Trần Bình Nam – Nhân Tai & Thiên Tai

is-als-vorlage-syrische-rebellen-provozieren-mit-kindern-im-kaefig-41-56837155Thế gii chiến tranh thứ 2 chấm dứt năm 1945 mở màn cho cuộc chiến tranh lạnh giữa Hoa Kỳ và Liên xô. Bảy mươi năm qua tình hình thế giới có lúc căng thẳng tưởng chừng như Thế giới chiến tranh thứ 3 có thể xẩy ra bất cứ lúc nào. Nhưng nhờ bom nguyên tử, không ai muốn đánh ai trước để cùng tự sát nên đã tránh được chiến tranh.

Bước qua thế kỷ 21, Trung quốc nhập cuộc siêu cường và thế giới chứng kiến sự kèn cựa tranh giành thế lực giữa Hoa Kỳ và Trung quốc có lúc cũng rất căng thẳng, nhưng điều kiện cho một cuộc chiến tranh toàn cầu càng lúc càng xa. Người ta hy vọng thế giới đã vượt qua được nạn đại chiến ít nhất là một thời gian dài trước mắt.

Có nhiều triển vọng là vậy. Nhưng hiện nay thế giới đang phải đối đầu với hai đại nạn một Thiên Tai, một Nhân Tai có tầm vóc toàn cầu mà nếu không có biện pháp phòng chống sức công phá của chúng có thể còn lớn hơn một trận Thế giới Đại chiến.

Trước hết là Nhân Tai, hay là nạn khủng bố của thành phần Hồi giáo quá khích –ISIS – (trong bài viết nay cụm chữ ISIS được hiểu là thành phần Hồi giáo quá khích dùng phương tiện khủng bố làm vũ khí chính).

ISIS là sản phẩm của cuc chiến Iraq (xem tài liu s 63. Mc “Không chính tr”, www.tranbinhnam.com, link: http://www.tranbinhnam.com/story/HoiGiao_DoiDau_TayPhuong.html. Lúc đu gii hn ti Syria và Iraq, ISIS đã t chc các cuộc khng b ra cùng khp thế gii và đang tr thành mt mi đe da toàn cu.

Đầu năm 2015, ngày 9 tháng 1, ISIS tấn công tòa soạn tờ báo trào phúng Pháp Charlie Hebdo giết 12 nhà báo để trả thù đã vẽ hình châm biếm giáo chủ đạo Hồi. Tiếp theo ISIS đã đánh bom một máy bay hàng không dân sự của Nga cất cánh từ thành phố du lịch Sharm Al Sheikh trong bán đảo Sinai.

Và cao điểm là hai vụ đánh liên tiếp, một tại Paris ngày 13/11/2015 giết 130 thường dân, và vụ hai vợ chồng theo đạo Hồi, chồng sinh tại Mỹ, bảo lãnh vợ từ Pakistan, âm mưu tàng trữ vũ khí, giả vờ sống hiền lành tại Mỹ để tấn công giết 14 người đang tham dự tiệc mừng Giáng sinh tại quận San Bernardino, California hôm 2/12/2015. Cuộc khủng bố tại California là cuộc khủng bố lớn nhất kể từ cuộc đại khủng bố 911 (11/9/2001) đã đưa cuộc chiến chống khủng bố ISIS lên tầm tòan cầu. Không một quốc gia nào, không một người dân lương thiện nào, đàn bà, con nít có thể nằm ngoài lằn đạn của khủng bố!

Sau vụ San Bernardino, tổng thống Obama hôm Chủ nhật 6/12 đã nghiêm chỉnh lên tiếng về đại nạn khủng bố và đề ra sách lược chống trả và tiêu diệt ISIS. Ông ghi nhận ISIS là một bệnh ung thư chưa có thuốc chữa, sản phẩm của một thành phần Hồi giáo quá khích nhưng trước sau Hoa Kỳ cũng sẽ đánh thắng ISIS bằng khả năng, và sự kiên trì. Nhưng ông không đề ra một sách lược cụ thể nào để đánh thắng. Ông thấy một cuộc chiến tranh mới – một cuộc đại chiến- đã mở màn, nhưng ông không nghĩ ông là người của lịch sử để đề ra những giải pháp dứt khoát. Nhiệm kỳ của ông chỉ còn võn vẹn một năm, và khi tranh cử ông đã hứa sẽ đưa Hoa Kỳ ra khỏi hai cuộc chiến tranh Iraq và Afghanistan, ông không muốn là người đưa Hoa Kỳ vào một cuốn chiến tranh khác dù ông biết Hoa Kỳ không có cách nào lẫn tránh. Nhìn lại, tổng thống Obama biết buổi nói chuyện ngày 2/12 của ông không làm cho dân chúng yên tâm, nhưng ông cũng biết nếu đề ra những giải pháp quân sự mạnh mẽ như gởi quân qua Iraq và Syria để dẹp loạn ISIS, Hoa Kỳ sẽ vướng chân vào một cuộc chiến khác mà trước mắt là cái giá ước lượng – theo lời ông – 100 binh sĩ tử thương, 500 binh sĩ bị thương và 10 tỉ mỹ kim mỗi tháng. Đưa ra những con số nói trên tổng thống Obama muốn nói ông nghĩ dân chúng Hoa Kỳ không muốn thấy hằng ngày máy bay chở xác binh sĩ trở về như trong thời kỳ chiến tranh ở Iraq và Afghanistan, và khả năng giới hạn của ngân sách quốc phòng.

Hai cuộc khủng bố của ISIS ở Paris và California làm rúng động Âu châu và Mỹ châu, làm nhiều nước thay đổi thái độ. Anh quốc quyết định tham gia oanh tạc ISIS tại Syria và Iraq, Liên bang Nga đã mềm dẽo hơn trong việc hợp tác với Hoa Kỳ tìm một gỉải pháp giải quyết cuộc chiến tranh ở Syria làm căn bản chiến thắng ISIS. Tuy nhiên thế giới chưa có một giải pháp nào trước mắt khả dĩ mang đến một hy vọng sẽ diệt trừ được nạn ISIS. Khối các nước A Rập ôn hòa chưa chịu nhập cuộc.

Thiên Tai là nạn bão táp hạn hán, lụt lội khác thường do độ nóng của bầu không khí (nói là Thiên Tai, thật ra đây cũng là Nhân Tai, vì chính sự đốt nhiên liệu mỏ để sản xuất năng lượng của con người đã thải quá nhiều khí chận nhiệt vào không khí làm bầu không khí nóng dần lên).

Theo các nhà khoa hc, thi tíết nếu có đe da đi sng trên qu đt cũng còn ch 25 hay 30 năm na, nhưng nguyên nhân ca nó đang tích lũy và din ra hng ngày nếu con người không thay đi cách sn xut năng lượng. Mt khi bão táp tàn phá nhiu vùng rng ln, s tan chy ca khi băng Nam và Bc cc làm nước bin dâng lên chiếm đt sinh sng và mùa màng ca cư dân có th làm thay đi hiện trạng trên bề mặt trái đất, tạo ra nhng làn sóng t nn khổng lồ.

Vn đ đi nn thi tiết đã được Liên hip quc quan tâm và trước đây đã có nhng Hi ngh quc tế v thi tiết. Hội nghị đầu tiên năm 1992 tại Rio de Janeiro do y ban Liên hiệp quc v Thi tiết (UN Framework Convention on Climate Change – UNFCCC) triu tập và hai hi ngh gn nht là hi ngh Kyoto, Nht Bn năm 2005 và hi ngh Copenagen, Đan Mch năm 2009. C hai hi ngh đều thất bại không đưa đến mt s thỏa thuận nào vì Trung quc và n Đ không mun dính vào nhng cam kết quc tế nh hưởng đến s phát trin kinh tế ca mình.

Tuy nhiên, trong nhng năm gn đây, Trung quc nước thi khí bn nhiu nht vào không khí đã nhìn thy s tàn phá ca thiên nhiên đi vi đi sng ca hơn mt t người trên lc đa Trung Hoa nên Trung quc đã có thái đ hp tác đ tìm mt gii pháp chung, nht là khi tng thng Obama sau khi tái đc c nhim kỳ 2, bt chp s chng đi ca đng Cng Hòa (Do nhiu nh hưởng trong đó có nh hưởng ca tôn giáo, nhiu đi din dân c thuc đng Cng Hòa vn chưa tin đ nóng tăng lên ca bu khí quyn là do sinh hot kinh tế ca con người) đã ban hành nhiu bin pháp hành chánh đ gim s thi khí bn vào không khí.

Do vn đng tích cc ca B trưởng ngoi giao John Kerry, tháng 11/2014 ti Bc Kinh, tng thng Obama và Ch tch Tp Cn Bình đng tuyên b s cùng bt tay nhau thc hin chương trình làm sch không khí. Bn tuyên b ca hai quc gia thi nhiu khí bn nht thế giới đã gii ta bế tc kéo dài dai dng 20 năm qua k t Hi ngh thi tiết Rio 1992.

Trước tình hình mới, tháng 12/2014, ti Lima, Peru các chuyên viên thi tiết đi din cho 184 quốc gia đã hình thành được bn tho mà mt năm sau ti Paris đã thành bn đng thun “gim đ nóng bu khí quyn” xung dưới mc tác hi.

nhantaithientai-2Tại hội ngh quc tế Paris v thi tiết kéo dài 2 tun t ngày 30/11 đến ngày 12/12/2105, 195 quc gia tham d đã đi đến mt s đng thun tham gia vào chương trình gim đ nóng ca bu khí quyn đ cu ly môi trường sng ca con người.

Cuc bàn tho ti hi ngh Paris nhiều lúc ging như các hc sinh trung hc đang gii mt bài toán nhit hc. 1.5oC, 2.0oC hay 3.0oC ? 195 quc gia cam kết s đóng góp phn mình gi nhit đ ca khí quyn mc không cao hơn nhit đ trước k nguyên k ngh toàn cu (vào đu thế k 20) là 2.0oC , và ha s n lc gim xuống mc 1.5oC . Nhưng đng thi tuy không ghi ra văn bản, nhưng các quốc gia tham dự cũng mc nhiên nghĩ rng với các nỗ lực chung đ nóng khí quyển có th tăng đến 3.0oC trên.

Hin nay nhit đ khí quyn đã cao hơn trước thời k ngh 1.0oC, và bão táp, hn hán đã bt đu xut hin mt cách bt thưng, và các nhà khoa hc biết rng 1.5oC có nghĩa là thế gii s chu được, và 3.0oC có nghĩa là khối băng Nam Bc cc tan rã và nước bin s dâng lên 6 mét. 3.0o là một tai họa khó lường. Không còn đất để ở và canh tác.

Bn tha ước v thời tiết ti Paris được thế gii tán thưởng xem là mt thành công ln ca s hp tác quc tế trước mt vn nn chung ca nhân loi. Tha ước có điều khon hướng dn các quc gia phải làm gì để thực hin li ha. Có điu khon các nước giàu giúp các nước nghèo thc hin li cam kết. 100 tỉ mỹ kim được dự liệu. Có thành lp y ban đc nhim giúp các quc gia đang b nước bin đe da tràn ngp có đt sinh sng. Có điều khon mua bán kh năng gim thiu khí thi (carbon-pricing). Bn tha ước còn đt nng s khai thác và đu tư vào các k thut mi đ dn dn thế gii không còn l thuc vào các m nhiên liu.

Nhưng đim đc bit ca bn tha ưc là có li ha h quyết tâm nhưng không có mt s ràng buc lut đnh nào c. Tuy nhiên phn khởi là qua bn tha ước cng đng nhân loi đã nhn ra mi nguy t dit nếu không hành đng gì trước khi quá mun. Vấn đề là: có quyết tâm hành đng, nhưng có tránh được đi nn không còn là mt câu hi ln.

Tc ng Vit Nam có câu: “Chưa thy quan tài chưa đ l”. Thiên tai vthi tiết được cnh báo t 20 năm trước chng ai chú ý. Nhân Tai khng b ISIS bùng n năm 2014 ti Trung đông thế gii xem là mt nht cha tr lúc nào cũng được.

Thế nhưng thi tiết trong 5 năm gần đây càng năm càng khc lit và tàn phá. Mặc khác, cui năm 2015 vi hai cuc khng b ti Paris và San Bernardino, Hoa Kỳ, chiếc quan tài đã l din. Thế gii bng tnh nhn chân đi nn trước mt và đã có nhng n lc cn thiết đ tn ti.

Các quc gia Tây phương, Liên bang Nga, các nước A Rp đang bt tay xây dng mt giải pháp bài tr nn ISIS. Và Hi nghi Paris v thi tiết đã đặt mt căn bn tránh đi nn thi tiết.

Nhưng c hai cũng chỉ mới là hy vng./.

Trn Bình Nam

Dec. 20, 2015

binhnam@sbcglobal.net

http://www.tranbinhnam.com

Xin vui lòng ghi lại nguồn Link và phải có sự đồng ý của tác giả khi muốn đăng lại bài của www.khoahocnet.com

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s