Nhật Minh – Cà phê HUẾ

Bài: Nhật Minh Ảnh: Nguyễn Phước Bảo Minh

caphe-Hue-2Nói đến Huế người ta thường nghĩ đến nhiều giá trị văn hóa độc đáo của vùng đất cố đô: quần thể di tích cung đình đồ sộ, những danh thắng tuyệt đẹp, nhã nhạc, ca Huế và những lễ hội phong phú, ẩm thực cung đình tinh tế… Nhưng có một thứ đã trở thành một phần văn hóa của vùng đất này mà ít ai để ý. Đó là cà phê Huế.

Nếu tính trên tỷ lệ dân cư thì Huế có lẽ là thành phố có nhiều quán cà phê nhất. Chỉ riêng trong khu vực nội thành của thành phố 36 vạn dân này đã có ngót 1.000 quán cà phê lớn, nhỏ. Bạn tôi từ nước ngoài về sau một tuần lang thang cà phê Huế đã thốt lên: Sao lúc nào cũng thấy quán cà phê Huế đông người vậy, sáng, trưa, chiều, tối lúc nào cũng đông? Hình như phần đông người Huế không sinh hoạt ở nhà mà là ở quán cà phê! Quả là một nhận xét thú vị và rất đúng.

Chưa biết cà phê du nhập vào Huế chính xác từ thời điểm nào, nhưng thói quen uống cà phê và gặp nhau tại quán cà phê để trò chuyện, hẹn hò tại đây đã có từ rất sớm. Đầu thế kỷ 20, khi người Pháp xây dựng khu phố tây ở bờ nam sông Hương thì tại khu vực này đã có những quán cà phê nổi tiếng dành cho các ông tây bà đầm và giới nhà giàu, trí thức được đào tạo theo tây học. Đó là cà phê tại khách sạn Morin ở đầu cầu Trường Tiền, Câu lạc bộ sỹ quan (đầu cầu Phú Xuân hiện nay)… Hồi đó, cà phê được pha chế toàn theo kiểu Pháp và là một thứ đồ uống xa xỉ. Trong giai đoạn 1945 – 1975, thói quen uống cà phê mới thực sự ảnh hưởng lan tỏa đến các tầng lớp xã hội khác nhau của cố đô, quán cà phê cũng vì thế mà mọc lên khắp nơi. Đầu thập niên 1950, Huế có cà phê Phấn rất nổi tiếng ở đầu cầu Gia Hội. Sang thập niên 1960 thì có thêm cà phê Lạc Sơn ở trước chợ Đông Ba. Tuy không còn vị thế một kinh đô, nhưng Huế vẫn là một trung tâm văn hóa giáo dục lớn, tập trung hàng vạn sinh viên, giáo sư, trợ giảng… Quán cà phê trở thành điểm hẹn để người ta gặp gỡ, trò chuyện, để hẹn hò, để nghe nhạc thư giãn, thậm chí chỉ để nhấm nháp nỗi cô đơn một mình.

Sau năm 1975, đặc biệt là trong các thập niên 1980 – 1990, trong giai đoạn nền kinh tế đặc biệt khó khăn, ở Huế quán cà phê vẫn có số lượng rất lớn, lớn hơn nhiều so với số lượng quán ăn. Hồi đó Huế nổi tiếng có cà phê Sông Xanh ở Đập Đá, cà phê 242 Chi Lăng, cà phê Ti Gôn ở đường Nguyễn Huệ, cà phê Số 6, cà phê Số 8 ở “con đường cà phê” Trần Thúc Nhẫn…

caphe-Hue-1Cà phê Huế hầu hết là cà phê vườn. Nghĩa là quán cà phê gắn liền với một khu vườn/nhà vườn, dù lớn hay nhỏ. Loại quán cóc hay cà phê hè phố cũng có nhưng không nhiều và thường bán loại cà phê kho khá nhanh và rẻ. Còn cà phê Huế đúng nghĩa thì cho đến nay hầu như vẫn mang phong cách Pháp – cà phê pha phin (filtre), chảy thong thả, rất từ tốn đúng như phong thái và quan niệm của người Huế “muốn nhanh thì phải từ từ”! Và có lẽ chỉ có khi uống cà phê tại Huế, trong một không gian vườn yên tĩnh, xinh đẹp và đầy chất thơ, nhất là trong mùa mưa, tiếng nhạc Trịnh hòa âm với tiếng mưa rơi tí tách, bạn mới hiểu vì sao đất Huế lại có quá nhiều bài thơ hay và những bản nhạc bất hủ như vậy… Những năm gần đây cà phê Huế có thêm những địa chỉ mới thu hút khách, hầu hết gắn liền với các di tích hay công trình văn hóa nổi tiếng, hoặc là các địa chỉ mới nhưng có không gian đẹp và đầy chất sáng tạo. caphe-Hue-3Đó là cà phê Tứ Phương Vô Sự ở trên Bắc Khuyết Đài trong Hoàng cung, cà phê Bình An Đường ở góc đông bắc ngoài Hoàng thành, cà phê Nền Cũ ở nhà lưu niệm Hoàng thái hậu Từ Cung, cà phê sách Phương Nam trên đường Lê Lợi, cà phê Vỹ Dạ Xưa trên đường Nguyễn Sinh Cung, cà phê Đất ở đường Nguyễn Công Trứ, cà phê Hè ở đường Lê Ngô Cát…

Có một điểm chung ở cà phê Huế khiến người ta rất dễ nhận ra đó là chất văn hóa và sự nhẹ nhàng tinh tế, từ bản nhạc sâu lắng trữ tình, không gian vườn xanh mướt đầy chất thơ đến thái độ của người phục vụ. Ở những quán cà phê – di sản, bạn còn bắt gặp những bức ảnh tư liệu thú vị, những hiện vật gắn liền với các câu chuyện đầy mê hoặc về cuộc sống của các ông hoàng, bà chúa ngày xưa. Và hình như bằng cách đó, những di sản lịch sử đã hòa vào cuộc sống đương đại thật tự nhiên, để lại trong lòng du khách những ấn tượng sâu sắc nhưng vẫn rất nhẹ nhàng, đầy chất Huế.

caphe-Hue-4Có lẽ sẽ còn lâu, rất lâu nữa, cà phê Huế vẫn là một thương hiệu nổi tiếng của cố đô bởi nó đã trở thành một phần của di sản văn hóa Huế. Và bạn đừng ngạc nhiên khi thấy hình như người Huế đều hẹn và mở đầu câu chuyện với khách tại một quán cà phê nào đó. Xưa nay vẫn vậy mà.

When it comes to Hue, most people think of the former citadel’s colossal palace complexes, fantastic natural scenery, elegant court music and soulful chants, vibrant festivals and refined cuisine. Few visitors know about an integral essence of this area: Hue coffee.

Given its downtown population of 360,000 people, Hue might have the most cafés per capita in Vietnam, with roughly 1,000 cafés of different sizes. I was strolling around Hue with a friend visiting from overseas when he asked: “How can all of Hue’s cafes be packed all the time? Morning, afternoon, evening… It seems Hue people lead their lives in cafes instead of at home!”

No one knows when coffee was first imported into Hue, yet the habit of drinking coffee and meeting at cafés boasts a long history. In the early 20th century, when the French set up the western quarter to the south of the Perfume River, cafes began to cater for wealthy folk and intellectuals pursuing Western studies. These included the cafés at the Morin Hotel at the start of Truong Tien Bridge and the Soldier Club (near the present-day Phu Xuan Bridge). At that time coffee was served in a French style and considered a luxury. It was not until the years between 1945 and 1975 that an appreciation for coffee began to trickle down to other social classes in the former citadel, thus boosting the number of cafés. In the early 1950s, Hue boasted the famous Phan Café near Gia Hoi Bridge. In the 1960s, the Lac Son Café in front of Dong Ba Market rose to fame. Despite having lost its status as the nation’s capital, Hue remained a major educational and cultural hub that attracted many intellectuals. Cafés became popular meeting places where students and academics exchanged ideas, listened to music, dated, and relaxed.

After 1975, and even in the tough economic times of the 1980s and 1990s, Hue’s cafes still flourished, by far outnumbering the city’s restaurants. At the time famous cafés in Hue included Song Xanh in Dap Da, 242 Chi Lang Café, Tigon Café on Nguyen Hue Street, and No. 6 Café and No. 8 Café on Tran Thuc Nhan, which was known as “Coffee Street”.

Most of Hue’s cafes were set in gardens, many of which featured garden houses. Genuine Hue coffee remains quintessentially French – it is filtered coffee left to slowly trickle into the cup, in line with Hue people’s belief that one should “be slow to be fast”. Sitting in a tranquil café in Hue during the rainy seasons listening to the rain and soothing music by Trinh Cong Son, you may understand why so many illustrious poets and composers hail from Hue.

In recent years, new cafes have been built to serve visitors, most of which are associated with historical sites or cultural landmarks. Some new cafes feature luxurious and creative interior décor. ese include the No Concerns Worldwide café at Bac Khuyet Pavilion in the Imperial Palace, Peace Pavilion Café to the northeast of the Imperial Palace, Nen Cu Café in the memorial hall of the Empress Dowager Tu Cung, Phuong Nam Book Café on Le Loi Street, Old Vy Da Café Café on Nguyen Sinh Cung Street, Dat Café on Nguyen Cong Tru Street, and He Café on Le Ngo Cat Street.

Hue’s best cafés have an elegant and soothing ambience, with lush gardens, so ballads and helpful wait staff. In these refined cafés, guests can find captivating documentary photos and memorabilia associated with deceased kings and aristocrats. Hue’s cafes are more than just meeting places. They are part of the city’s heritage.

Xin vui lòng ghi lại nguồn Link khi muốn đăng lại bài của www.khoahocnet.com

2 comments

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s