Huy Lâm – Xe không người lái

auotohnefahrer (Small)Chúng ta vẫn thường nghe nói sống ở Mỹ không có chiếc xe thì cũng như một người không có chân vậy. Cứ bước ra khỏi nhà là người ta leo ngay lên xe chứ không lôi thôi gì hết. Chiếc xe chính là đôi chân đưa người chủ của chiếc xe đó tới nơi mà người đó cần đến với một điều kiện là người chủ đó phải biết lái hoặc có ai đó đi theo để lái chiếc xe đó. Mặc dù ở những thành phố lớn luôn có dịch vụ chuyên chở công cộng có thể đưa khách tới hầu như mọi ngõ ngách trong thành phố, nó vẫn có nhiều bất tiện: từ việc phải đón xe ở bến đến chờ đúng chuyến thì mới có thể đi được. Thế nên, hầu hết những ai có đủ khả năng vẫn chọn cách tự lái xe của mình.

Một người tài xế, cho dù lái xe giỏi cỡ nào, mỗi khi ngồi vào vị trí điều khiển một khối sắt nặng khoảng một, hai tấn như thế mà lao vùn vụt trên xa lột với một vận tốc nhanh đến hoa mắt thì chỉ cần một sơ hở hay một lỗi lầm nhỏ thôi có thể làm chiếc xe mất thăng bằng và gây ra tai nạn với hậu quả khôn lường: nhẹ thì sứt đầu bể trán, nặng có thể là chết người. Thế nên, điều quan tâm lớn nhất của các nhà làm luật và các nhà chế tạo xe hơi là sự an toàn của những người trên xe.

Dạo gần đây, báo chí nói rất nhiều tới một loại xe mới còn đang trong thời kỳ thí nghiệm, đó là loại xe tự động không cần đến tài xế.

Năm 2010, lần đầu tiên công ty Google tiết lộ cho biết họ đang thử nghiệm loại xe tự động mà không cần có người lái. Nghĩa là cứ mỗi lần leo lên xe người ta không còn cần phải lái xe như trước đây nữa mà có thể làm những chuyện khác như đọc sách, lướt mạng internet hoặc thậm chí là nhắm mắt ngủ một giấc y như người ta ngồi trên một chuyến xe bus hay xe lửa.

Năm ngoái, công ty Google cho trình làng một đoạn phim cho thấy một người đàn ông mù ngồi ở vị trí của tài xế trong một chiếc xe tự động và được chiếc xe này chở tới một nhà hàng và người này gọi một vài món ăn mang đi, sau đó xe đưa người mù này tới một tiệm giặt ủi gần đó để lấy mớ quần áo gửi giặt từ sớm. Sergey Brin, một trong những nhà sáng lập của công ty, tiên đoán rằng một hệ thống tự động điều khiển xe của công ty sẽ sẵn sàng đưa vào thị trường trong vòng năm năm tới. Lời tiên đoán này có thể là hơi lạc quan, nhưng có nhiều người cho rằng trong khoảng thập niên 2020 một số loại xe có khả năng tự điều khiển toàn thời gian hay bán thời gian có thể được đưa vào sản xuất với khối lượng lớn. Điều này sẽ đưa đến những thay đổi lớn trong việc vận chuyển trong tương lai.

Ý tưởng về những chiếc xe tự động như thế đã có từ rất lâu. Tại Hội chợ New York 1939, một trong những gian hàng trưng bày được chú ý nhiều nhất có tên là “Futurama”, mô tả quang cảnh của một thành phố với những chiếc xe được điều khiển tự động bởi hệ thống vô tuyến. Thập niên 1980 và 1990, Ủy ban Châu Âu (European Commission) đã bảo trợ cho một chương trình có tên Prometheus, nghiên cứu về loại xe tự động. Khoảng giữa thập niên 2000, DARPA, cơ quan nghiên cứu của Ngũ Giác Đài, phát động một chương trình có tên Grand Challenges, tặng giải thưởng cho những chiếc xe tự động nào có thể tự lèo lái và đạt hiểu quả tốt nhất mà không cần đến tài xế xuyên qua những khúc đường ngoằn nghoèo khúc khuỷu. Lần tổ chức đầu tiên năm 2004, không một chiếc xe nào hoàn tất được hết chặng đường. Đến lần tổ chức thứ ba vào năm 2007, sáu chiếc xe đã thành công. Giám đốc kỹ thuật của nhóm thắng giải là Chris Urmson, hiện đang làm việc trong phòng nghiên cứu của Google. Nhóm của Urmson đạt được chiến thắng là nhờ họ áp dụng phương pháp vẽ thật chi tiết bản đồ của đoạn đường và đưa vào bộ nhớ của chiếc xe, và đây cũng là lợi thế của công ty Google hiện đang rất bận rộn trong việc thiết lập một hệ thống bản đồ của trái đất với đầy đủ chi tiết, một phần của hệ thống này mà nhiều người trong chúng ta đã biết tới là Google Map.

Nhưng thậm chí trước khi những mẫu xe như trên đạt được sự hoàn hảo thì những kỹ thuật hiện nay cũng đã được áp dụng và một số ít công ty chế tạo xe hơi đã đưa vào thị trường một số thiết bị “phụ lái” được gắn vào ngay cả những loại xe thông dụng. Như chiếc Ford Focus, loại xe hơi cỡ trung bình, được bán tại châu Âu, và tài xế có thể để chiếc xe tự động lái và điều chỉnh khoảng cách an toàn giữa hai xe trên một tuyến đường với vận tốc đều đặn. Chiếc xe này có khả năng đo diện tích của ô đậu xe và tự lái đậu vào trong ô đó. Nó còn đọc được bảng chỉ đường và nhắc nhở tài xế nếu người này chạy quá tốc độ. Những thứ thiết bị như trên càng ngày càng có khả năng quyết định thay cho tài xế và đôi khi qua mặt tài xế trong trường hợp khẩn cấp, ví dụ, tự động thắng xe để tránh tai nạn.

Mục tiêu chính của những nhà nghiên cứu xe tự động là trong tương lai có thể giảm bớt số tử vong do tai nạn xe cộ xuống thành số không hay ít nhất là đạt gần con số đó.

Hiện nay mỗi năm, riêng tại Mỹ, có khoảng 33.000 ngàn người thiệt mạng do tai nạn xe cộ gây ra, với tổng cộng khoảng 5,5 triệu tai nạn xe cộ trong đó 93% các vụ được biết là do lỗi lầm của người lái xe. Trên thế giới mỗi năm có khoảng 1,3 triệu người chết cũng do từ tai nạn xe cộ với hơn 90% trong số đó là do lỗi lầm của tài xế.

Những chiếc xe tự động tương lai không hẳn là hoàn toàn an toàn và không gây ra tai nạn. Một nhóm nghiên cứu vào năm ngoái có đưa ra lời cảnh báo rằng nếu tính luôn cả những yếu tố an toàn từ các thiết bị thăm dò thời tiết, kiểm soát độ hoạt động chính xác của xe cũng như kiểm soát sự lưu thông trên đường, thì những loại xe tự động có thể giảm thiểu tai nạn xuống tối đa là khoảng 78% . Cho dù không đạt được 100% thì con số vừa nêu là dấu hiệu tiến bộ thật đáng khích lệ.

Những người ủng hộ tin rằng không nên chần chờ mà phải thúc đẩy mạnh hơn nữa cuộc cách mạng xe tự động này. Xe tự động không người lái có thể chạy chung đường với những loại xe thông thường khác. Dựa trên nhiều dữ liệu nghiên cứu cho thấy xe tự động “nhìn đường” rõ hơn là người bình thường trong khi điều khiển chiếc xe. Phần lớn những chuyến bay thương mại nay đã sử dụng hệ thống bay tự động (auto-pilot) khi bay ở độ cao, phi công chỉ cần điều khiển máy bay lúc cất cánh và hạ cánh. Nếu ta tin tưởng ở kỹ thuật của báy may trên không thì tại sao lại không thể tin xe tự động chạy trên đường.

Thế giới chúng ta đang sống đây, nạn kẹt xe trên xa lộ, nhất là ở những thành phố lớn, mỗi ngày một trầm trọng và nó ảnh hưởng lên sức khoẻ của người lái xe. Mỗi lần đạp thắng gấp có người tim lại giật thót lên. Nhưng tương lai, với những chiếc xe tự động, người ngồi trên xe không còn phải làm công việc này nữa. Theo một số nhà nghiên cứu, chiếc xe tự động không chỉ nhìn thấy chiếc xe phía trước mà nó còn nhìn thấy chiếc xe cách đó 20 chiếc ở phía trước. Riêng tại Mỹ, nạn kẹt xe làm ảnh hưởng xấu đến kinh tế, đốt phí mất 2,9 tỉ gallons (10 tỉ lít) xăng mỗi năm.

Loại xe tự động sẽ cho người ngồi trên xe được rảnh rang, muốn làm gì thì làm. Những người sống ở Mỹ phải lái xe đi làm mỗi ngày, trung bình mỗi năm mất 38 tiếng ngồi chờ trên đường vì nạn kẹt xe. Trong tương lai nếu không phải lái xe, thì giờ rảnh đó có thể dùng để làm những công việc khác hoặc để nghỉ ngơi, thay vì phải ngồi sau tay lái mặt mày nhăn nhó vì bực bội.

Tuy nhiên, phần lớn những lợi ích này, theo một số nhà nghiên cứu, vẫn còn là lý thuyết. Những nhà nghiên cứu trên còn nhìn nhận là hệ thống cảm ứng (sensors) của kỹ thuật xe tự động còn đang gặp khó khăn trong việc nhận diện ổ gà, đèn giao thông bị hư, mất bảng chỉ đường hoặc tình trạng sửa đường xe phải chuyển qua tuyến đường khác.

Rồi một vài vấn đề khác tưởng là bình thường nhưng quan trọng không kém. Ví dụ, xe tự động có thể nhận biết được tiếng còi hụ của xe cứu thương hay xe cứu hoả để tạt vô lề nhường đường hay không? Xe có thể phản ứng kịp thời theo đúng sự chỉ dẫn của người cảnh sát điều khiển giao thông? Còn khi thời tiết xấu thì thế nào, tuyết đổ xuống quá nhiều, đường ngập nước hay ngập lá cây thì xe có biết tự động chạy chậm lại? Những điều này có thể làm làm rối hệ thống cảm ứng.

Rồi nếu trong trường hợp xảy ra tai nạn, ai là người chịu trách nhiệm? Công ty sản xuất xe, công ty cung cấp thiết bị cảm ứng, hay tài xế? Hiện vẫn chưa có câu trả lời rõ ràng.

Nhưng phần đông đồng ý rằng loại xe tự động đang đến, vấn đề chỉ là lâu hay mau thôi.

Nhưng chính xác khi nào thì có? Một số nhà nghiên cứu cho rằng chúng ta sẽ nhìn thấy những loại xe tự động bắt đầu xuất hiện trên đường phố khoảng năm 2025. Những công ty như Renault-Nissan và Volvo ước định sẽ bán ra thị trường loại xe tự động vào khoảng cuối thập niên này, với những công ty chế tạo xe hơi khác đi theo ngay sau đó. Một vài mẫu xe tự động của công ty Google không có tay lái hiện đang được chạy thử trên đường phố.

Tuy còn nhiều vấn đề cần phải giải quyết trước khi những chiếc xe tự động đạt được độ hoàn hảo để đưa ra thị trường. Nhưng cái ngày mà những chiếc xe tự động chạy trên đường phố nhiều hơn những chiếc xe bình thường như ta thấy hiện nay sẽ không còn bao xa. Và đến lúc đó, có thể chỉ 20 năm nữa thôi, những đứa trẻ mới sanh hiện nay nhìn lại những chiếc xe cũ có tay lái, có chân ga, chân thắng và tự hỏi phải chăng đây là những chiếc xe mà bố mẹ chúng trước đây phải tự lái lấy mỗi ngày đấy ư? Sao mà phải cực khổ đến thế.

Cuộc cách mạng về xe máy đang diễn ra rầm rộ và đây có lẽ là cuộc cách mạng xe máy lớn nhất kể từ ngày Henry Ford áp dụng hệ thống sản xuất dây chuyền cho những chiếc xe Ford Model T đầu tiên của thế giới.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s