Huy Lâm – Mối nguy của máy bay drone

dronefrauDanh từ drone có lẽ không còn xa lạ đối với đa số người Việt chúng ta nữa. Tuy nhiên, chúng ta vẫn thường hiểu drone là loại máy bay không người lái được điều khiển từ xa. Nhưng thực ra, khi nói đến drone theo nghĩa rộng thì nó không chỉ bao gồm máy bay mà còn là tàu thủy hay bất kỳ thứ máy móc nào đó đang được điều khiển từ một nơi nào đó bởi một người, một nhóm người hay thậm chí một hệ thống máy điện toán.

Loại máy bay drone đã được Hoa Kỳ sử dụng từ lâu. Lần đầu tiên người ta cho chiếc Predator bay trên bầu trời Afghanistan là ngày 7 tháng 9 năm 2000, lúc đó còn là nội các của tổng thống Bill Clinton. Chiếc máy bay không người lái, không trang bị vũ khí bay

ngang khu căn cứ Tarnak Farms của nhóm khủng bố al Qaeda chỉ để làm nhiệm vụ chụp hình và quay phim. Sau phi vụ đầu tiên đó, chiếc Predator đã mang về một khối lượng hình ảnh và phim thu được và sau đó được các viên chức phân tích tình báo của Hoa Kỳ xem lại, trong đó có một đoạn phim được đặc biệt chú ý bởi hình ảnh của một người đàn ông dong dỏng cao, trên người khoác chiếc áo choàng màu trắng, dáng có vẻ như một lãnh tụ. Người đàn ông trong đoạn phim đó sau này được cơ quan tình báo CIA xác nhận chính là Osama bin Laden.

Từ phi vụ đầu tiên đó, chương trình máy bay drone đã phát triển thành thứ vũ khí nổi bật nhất trong chính sách chống khủng bố của Hoa Kỳ, nhưng đối với phần lớn thế giới Hồi Giáo, nó lại đồng nghĩa với tính kiêu căng, ác độc của người Mỹ. Hoa Kỳ cũng thường sử dụng máy bay drone để hỗ trợ cho những đoàn quân trên bộ trong cuộc chiến tại Iraq và Afghanistan và, đặc biệt dưới thời tổng thống Barack Obama, còn được sử dụng để tấn công những thủ lãnh cao cấp của al Qaeda. Một nghiên cứu mới đây của trung tâm Stimson Center ở thủ đô Washington, ước lượng các cuộc không kích của máy bay drone ở Pakistan đã làm thiệt mạng khoảng từ 2.000 đến 4.000 dân thường. Nói như thế để thấy rằng drone chính là con dao hai lưỡi.

Nay thì máy bay drone dường như có mặt ở khắp nơi, len lỏi vào trong đời sống dân sự và thậm chí cả trong những sinh hoạt văn hoá. Còn nhớ, trước thềm World Cup 2015, các cầu thủ Pháp than phiền rằng họ trông thấy một chiếc máy bay nhỏ tự động bí ẩn có gắn máy quay phim đã lén lút do thám những cuộc tập dợt của họ. Rồi mới đây, ông chủ của công ty Amazon là Jeff Bezos cũng cho biết là hy vọng trong tương lai gần sẽ sử dụng loại máy bay drone để giao hàng nhanh hơn, và có lẽ ông sẽ được toại nguyện vì mới đây cơ quan kiểm soát không lưu FAA cho phép Amazon thử nghiệm lần đầu và đã thành công.

drohne-der-us-armeeHình ảnh của máy bay drone còn được đưa vào trong phim ảnh. Mùa hè năm 2013, tài tử Tom Cruise đóng vai một người thợ máy lo bảo trì máy bay drone trong một cuốn phim thuộc loại khoa học giả tưởng có tên “Oblivion,”  và đầu năm 2014, nhân vật người hùng Captain America đã phải đối đầu với một “siêu” máy bay drone nguy hiểm chết người trong một cuốn phim khác có tên “Winter Soldier.” Thậm chí, phim trường Hollywood còn sử dụng máy bay drone cho công việc làm phim, giúp quay một số cảnh trước đây khó lòng thực hiện được như trong một cảnh tài tử Daniel Craig trong vai điệp viên hào hoa James Bond 007 rượt đuổi kẻ thù băng qua mái ngói của những dãy nhà ở thủ đô Istanbul trong cuốn phim “Skyfall.”

Máy bay drone càng ngày càng được sử dụng nhiều bởi một số cơ quan chính phủ cũng như các công ty và thậm chí người dân thường. Để bay một chiếc máy bay drone phí tổn rẻ hơn nhiều so với bất kỳ loại máy bay nào khác đòi hỏi phải có một phi công, và chúng rất tiện lợi trong những công việc như vẽ bản đồ, chụp hình và quay phim.  Cơ quan điều tra liên bang FBI sử dụng cả một phi đội máy bay drone loại nhỏ để giám sát và theo dõi kẻ gian. Cơ quan tuần tra biên giới dùng máy bay drone để kiểm soát đường biên giới giữa Hoa Kỳ và Mexico. Loại máy bay drone thương mại hiện được sử dụng thường xuyên trong nhiều lãnh vực từ chụp không ảnh cho các công ty địa ốc đến giám sát hệ thống ống dẫn dầu và khí đốt.

Nhưng đồng thời vì máy bay drone được sử dụng quá nhiều bởi đủ mọi hạng người, nhiều người lo ngại đến sự an toàn và quyền riêng tư của người dân.

Ít có loại kỹ thuật nào khác có nhiều tiềm năng như máy bay drone. Bởi vì chúng có thể bay lơ lửng vài trăm hay vài ngàn mét trên không suốt cả ngày, và bay trên một độ cao như thế sẽ giúp thêm khả năng nghe lén người khác được dễ dàng hơn. Chúng có thể nhìn vào trong sân sau và xuyên qua cửa sổ để lục lọi tìm kiếm trong những không gian kín mà nếu đứng trên mặt đường thì không thể nhìn thấy. Chúng có thể giám sát tín hiệu từ hệ thống wi-fi hoặc từ các trạm truyền sóng của hệ thống điện thoại di động, nghe lén những cuộc điện đàm. Sử dụng mạng lưới máy bay drone, người ta có thể theo dõi từng sự chuyển dịch của tất cả mọi loại xe chạy trong một thành phố – đó sẽ là điều vô cùng có lợi nếu dùng để theo dõi chiếc xe của bọn cướp đang bỏ trốn nhưng lại là  việc làm xâm phạm đến đời tư nếu đó là chiếc xe của một người bệnh đang trên đường đến một trung tâm y khoa điều trị một căn bệnh kín.

Việc sử dụng máy bay drone nhiều như thế nhưng đến nay vẫn chưa được kiểm soát chặt chẽ và sẽ không thể bảo đảm là không có vụ nào vi phạm đến quyền

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s