BILL và MELINDA GATES/ Phương Tôn dịch – Chủ nghĩa dân tộc phải có nghĩa là chăm sóc phần còn lại của thế giới

Lời người dịch: Vừa rồi được đọc một bài phỏng vấn về vấn đề du lịch Tâm linh tại Thừa Thiên Huế, trong đó với lời dẫn là câu hỏi dành cho một đại doanh gia: “… nếu cho bạn một điều ước duy nhất, bạn ước gì?”.
Lặng yên một hồi lâu doanh gia trả lời: “Không vi tính, không điện thoại, không tất cả; chỉ ngồi yên và hít thở”.
Thoáng đọc qua, tôi bổng lạnh người vì cái tự khoe, làm dáng sau bộ trang phục trí thức thời thượng qua một triết lý ích kỷ của vị đại gia này: “Này nhé, cho chúng mày thấy, ta làm ăn bận rộn lắm, bận đến nỗi chỉ mong thở mà cũng không có thì giờ!”.
Tôi là người không mặn mà, ngược lại là đằng khác, với mớ triết lý hỗn độn của Karl Marx, người chỉ đem tai họa đến cho nhân loại, nhưng tôi thích một câu nói của ông ta: “Chỉ có súc vật mới quay lưng lại với nỗi đau đồng loại mà chăm chút bộ lông của mình”.
Trong một thế giới đầy tai ương, trong một xã hội Việt Nam đầy bất công, nghèo đói bệnh tật đang ngự trị cùng khắp đất nước mà có những đại gia đang cầu mong ” chỉ ngồi yên được hít thở” thì thật là bất hạnh cho con người dân Việt nghèo đói.
Ước gì, các đại gia Việt có nhiều thì giờ hơn nữa, không phải để ngồi yên mà hít thở, mà để đi vào các vùng sâu xa mà nhìn thấy những mảnh đời bất hạnh, nỗi đau, cái đói, cái lạnh của người dân… từ đó tạo nên một cú hích để đưa ra những hành động cụ thể cứu giúp đồng loại.
Và đấy cũng chính là hứng khởi để tôi dành thì giờ, không phải để ngồi yên và hít thở, dịch Lá Thư của năm 2019 của cặp vợ chồng Melinda và Bill Gates.

***

Có phải thế giới ngày nay trông giống như bạn tưởng tượng cách mười năm trước?

Chúng tôi sẽ trả lời câu hỏi này với Có và Không. Một mặt, thế giới đang có những tiến bộ lớn mà chúng ta đã hy vọng và mong đợi. Nhiều xu hướng tích cực của thập kỷ qua, ngày hôm nay vẫn có thể được nhìn thấy: Ngày càng ít người chết vì các bệnh có thể tránh ngừa được. Nhiều trẻ em sống đạt đến tuổi trưởng thành và hàng năm các bé gái được đi học nhiều hơn.

Mặt khác, những sự kiện bất ngờ đã thay đổi thế giới theo cách mà không ai – ngay cả chúng tôi! – cũng không thể thấy trước. Có thể xảy ra cho mọi năm, nhưng đặc biệt năm vừa qua sự phát triển bất ngờ được đánh dấu bởi những hậu quả sâu rộng. Từ thảm họa thiên nhiên tàn khốc đến số lượng kỷ lục phụ nữ tham gia vào chính quyền ở Mỹ, mang đến cho chúng ta một loạt những bất ngờ vào năm 2018.

Một lợi thế của sự bất ngờ, ngạc nhiên là thường thúc đẩy chúng ta đến hành động. Nếu nhận ra rằng thực tế không đáp ứng mong đợi, thì khi đó bạn sẽ muốn thay đổi điều gì đó.

25 năm trước, một bất ngờ đã thay đổi cuộc sống của chúng tôi. Chúng tôi đọc một bài báo, đưa ra một sự thật gây sốc: Hàng trăm ngàn trẻ em đã chết vì tiêu chảy ở các nước nghèo. Thông điệp này đã thay đổi căn bản cuộc sống hàng ngày của chúng tôi. Chúng tôi đã gửi một bản sao của bài báo cho cha của Bill và nói với nhau: “Có lẽ chúng ta có thể thay đổi được điều gì đó.”

Điều ngạc nhiên này là một trong những bước quan trọng nhất của chúng tôi trên con đường thành lập Quỹ hội làm việc. Nó giúp chúng tôi, xác định các giá trị cho chính mình rõ ràng hơn: chúng tôi tin vào một thế giới, ở đó mọi người đều có quyền truy cập vào các sáng kiến, ở đó không có đứa trẻ nào phải chết vì một căn bệnh có thể ngừa tránh được. Nhưng những gì chúng ta thấy, từng chỉ là một thế giới bất bình đẳng.

Đừng hiểu lầm “chủ nghĩa dân tộc”

Trong lá thư hàng năm, chúng tôi đã viết, nêu ra chín điều trong năm nay gây ngạc nhiên trên đường hoạt động. Một vài điều đã giúp chúng tôi nhận ra rằng hiện trạng cần phải được thay đổi. Chẳng hạn, thực tế là con người ngày nay vẫn sử dụng nhà vệ sinh giống như một trăm năm trước. Những điều khác cho thấy sự thay đổi đã được tiến hành, chẳng hạn như thực tế là sách giáo khoa đang trở nên lỗi thời với công nghệ mới.

Một điểm khác khiến chúng tôi ngạc nhiên là sự dịch chuyển về nội dung các cuộc thảo luận về hoạt động toàn cầu. Nó đã được chỉ ra rằng có nhiều động lực dân tộc cho sự hoạt động toàn cầu.

Thuật ngữ “chủ nghĩa dân tộc” là một trong những khái niệm chính trị bị buộc tội nặng nề nhất trong thời đại chúng ta. Mặc dù có nhiều quan điểm khác nhau về ý nghĩa của thuật ngữ này (với nhiều ý nghĩa và ám chỉ khác nhau, làm cho nhiều người trong số chúng ta thấy đáng lo ngại), chủ nghĩa dân tộc là cốt lõi của niềm tin rằng một quốc gia, đầu tiên hết là phải lo thịnh vượng cho chính mình trước.

Chúng tôi tin rằng, ngay cả khi một người dựa trên nguyên tắc cơ bản này cũng không cần thiết để phải hủy bỏ giao dịch với các quốc gia khác. Tiền đề của việc tập trung vào nhu cầu của đất nước mình không có nghĩa là người ta phải quay lưng lại với phần còn lại của thế giới. Nếu có chăng, thì ngược lại là đằng khác.

Trong số các lý do để các quốc gia như Mỹ và Đức đang đầu tư vào viện trợ nước ngoài, là do nó làm tăng sự ổn định ở nước ngoài và an ninh trong quốc nội. Cải thiện hệ thống y tế ở các quốc gia khác làm giảm khả năng mầm bệnh gây chết người như Ebola, sẽ trở thành dịch bệnh toàn cầu. Và thực tế là các bậc cha mẹ trên toàn thế giới có cơ hội nuôi dưỡng con cái của họ một nơi an toàn, với một nền giáo dục tốt và sự chăm sóc y tế đầy đủ, khiến họ ít đi đến tuyệt vọng, phải tìm đường cho con cái có cuộc sống tốt hơn ở một nơi khác.

Một lý do khác tại sao các nước đầu tư vào y tế và phát triển toàn cầu là do nó thực sự hoạt động. Chẳng hạn, kể từ năm 2000, liên minh tiêm chủng ngừa Gavi đã cung cấp cho hơn 690 triệu trẻ em một loại vắc-xin chủng ngừa căn bản. Điều này cũng nhiều như thể bạn đã tiêm chủng ngừa cho hầu hết mọi người ở Châu Âu.

Năm 2019, các chính phủ một lần nữa phải cam kết tài trợ cho Quỹ toàn cầu, một trong những quỹ y tế lớn nhất thế giới. Và Liên minh Gavi sẽ phải huy động quyên góp tiền vào năm 2020.

Thật khó để kể hết những dự án này đã làm được những điều tốt đẹp đến mức nào trên thế giới. Tuy nhiên, chúng tôi sợ rằng các quốc gia giàu có sẽ hướng nội và chỉ nhận thấy lợi ích của chính họ với góc nhìn hạn chế đến mức họ cho rằng, những nỗ lực này không đáng giá. Do đó, chúng tôi tin rằng những lý do bất ngờ của quốc gia là công cụ hữu ích cho sự tham gia hoạt động toàn cầu, để những người chống lại viện trợ nước ngoài suy nghĩ lại. Đó là lý do tại sao chúng tôi sẽ tiếp tục đưa ra lập luận này trong những năm tới.

Chúng tôi biết tận mắt rằng một bất ngờ có thể là động lực mạnh mẽ để hành động – giống như bài báo về trẻ em chết vì tiêu chảy đã là động lực để chúng tôi hành động. Khi đối mặt với những sự thật khó khăn như vậy, ban đầu người ta ngạc nhiên, sau đó trở nên tức giận và cuối cùng người ta quyết định hành động. Điều này làm cho thế giới ttrở thành một nơi tốt đẹp hơn.

Phương Tôn dịch

Tháng 2.2019

Nguồn: Bản tóm lược “Lá thư hàng năm 2019” của Bill & Melinda Gates Foundation.

https://www.welt.de/wirtschaft/article188672611/Bill-und-Melinda-Gates-Was-Nationalismus-bedeuten-muss.html

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s