Thanh Tân – Cát Tường Quân dịch – HOA KỲ VÀ ẤN ĐỘ CHIA SẺ CẢM GIÁC KHÓ CHỊU VỀ TRUNG QUỐC

INDIANEW DELHI – Trong một chuyến đi kéo dài ba ngày đến Ấn Độ, tổng thống Mỹ -ông Obama đã mang theo một danh sách dài những vấn đề cần thảo luận, chẳng hạn như năng lượng và thương mại. Nhưng khi ông và thủ tướng Narendra Modi của Ấn Độ ngồi lại cùng nhau nói chuyện thì trong 45 phút đầu tiên họ chỉ nói về một vấn đề duy nhất đó là: Trung Quốc.

Ông Obama và những trợ lý của ông đã phát hiện ra một thực tế rất đáng ngạc nhiên đó là: Những nhận định của ông Modi về sự trỗi dậy của Trung Quốc và tác động của nó đối với tầm nhìn chiến lược quan trọng trong khu vực Đông Nam Á cũng chính là những gì mà phía Hoa Kỳ đang quan tâm. Trong cuộc đối thoại này, ông Modi dường như ngày càng cảm thấy khó chịu với những nỗ lực của Trung Quốc trong việc tăng cường ảnh hưởng của nó xung quanh khu vực, bên cạnh đó ông cũng đề cập đến một cách tiếp cận liên hiệp giữa hai nước để đối phó lại Trung Quốc.

Ông đã đồng ý ký một tuyên bố chung với tổng thống Mỹ Obama trong việc lên tiếng chỉ trách Trung Quốc đang khiêu khích các nước láng giềng trong vấn đề Biển Đông. Ông đã đề nghị phục hồi mạng lưới an ninh lỏng lẻo giữa Hoa Kỳ, Ấn Độ, Nhật Bản và Úc. Đồng thời ông cũng bày tỏ mối quan tâm được trở thành một thành viên và có vai trò quan trọng trong diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á – Thái Bình Dương, nơi mà Ấn Độ có thể giúp cân bằng những ảnh hưởng của Trung Quốc.

Trong nhiều năm qua, các đời tổng thống Mỹ luôn cố gắng để chiêu mộ Ấn Độ – một nền dân chủ lớn nhất thế giới vào một mối quan hệ đối tác bền vững và lớn mạnh hơn, một phần nữa là để bù đắp sự lớn mạnh đang ngày càng tăng lên của Trung Quốc. Ấn Độ đã có một thời gian dài nghi ngờ và đối đầu với Trung Quốc cũng bởi Trung Quốc là đất nước liên minh với kẻ thù của Ấn Độ – Pakistan trong suốt thời kỳ Chiến tranh lạnh. Đã từ lâu Ấn Độ luôn duy trì một vị thế độc lập trong những vấn đề thế giới và từ chối sự liên minh giữa Ấn Độ và Hoa Kỳ trong việc chống lại nước láng giềng khổng lồ của mình.

Nhưng ngược lại, ông Modi dường như không chỉ sẵn sàng mà còn rất khao khát xác định lại mối quan hệ Ấn Độ và Hoa kỳ ở thời điểm mà Trung Quốc đang lớn mạnh về kinh tế, quân sự và chính trị.

Shankar Bajpai – cựu đại sứ của Ấn Độ ở Hoa Kỳ và Trung Quốc cho biết: “Vốn dĩ đã có nhiều mâu thuẫn giữa Ấn Độ và Trung Quốc, cũng như giữa Ấn Độ và Hoa Kỳ. Nhưng bây giờ cả Ấn Độ và Hoa Kỳ đều đã nhận thức rõ hơn về lợi ích của mỗi bên và phát hiện ra rằng những lợi ích đó là tương tự nhau giữa hai quốc gia”.

Nếu điều này thực sự bền vững thì có thể sẽ báo hiệu một sự thay đổi mang lại kết quả quan trọng hơn bất cứ một thỏa thuận hay hiệp định cụ thể nào trong suốt thời gian ông Obama ở đây. Trên thực tế, những quan chức Mỹ hy vọng hai cường quốc có thể hợp tác với nhau nhiều hơn nữa để kìm hãm tham vọng của Trung Quốc và giữ gìn trật tự thời hậu chiến trong khu vực.

Khả năng thiết lập mối quan hệ giữa Ấn Độ và Mỹ đã tác động đến tâm lý của Trung Quốc, trong tuần này Trung Quốc đã đả kích chống lại chuyến thăm của ông Obama đến New Delhi. Một bài bình luận trên Tân Hoa Xã – cơ quan thông tấn chính thức của nhà nước Trung Quốc đã bác bỏ những gì mà nó gọi là “tái lập quan hệ hời hợt”. Nó khơi gợi lại việc Hoa Kỳ đã từng cấm ông Modi đi đến đất nước của họ và nó nhắc lại hai quốc gia này đã từng đấu tranh với nhau chỉ mới một năm trước bởi vì Hoa Kỳ đã bắt giữ một nhà ngoại giao Ấn Độ với tội lợi dụng một người quản gia ở New York.

Bài báo của Tân Hoa Xã còn nói thêm: “chuyến đi này mang tính tượng trưng hơn là thực tế, vốn đã tồn tại sự bất đồng kéo dài nhiều năm giữa hai gã khổng lồ, và sự bất đồng này cũng lớn khoảng cách địa lý giữa hai đất nước Mỹ và Ấn Độ. Ba ngày là không đủ để ông Obama và Modi trở thành những người bạn thật sự, những vấn đề khác biệt lớn như sự biến đổi khí hậu, những xung đột nông nghiệp và hợp tác năng lượng hạt nhân là những ví dụ điển hình.”

Global Times, một tờ báo nhà nước trung ương của Trung Quốc đã “cảnh báo” rằng: Hoa Kỳ đang đặt một cái bẫy cho Ấn Độ. Mô hình tư duy cố định này đã được phương Tây tạo ra và thổi phồng lên với những động cơ thầm lặng, nó đề cập đến “Con rồng Trung Quốc” và “Con voi Ấn Độ” là những đối thủ tất yếu.

Những quan chức Mỹ cho biết Trung Quốc sẽ không có gì phải lo lắng nếu nó không đàn áp những nước láng giềng. Bên cạnh đó, các quan chức Mỹ cũng nhắc lại những nỗ lực của Hoa Kỳ trong việc hợp tác với Beijing, nhất là Thỏa thuận khí hậu Mỹ – Trung vào tháng 11 vừa qua, điều này là một thỏa thuận trọng đại còn hơn hơn cả việc ông Obama đến Ấn Độ với cùng một chủ đề về khí hậu.

Phó cố vấn an ninh quốc gia cho ông Obama nói rằng: “Cách thức mà Hoa Kỳ và Ấn Độ tiếp cận vấn đề Châu Á Thái Bình Dương là rất tương đồng với nhau, và không ai trong 2 quốc gia là đang nhắm vào việc đối đầu với Trung Quốc hay thậm chí là kìm hãm Trung Quốc. Đồng thời tôi cũng nghĩ rằng những gì mà chúng ta thấy đó là Hoa Kỳ và Ấn Độ đang cố gắng và nỗ lực cho một trật tự thế giới”.

Cuộc thảo luận về Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh Hoa Kỳ và Ấn Độ đang nỗ lực để tăng cường quan hệ hợp tác giữa hai nước. Vào ngày thứ hai ở Ấn Độ, ông Obama đã dành hai giờ đồng hồ như là một vị khách danh dự để tham dự lễ diễu hành kỷ niệm Ngày Cộng hòa Ấn Độ. Trong lễ diễu hành này, Ấn Độ đã trình diễn những vũ khí quân sự chủ yếu được nhập từ Nga.

Ông cũng đã tổ chức một cuộc họp giữa các lãnh đạo Mỹ và Ấn Độ để nói về việc mở rộng thương mại. Hoa Kỳ giao dịch thương mại với Ấn Độ đạt khoảng 100 tỷ đô la mỗi năm. Nay Hoa Kỳ đặt ra mục tiêu tăng trưởng thương mại với Ấn Độ lên thành 500 tỷ USD mỗi năm.

Theo một quan chức cao cấp nhận định: “Cuộc trò chuyện của ông Obama và ông Modi lần này thực sự khác với những cuộc thảo luận trước đây của hai nước. Tôi thực sự rất ấn tượng bởi tầm nhìn tương đồng của hai quốc gia”.

Trong một thỏa thuận chung, ông Modi đã đồng ý dùng ngôn ngữ Mỹ để diễn đạt về vấn đề tranh chấp trong khu vực của Trung Quốc. Các nhà lãnh đạo khẳng định lại tầm quan trọng của việc bảo vệ an ninh hàng hải, bảo đảm tự do trong lưu thông đường biển cũng như đường không trong khu vực, đặc biệt là ở Biển Đông. Họ cũng kêu gọi tất cả các bên liên quan tránh đe dọa hay sử dụng vũ lực trong tranh chấp hàng hải.

Đề nghị của ông Modi về việc củng cố lại hợp tác an ninh giữa 4 nước Mỹ, Ấn, Nhật, Úc đã mang trở lại hiện tại những nỗ lực ngắn ngủi trong quá khứ – liên quan đến 4 nền dân chủ, đã được khởi xướng từ năm 2007. Liên minh này được biết đến với tên gọi là Đối Thoại An Ninh Bốn Bên, nó đã thu hút sự chỉ trích của Trung Quốc và bị gián đoạn một năm sau đó với thay đổi của chính quyền Úc. Nay đã được ông Modi gợi lại.

Quyết tâm của ông Modi trong việc giữ một vai quan trọng trong các vấn đề châu Á, thể hiện ở một chính sách được gọi là “Hành động phương Đông” – gần như tương đồng với chiến lược “Xoay trục sang châu Á” của ông Obama. Các nhà phân tích cho biết: trong nhiều năm qua Mỹ và Ấn Độ đã cùng nhau hướng tới sự nhất trí trong vấn đề Trung Quốc, nhưng điều đó đặc biệt mới được củng cố bởi những sự kiện năm ngoái.

Một trong những vấn đề trọng tâm hiện nay là các cuộc tuần tra của tàu ngầm hạt nhân Trung Quốc ở vịnh Bengal, khu vực vốn được coi là sân sau chiến lược của Ấn Độ. Những cuộc tuần tra này đã tạo ra một sự rùng mình cho phía cơ quan quốc phòng của Ấn Độ.

Sự kiện thứ hai đó là chuyến đi ba ngày của chủ tịch Trung Quốc – Tập Cận Bình vào tháng 9. Trong suốt thời gian đó, quân đội Trung Quốc đối đầu với quân đội Ấn Độ trong khu vực tranh chấp Ladakh thuộc Kashmir, điều này đã làm ông Modi phẫn nộ bởi vì ông là người đã lên kế hoạch nhằm tạo dựng quan hệ với Trung Quốc để đi đến một khởi đầu tốt đẹp.

Lalit Mansingh – cựu bộ trưởng ngoại giao của Ấn Độ và là đại sứ của Ấn Độ tại Hoa Kỳ cho biết : “Ông Modi đã phát hiện ra rằng: càng mềm mỏng và thân thiện với Trung Quốc bao nhiêu thì họ càng gây khó khăn trong các mối quan hệ bấy nhiêu”.

Ông Mansingh cho biết: Các nhà lãnh đạo Ấn Độ từ lâu đã lo ngại rằng quá ấm cúng với Hoa Kỳ sẽ đầu độc mối quan hệ giữa họ với Trung Quốc. Nhưng nếu mềm mỏng với Trung Quốc thì sẽ chỉ dẫn đến một cuộc đối đầu nữa, và rồi một trở ngại sẽ xuất hiện đó là việc tăng cường hợp tác với Hoa Kỳ sẽ bị bỏ đi, ông nói.

Ông Mansingh nói rằng: “Qua chuyến thăm của ông Obama, ông Modi đã đi đến một kết luận rằng: Mỹ không chỉ là một đối tác chiến lược mà còn là đối tác chiến lược chính của Ấn Độ trên thế giới. Đó là một bước tiến rõ ràng trong mối quan hệ Mỹ – Ấn, và nó báo hiệu một hướng đi mới của chính sách đối ngoại của Ấn Độ.”

Người dịch Thanh Tân – Cát Tường Quân
Nguồn:

http://www.nytimes.com/2015/01/27/world/us-and-india-share-sense-of-unease-over-china.html?smprod=nytcore-ipad&smid=nytcore-ipad-share&_r=2

 

 

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s