngọn. Cần phải trừ tận gốc rễ tức là việc giáo dục và cải thiện đời sống người dân vì nạn nghèo đói và trình độ kém ý thức của họ. Tệ nạn sẽ vẫn tiếp tục mặc dù biến cố 39 nạn nhân vì những lý do như:

  • Môi trường ô nhiễm bởi Formosa gây ra năm 2016 vẫn còn ở Hà Tĩnh thì người dân, nhất là con cái của quan chức địa phương vẫn tiếp tục ra đi vì họ không thể tị nạn ngay trên đất nước của họ đang bị nạn ô nhiễm trầm trọng.
  • Đời sống kinh tế quá khó khăn cho người dân nghèo sau biến cố Formosa. Con cái họ luôn có mộng đi tìm đất hứa để có cuộc sống khá giả hơn dù vẫn biết có thể đánh đổi bằng sinh mạng của họ.
  • Nhân quyền không được tôn trọng vì chính quyền không bảo vệ người dân.
  • Chính quyền vẫn biết là dân làng bỏ xứ ra đi từ nhiều năm nay nhưng họ vẫn làm ngơ vì biết rằng những người này sẽ làm rạng rỡ làng họ. Bằng chứng là ở Nghệ An có hàng trăm hàng ngàn nhà lầu có xe hơi bạc tỉ. Điều này làm giới trẻ hun đút ý chí là một ngày nào đó họ sẽ theo truyền thống là bỏ xứ ra đi vì khát vọng làm giàu. Những ngôi làng này người ta đã từng thấy người dân chăn trâu cầm iPhone nói chuyện khi mà hãng iPhone vừa ra hàng bán bên Bắc Mỹ.
  • Quan trọng nhất vẫn là việc cải thiện đời sống, tạo cơ hội phát triển và giảm bất bình đẳng xã hội ngay tại Việt Nam. Mà điều này đòi hỏi chính quyền nhận lãnh trách nhiệm của mình.

Sống bất hợp pháp ở bất kỳ đất nước nào họ cũng phải đối mặt với những vấn đề khó khăn ở trên không riêng gì nước Anh. Giáo dục con cái rất quan trọng, thay vì đầu tư cho con 1 tỷ để lưu vong thì có thể làm được nhiều thứ có lãi ở VN và nuôi dạy con cái thành đạt, rất nhiều cánh cửa mở ra cho các bạn trẻ…

Ngày 5 tháng 6 năm 1911 cụ Nguyễn Tất Thành đã bỏ quê Nghệ An để trốn trui và làm bếp phụ trên du thuyền từ Nhà Rồng sang Pháp. Ông tỉ phú giàu nhất VN là P. Nhật Vượng (với gia tài 6.7 tỉ đô US là người giàu thứ 157 trên thế giới) cũng xuất thân từ Hà Tĩnh.

Năm 1945 tại quãng trường Ba Đình Cụ Hồ có tuyên bố “…Mọi công dân VN đều có quyền mưu cầu Độc Lập, Tự Do và Hạnh Phúc….”. Ít lâu sau năm 1954, hàng triệu người dân bỏ xứ di cư từ Bắc vào Nam hầu mưu cầu tự do và hạnh phúc. Từ sau biến cố tháng 4 năm 75 đã có hàng triệu người bỏ nước ra đi và đã có hơn triệu người đã bỏ xác dưới lòng biển. Tất cả chỉ để mưu cầu Tự Do và Hạnh Phúc vì chính quyền VN không thể mang lại hạnh phúc ấm no cho họ..

Ngày nay cũng ở Nghệ An này các con cháu theo bước chân Cụ Nguyễn Ái Quốc cũng lần lượt bỏ nước ra đi để mưu cầu hạnh phúc….

Ngày nào tình trạng kinh tế vùng Nghệ An Hà Tĩnh chưa được cải thiện và chính quyền không nhận lãnh trách nhiệm một cách nghiêm túc thì sẽ còn nhiều người bỏ nước ra đi, sẽ mãi mãi ra đi…

Nguyễn Hồng Phúc

Tổng hợp các tin tức từ BBC London, Reuters và các kênh Việt TV như Phố Bolsa, Hoa Sung News trong cũng như ngoài nước.

  1. https://www.bbc.com/vietnamese/vietnam-50218875
  2. https://uk.reuters.com/article/uk-britain-bodies/vietnam-police-take-dna-from-relatives-of-suspected-truck-victims-idUKKBN1X60AY

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s