HỒ ĐẮC DUY – ĐỊA DƯ CHÍ ĐẤT VIỆT NƯỚC NAM: QUYỂN ĐẤT MŨI – TỈNH CÀ MAU

LỜI NÓI ĐẦU

ĐỊA DƯ CHÍ q_html_25f80f75Địa lý học là một môn học có từ lâu đời, quyển Nam Bắc phiên giới địa đồ được xem là quyển địa lý đầu tiên của nước ta.

Con Vua Lê Lợi là vua Lê Thái Tông đã sai Nguyễn Trãi viết sách Địa Dư Chí. Sau khi Nguyễn Trãi làm xong Địa Dư Chí, Vua sai Nguyễn Kiên Tùng làm Tập Chú Nguyễn Thiên Tích làm cẩn án, Lý Tử Tấn làm thông luận rồi cho in khắc vào bộ Quốc Thủ Bảo Huấn Đại Toàn.

Vua Lê Thánh Tông sai làm sách Thiên Hạ Bản Đồ đó là những tác phẩm từ xưa, sách lại viết bằng chữ Hán nên ngày nay rất khó tham cứu.

Về phương diện địa lý tỉnh Cà Mau nằm ở tọa độ 9°03′41″ vĩ bắc và 105°01′55″ kinh đông đến 9°03′41″ vĩ bắc và 105°01′55″ kinh đông có diện tích 5.294.9 km2 với dân số thống kê năm 2013 là 1.219.900, mật độ 230 người/ Km2, phần lớn là dân tộc kinh, Hoa, Khmer.

Cà Mau là một tỉnh của đất nước Việt Nam, toàn tỉnh được chia thành 9 đơn vị hành chính cấp huyện, trong đó có 1 thành phố và 8 huyện. Tổng diện tích của Cà Mau 5.315,4 km² với dân số được thống kê theo cuộc điều tra dân số năm 2009 là 1.185.800 người và mật độ dân số trung bình đạt 223 người/ km². Mật độ dân số phân bố không đồng đều giữa các đơn vị hành chính cấp huyện trong tỉnh, trong đó mật độ cao nhất ở thành phố Cà Mau đạt 819 người/ km² và thấp nhất là huyện Ngọc Hiển đạt 107 người/ km².

Cà Mau là tỉnh duyên hải tận cùng về phía Nam của nước ta, thuộc vùng Đồng bằng sông Cửu Long, có 6 trên 9 đơn vị hành chính cấp huyện là giáp biển, gồm có: Đầm Dơi, Năm Căn, Ngọc Hiển, Phú Tân, Trần Văn ThờiU Minh.

Cập nhật từ cuộc điều tra dân số năm 2009 Cà Mau có 101 đơn vị hành chính cấp , trong đó có 10 phường, 9 thị trấn và 82 xã. Trong đó mỗi huyện có một thị trấn, đồng thời là huyện lỵ, riêng huyện Trần Văn Thời có đến 2 thị trấn, thị trấn Trần Văn Thời là huyện lỵ và thị trấn Sông Đốc.

Khi biên soạn bộ sách Đia Dư Chí Đất Việt Nước Nam chúng tôi dùng sách Đại Nam Nhất Thống Chí của Quốc Sử Quán Triều Nguyễn để làm chuẩn và cập nhật hóa các thông tin về các vấn đề địa lý có trên internet và bản đồ thì trên chương trình Google Map.

Hầu hết các tác phẩm về địa dư chí đều được viết bằng văn xuôi nên việc đọc để biết và để nhớ tương đối khó hơn là viết dưới dạng thơ phú, đó là lý do chính mà chúng tôi phải viết dưới dạng thơ song thất lục bát để các em hoc sinh dễ đọc và dễ thuộc.

HỒ ĐẮC DUY

ĐỊA DƯ CHÍ q_html_5ee92c6d

PHÂN DÃ CƯƠNG VỰC

Cà Mau hình chữ V đất Việt

Là phần đất ở miệt cực nam

Đất bồi ngập mặn quanh năm

4 Có nhiều rừng đước, rừng tràm bao quanh

Biển tây, nam giáp liền hai mặt

Vùng phía tây kế sát Thái Lan

Sông sâu lại có nhiều vàm

8 Phía bắc có tỉnh Kiên Giang trên cùng

Tỉnh Bạc Liêu phía đông bên trái

Vịnh Thái Lan ở dãi bờ tây

Diện tích của cả vùng này

12 Năm ngàn cây số thêm vài mét dư

Dòng hải lưu tây bắc hợp chồng

Nước thủy triều chế độ khác nhau

Hình thành bán đảo Cà Mau

16 Phù sa đất trẻ lắng sâu mỗi ngày

Biển Cà Mâu đất bồi biển cạn

Một trăm mét đất lấn ra khơi

Thay da đổi thịt hằng ngày

20 Diện tích trải rộng ra ngoài biển đông

DIỆN TÍCH VÀ DÂN SỐ

Một triệu hai trăm thừa dân số

Mà đa phần thuộc tộc người Kinh

Khmer, bản địa chung quanh

24 Người Hoa bỏ xứ họp thành về đây

Dân xiêu tán ngàn người tìm đến

Đất phù sa nước biển màu đen

Rừng tràm, ong mật hơi quen

28 Thiên nhiên ưu đãi cho riêng đất này

Xưa, Cà Mau của người Chân Lạp

Thế kỷ V sát nhập Phù Nam

Thành Trúc, Mang Khảm người Man

32 Đất còn hoang hóa, rừng tràm bao la

Cà Mau là vùng đất thấp

Nơi thường xuyên nước ngập nhiều vùng

Bồi lở về phía tây đông

36 Thường xuyên ngập mặn nước ròng màu đen

Vùng đất phèn diện tích khá lớn

Chiếm phần nhiều vùng trũng Cà Mau

Nhất là ở các vùng sâu

40 Thủy triều chi phối vào đầu mùa mưa

ĐỊA DƯ CHÍ q_html_25f80f75

KHÍ HẬU

Có 2 mùa phân chia rõ rệt

Mùa mưa đầu vừa hết tháng tư

Tháng chạp là tháng mùa khô

44 Khí trời oi bức, giông to buổi chiều

Cơn gió Nồm, thổi nhiều buổi sáng

Ngọn gió Bắc thổi mạnh chiều hôm

Mưa rào mây sắc cầu vồng

48 Con giông lốc xoáy chim trời nhạn bay

CHẾ ĐỘ THỦY TRIỀU

Bán nhật triều một ngày hai lượt

Triều biển đông hơn trước biển tây

350 cm/ ngày

52 Nước triều lên xuống theo ngày có trăng

LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN

Hơn 300 năm ra sức xây dựng

Tụ tập người xiêu tán về đây

Lập làng, dựng ấp nơi này

56 Cỏ hoang cây dại, luống cày thành nương

Đất thì rộng người còn vắng vẻ

Nhiều cù lao xen kẽ dây leo

Trong rừng thú dữ cọp beo

60 Dưới sông cá sấu trãng bèo hoang vu

Rừng sinh thái âm u ngập mặn

Đất phù sa bồi lắng tạo nên

Đầm lầy lác mọc tự nhiên

64 Than bùn, đất mặn, đất phèn vùng ven

Trên sông Cái ghe, thuyền tấp nập

Vào rừng sâu vỡ đất làm giồng

Lúa vàng trĩu hạt đơm bông

68 Quít cam cây trái mênh mông bạc ngàn

Đất bãi bồi dọc ngang kinh rạch

Những giồng cao có mạch nước ngầm

Nước ròng cao thấp rừng tràm

72 Thiên nhiên ưu đãi khó tìm đâu ra

Ông Mạc Cửu, người Hoa Trung Quốc

Bỏ quê hương làng nước tới đây

Tìm nơi đất tốt đông người

76 Hạ lều dựng trại, đổi đời dung thân

Ông chiêu tập lưu dân xiêu tán

Và lập thành 7 bản đất này

Từ Chân Lạp cho đến đây

80 Tự do khai khẩn đất đai cày bừa

Năm Mậu Tý (1708) Phúc Chu nhân lúc

Cho Mạc Cửu nhận chức Tổng Binh

Trông coi binh trấn Hà Tiên

84 Dinh cơ, thành quách có riêng một vùng

Đất Cà Mau thành vùng đất mới

Ghe thuyền buôn lui tới càng nhiều

Giao thương phát triển đều đều

88 Xiển dương văn hóa tạo nền văn minh

Vùng đất mới trở thành trù phú

Dân tình yên hùng cứ một phương

Khai mương, xây đập, mở đường

92 Lưu thông thủy bộ mở mang mỗi ngày

TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN

Loài cỏ gà, vẹt dù cây đước

Loài mắm đen, dừa nước ô rô

Vẹt tách, cỏ lác trên bờ

96 Mắm quăn, dà quánh trên gò đất cao

Khu rừng tràm vùng U Minh Hạ

35.000 ha đất đã thành rừng

Cây tràm chi chít mọc chung

100 Có hệ sinh thái vô cùng đặc trưng

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s