Nguyễn Quốc Khải – Nước Mỹ trong tình trạng hỗn loạn và tham nhũng chưa bao giờ thấy trong lịch sử

Vào ngày thứ Sáu trước Giáng Sinh, TNS Charles E. Schumer (Dân Chủ, New York), Lãnh Tụ Thiểu Số của Thượng Viện, tuyên bố rằng “Đây là một tuần lễ hỗn loạn nhất của một nhiệm kỳ tổng thống hỗn loạn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ. Những cơ sở của chánh quyền của chúng ta thiếu lãnh đạo liên tục, vững vàng và kinh nghiệm. Với những người rời bỏ chính quyền, tình thế lại càng bất ổn. Tổng thống làm những quyết định mà không có cố vấn, không chuẩn bị, và không có cả sự trao đổi giữa những bộ và cơ quan liên hệ.”

Sau khi Bộ Trưởng Quốc Phòng James Mattis từ chức, Ô. Trump điên người lên vì lá thư từ chức của Ô. Mattis được công bố cho thấy rõ sự mâu thuẫn giữa hai ông về chánh sách quốc phòng và ngoại giao là hai lãnh vực Ô. Trump phải nói dốt đặc mà lại không nghe lời các cố vấn.

Ô. Mattis tình nguyện làm việc thêm hai tháng để Ô. Trump có thời giờ tìm người thay thế. Nhưng Ô. Trump bất cần, quyết định cho ông Mattis nghỉ sớm và tạm thời cử Ô. Patrick Shanahan, Thứ Trưởng Quốc Phòng, làm quyền Bộ Trưởng Quốc Phòng. Ông Shanahan không có chút kinh nhiệm nào về ngoại giao và quốc phòng. Ông làm Thứ Trưởng Quốc Phòng chỉ để lo điều hành công việc nội bộ. Điều này cho thấy Ô. Trump là người thiếu trách nhiệm. Ô. Trump cũng không cho cả Tướng Joseph F. Dunford, Chủ Tịch Bộ Tham Mưu Liên Quân Hoa Kỳ biết về quyết định sau cùng để rút quân ra khỏi Syria.

Đại Tướng Bộ Binh bốn sao về hưu Barry McCaffrey nói “Đây là một nhiệm kỳ tổng thống thiếu lương thiện” (This is a rogue presidency). Chúng ta có Ô. Trump. Dưới con mắt của các nước đồng minh của chúng ta và của những nhà chuyên môn về những lãnh vực cốt cán của sức mạnh an ninh quốc gia của chúng ta, Ô. Trump xem ra một người thiếu khả năng và bốc đồng, làm những quyết định sai lầm, phê bình gắt gao những nước đồng minh lịch sử lâu năm của Hoa Kỳ và rồi lại ôm lấy những kẻ đe dọa an ninh quốc gia Hoa Kỳ.”

Báo chí phân tách rằng, sau khi Ô. Mattis ra đi, nội các của Ô. Trump sẽ còn lại toàn là những người gọi dạ bảo vâng. Ô. Eliot A. Cohen (Cộng Hòa), một viên chức cao cấp dưới thời Tổng Thống George W. Bush, trong một bài báo phổ biến trên The Atlantic viết rằng “Từ nay trở đi, những chức vụ cao cấp trong chính quyền sẽ được bổ sung bởi những kẻ cơ hội chủ nghĩa, nhu nhược, gian giảo và tham danh vọng.”

Nước Mỹ đang ở trong tình trạng cực kỳ nguy hiểm chưa bao giờ có trong lịch sử. Hiến Pháp Hoa Kỳ không hề tiên liệu phải đối phó với một trường hợp đặc thù như thế này.

Vào đầu năm nay, Ô. Gary Cohn, một thành viên trong Hội Đồng Cố Vấn Kinh Tế của Tổng Thống Trump, cũng đã từ chức vì Ô. Trump chống lại những đề nghị của họ, Thay vào đó, dựa theo bản năng dân tộc chủ nghĩa, Ô. Trump đã thi hành chánh sách thuế quan, như ông đã từng vung vít tuyên bố “Tôi là người có khí phách. Khí phách của tôi đôi khi bảo tôi nhiều điều hơn là trí óc của bất cứ ai khác từng bảo tôi.”

Dù sao vấn đề kinh tế và thương mại cũng không thể so sánh với vấn đề an ninh quốc gia như trường hợp Bộ Trưởng Quốc Phòng Mattis từ chức.

Trong hai năm qua, những cố vấn kinh nghiệm được xem như những lá chắn để kiềm chế tính khí bất đồng thiếu thận trọng của Ô. Trump, đã lần lượt ra đi. Ô. Bob Corker (Cộng Hòa, Tennessee), Chủ Tịch Ủy Ban Ngoại Giao Thượng Viện từng gọi nội các của Ô. Trump là một trung tâm trông nom người lớn vào ban ngày (adult day care center). Nay trung tâm này ngưng hoạt động vì hết người lớn trông coi Ô. Trump.

Trong cuộc phỏng vấn với Ô. Bob Schieffer của CBS News, Cựu Bộ Trưởng Ngoại Giao Rex Tillerson tiết lộ rằng thật là vô ích nếu muốn kiềm chế Ô. Trump. Ô. Tillerson nói: “Ô. Trump là một người khá vô kỷ luật, không thích đọc, không thích đọc những phúc trình tóm tắt, không thích đi sâu vào chi tiết. Ông ta thuộc loại chỉ muốn ra lệnh. Ông thường hay nói ‘Đây là thứ tôi tin tưởng’; ‘Đây là thứ tôi muốn làm và đây là cách tôi muốn làm’ và tôi trả lời rằng ‘Thưa Tổng Thống. tôi hiểu ông muốn làm gì, nhưng ông không làm được theo cách này. Nó vi phạm luật.’ “. Sau nhiều tháng căng thẳng, Ô. Trump đã cách chức Ô. Tillerson vào tháng 3 vừa qua.

Nhà Báo Philip Rucker viết trên Washington Post: “Tình trạng xáo trộn ngày càng tồi tệ. Một phần của chánh quyền liên bang đóng cửa. Thị trường chứng khoán rơi tự do. Các nước đồng minh đã phải lên tiếng cảnh báo. Những thế lực thù nghịch như Nga và Trung Quốc đang thích thú. Những nhà lập pháp Cộng Hòa trước đây tránh va chạm với Tổng Thống Trump, nay đã phải lên tiếng chỉ trích công khai.”

Ô. Thomas Wright thuộc Brookings Institution, một viện nghiên cứu ở Washington-DC nhận xét: “Ô. Trump muốn hoàn toàn tự do để làm làm những gì ông muốn làm và khi nào muốn và ông gần đạt được mục tiêu này [sau khi nhiều người từ chức hay bị sa thải]. Điều này không những làm Quốc Hội lo sợ mà cả thế giới còn lại cũng vậy.” Một chiến lược gia làm việc chặt chẽ với Nhà Trắng không tiện nêu tên cho biết tình trạng vô cùng nghiêm trọng. Một cựu viên chức cao cấp trong chính quyền không muốn nêu tên nói rằng tình thế đòi hỏi một sự can thiệp, nhưng rất tiếc ông không nói rõ chi tiết.

Thị trường chứng khoán trong vài tuần qua xuống dốc không phanh, nên Ô. Trump nổi giận và tìm cách cách chức Chủ Tịch Quỹ Dự Trữ Liên Bang (Federal Reserve Bank) Jerome Powell. Những sinh viên học kinh tế năm đầu cũng đã biết rằng tổng thống có quyền đề cử người vào Quỹ Dự Trữ Liên Bang, một thứ ngân hàng trung ương của nhà nước hoạt động độc lập, nhưng không có quyền cách chức họ vì khác biệt về chính sách, ngoại trừ họ vi phạm tội hình sự. Ba chỉ số chính của thị trường chứng khoán Hoa Kỳ là S&P 500, Dow Jones và NASDAQ đều giảm xuống đáng kể. Hãng tin Associated Press nhận định rằng sau gần 10 năm, sự phục hồi của thị trường chứng khoán Wall Street [kể từ cuộc khủng hoảng kinh tế 2007-2009] xem ra đang chấm dứt.

Khi Quỹ Dự Trữ Liên Bang tăng lãi suất để phòng ngừa lạm phát, giá chứng khoán thông thường đi xuống. Nhưng đây không phải là lý do duy nhất. Mức phát triển kinh tế chậm lại là yếu tố thứ hai như đang xẩy ra. Chính tin Ô. Trump tìm cách cách chức Chủ Tịch Quỹ Dự Trữ Liên Bang Jerome Powell và chính quyền đóng cửa do chính Ô. Trump tạo ra sự bất ổn, cũng làm cho thị trường chứng khoán giao động. Khi thị trường chứng khoán đi lên, Ô. Trump rêu rao về thành quả này của chính quyền. Nay thị trường đi xuống ông đổ lỗi cho Ô. Powell.

Thất bại của Đảng Cộng Hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ làm cho Đảng Dân Chủ chiếm lại được quyền kiểm soát ở Hạ Viện vào ngày 3-1-2019. Ô. Trump sẽ bị điều tra kỹ lưỡng về tình trạng tài chánh cá nhân lem nhem và tình trạng tham nhũng bị tố giác là lan rộng trong chính quyền của ông.

Trump Foundation, một tổ chức từ thiện cũa Ô. Trump đã bị tòa án New York đóng cửa vì Ô. Trump đã dùng tổ chức này như một thứ ngân hàng tiết kiệm để trang trải những chi phí cá nhân và phí tổn tranh cử. Bộ Trưởng Tư Pháp của New York Barbara Underwood nói rằng tổ chức này đã có những vi phạm pháp luật liên tục gây chấn động (shocking pattern of illegality). Ngay sau cuộc bầu cử, Ô. Trump đã cố gắng đóng cửa Trump Foundation nhưng bị Bà Bộ Trưởng Tư Pháp New York Underwood giữ lại để điều tra.

Theo tạp chí NewsWeek, khi ra tranh cử tổng thống, Ô. Trump hứa là sẽ “làm cạn đầm lầy tham nhũng tại Washington”. Nhưng ngày càng nhiều dân Mỹ tin rằng Washington tham nhũng và Nhà Trắng là cơ quan tham nhũng nhất trong chánh quyền Hoa Kỳ. 58% người được phỏng vấn trong một cuộc điều nghiên nghĩ rằng nạn tham nhũng gia tăng. 44% tin rằng phần đông hoặc tất cả những viên chức trong Văn Phòng Tổng Thống tham nhũng.

Trong khi Ô. Trump đứng ngoài việc điều hành hàng ngày công ty của ông và giao việc này cho hai người con trai là Eric và Donald Jr. những khách sạn và sân golf của ông được những nhà vận động hành lang và những nhân vật quyền cao chức trọng ngoại quốc lui tới để cầu cạnh ơn huệ với chính quyền. Ô. Trump bị kiện ở Maryland và Washington-DC vì vi phạm hiến pháp khi điều hành Trump International Hotel ở DC. Tạp chí NewsWeek kết luận rằng người dân Mỹ tin rằng nội các của Ô. Trump là cơ quan chính phủ tham nhũng nhất ở nước Mỹ.

Theo một cuộc điều tra của cơ quan truyền thông BuzzFeed News, trong số tất cả những condominium do những công ty của Ô. Trump bán từ thập niên 1980, 1,300 căn trị giá 1.5 tỉ Mỹ kim được trả bằng tiền mặt bởi những công ty vô danh. Đây có thể là cách rửa tiền. Tương tự như vậy, theo cuộc điều tra của báo USA Today, những công ty của Ô. Trump đã bán bất động sản trị giá tổng cộng là 35 triệu Mỹ kim vào năm 2017, phần lớn cho những công ty không có lý lịch rõ ràng.

Bài phân tách này không nói đến cuộc điều tra của Ô. Robert Muller, Công Tố Viên Đặc Biệt, về việc Ô. Trump thông đồng với Nga trong cuộc tranh cử 2016 vì là một đề tài quan trọng đã có nhiều bài báo nói tới.

Ô. Paul Manafort, Giám Đốc chiến dịch tranh cử của Ô. Trump bị kết án vì rửa tiền. Ô. Michael Flynn, cựu cố vấn an ninh quốc gia của Ô. Trump nhận tội nói dối với FBI trong một cuộc điều tra đã khám ra rằng Ô. Flynn đã bí mật vận động hành lang cho chính phủ Turkey. Ô. Jared Kushner, con rể của Ô. Trump, không khai báo món nợ 1 tỉ Mỹ kim liên quan đến công ty bất động sản của ông. Có ít nhất sáu bộ trưởng trong nội các của Ô. Trump đang bị điều tra về những chi phí di chuyển quá đáng bao gồm việc sử dụng phi cơ của chính phủ và nhân viên an ninh cho việc riêng. Những thành viên nội các bị điều tra bao gồm Bộ Trưởng Cựu Chiến Binh David Shulkin, Bộ Trưởng Nội Vụ Ryan Zinke, Bộ Trưởng Ngân Khố Steven Mnuchin và Bộ Trưởng Thương Mại Wilbur Ross.

Vì bài báo có giới hạn về số chữ, nên tôi chỉ tường thuật một vài chi tiết về trường hợp của Bộ Trưởng Thương Mại Wilbur Ross. Theo báo The Atlantic, nhờ những tài liệu bí mật rò rỉ ra ngoài mà báo chí mới được biết rằng sau khi ông đã nhận chức bộ trưởng, ông đã không khai báo một số tích sản trong một công ty vận chuyển hàng hải liên hệ với giới thân cận của Tổng Thống Nga Vladimir Putin. Theo Forbes, Ô. Ross từng sở hữu một số tích sản liên hệ với chính phủ Trung Quốc và Bank of Cyprus với liên hệ với Nga. Gia đình của ông Ross còn giữ một số những tích sản này. Ông Ross nói rằng ông đã chuyển những tích sản này vào một quỹ của gia đình. Đây là một vấn đề mẫu thuẫn về quyền lợi và chức vụ. Báo The Atlantic kết luận rằng Tham nhũng trong chính quyền Trump đang lan rộng.

Càng ngày Ô. Trump càng bị nhiều áp lực, càng mất khả năng kiểm soát tính khí bất thường của mình, càng dễ nổi giận hơn. Những cố vấn kinh nghiệm đã ra đi. Trong giờ phút này, không có bộ trưởng quốc phòng, không có tham mưu trưởng Nhà Trắng chính thức, nếu có một xung đột quân sự nào xẩy ra, không ai biết ông sẽ phản ứng ra sao.

Tham khảo:

(1) Idrees Ali, Steve Holland, “Trump Annoyed by Resignation Letter, Pushes Out Mattis Early,” Reuters, December 23, 2018.
(2) Peter Baker, Maggie Haberman, “Trump Calls Aids ‘F…. Idiots’ as Presidency Risks Spinning Out of Control.” The Independent, December 24, 2018.
(3) Sam Berger, “The Cost of Corruption: Waste and Abuse in President Trump’s Cabinet,” The Center for American Progress, January 16, 2018.
(4) Nina Burleigh, “Trump Administration is The Most Corrupt Government Institution in The Unitted States, Americans Believe,” NewsWeek, December 12, 2018.
(5) Patti Davis, “A Child Occupies the White House – and the World Knows It,” Washington Post, December 17, 2018.
(6) Uri Friedman, “America, Meet Your (Acting) Secretary of Defense,” The Atlantic, January 1, 2019.
(7) David A. Graham, “Corruption in The Trump Administration Is Spreading,” The Atlantic.
(8) Jon Haley “Where Should the Trump Foundation’s Money Go? I Have a Few Thoughts,” The Inquirer / Opinion, December 24, 2018.
(9) Jason Lange, “Trump Calls Fed ‘Only Problem’ in U.S. Economy: Markets Slump,” Reuters, December 24, 2018.
(10) Greg Robb, “Why Trump Can’t Fire Powell for Disagreement over Monetary Policy,” MarketWatch, October 11, 2018.
(11) Philip Rucker, “A Rogue Presidency: The Era of Containing Trump is Over,” Washington Post, December 22, 2018.
(12) Veronica Stracqualursi, “Trump’s Acting Secretary of Defense Will Step Into Role With No Foreign Policy, Military Experience,” CNN, December 24, 2018.
(13) Paul Waldman, “The Trump Presidency: On Track to Becoming the Most Corrupt in U.S. History,” The Washington Post, Januray 16, 2018.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s