Bùi Xuân Đáng – Dendrobium sulcatum Lindl. 1838

image002Vào khoảng năm 2000-2002 gì đó khi lên thăm vuờn lan Jaroca ở Hacienda Height của Rod Carpenter do tên 2 vợ chồng ghép lại mà thành ( Janet(JA) and Rod (RO) Carpenter (CA).Vuờn lan này đã đóng cửa vào năm 2007 vì Rod đã bị bệnh suy tim nên không còn đủ sức trông nom nữa .

Trong số cây bầy bán tại khu nhà kính có một chậu lan gồm 4-5 thân cao lớn tới gần 1 thuớc, bảng tên đề: Den.sulcatum. Hỏi chủ nhân xem hoa ra sao, ông ta ngần ngừ rồi thú thực là không biết rõ.

image001Thấy tôi là khách hàng quen thuộc , nên khi trả tiền nên Rod chỉ tính $25 thay vì giá ghi là $30. Mang cây về và tìm hiểu đây không phải là Den.sulcatum vì cây này thân rất thấp và dẹt , đến khi ra hoa mới biết đó là cây Den. moschatum ( Hoàng thảo Thái Bình )

Mấy năm sau khi trên Internet đã có hình ảnh hoa lan dồi dào, tôi mới đuợc rõ hình dáng của cây Den. sulcatum. Do đó năm 2009 ,khi về thăm Đà Lạt , đuợc anh Lý ngọc Hiển dẫn tới thăm vuờn lan của anh và lần đầu tiên, tôi đã nhìn thấy tận mắt cây lan này.

 Trong sách của Phạm hoàng Hộ (1993) , Trần Hợp (1998) và ngay cả Leonid Averyanov (2003) đều không đề cập tới cây Den. sulcatum tại VN , tuy nhiên trong cuốn Dendrobium and it’s relatives do 3 khoa hoc gia ngừoi Úc : Bill Lavarack, Wayne Harris xuất bản vào năm 2000 , trang 129 ghi là cây này có mọc ở Việt Nam.

Tháng 4 vừa qua khi đi thăm hội bán cây cảnh tai Crystal Court, South Coast Plaza , chúng tôi đã tính chỉ dạo xem qua cho đỡ buồn, nhưng khi ghé vào gian hàng bán lan, cơn bệnh mê lan lại đùng đùng tái phát. Tại gian hàng của bà Espie Quinn, ngừoi Mỹ gốc Phi luật Tân có mấy cây quá quyến rũ: Den. lasianthera “ Septic Blue “ , Den. sulavesienne và Den.sulcatum. Mấy cây lan này tôi có ý tìm từ lâu nay mới thấy, cho nên không thể nào cuỡng lai đuợc nhất là giá lai rẻ chỉ có $28. Thấy tôi hơi có vẻ ngần ngừ vì không biết có còn chỗ để mấy cây này hay không , Espie lại bớt xuống còn có $25. Tuy rẻ đuợc $12 chẳng phải là yếu tố để quyết định, nhưng dù sao cũng chứng tỏ là những ngừoi bạn cũ vẫn còn dành cho tôi một chút cảm tình đặc biệt , bà cúi xuống gầm bàn lôi ra một số cây nữa để cho tôi tha hồ lựa chọn. Chậu Den.sulcatum có tất cả 5 thân, thân lớn nhất , cao gần 40 phân, chậu Den sulavesienne cao khoảng 50 phân, còn chậu Den lansantheria cao tới 90 phân.

Xuân qua, hè tới , hai cây lan kia bắt đầu mọc thêm mầm mới. Riêng cây Den. sulcatum không thấy nhúc nhích chút nào , cây non chẳng mọc thêm , cây lớn vẫn y nguyên tình trạng. Nhưng bổng nhiên vào đầu tháng 8 có một mầm nhú ra từ ngọn cây già nhỏ nhất. Vài ngày sau, lại thêm một mầm ở thân cây khác và một tuần sau chậu lan này có tất cả 7 dò hoa. Tất cả những dò lan này lớn nhanh như thổi và hy vọng rằng chúng tôi sẽ có một cây lan đẹp trưng bầy vào   phiên họp của Hội vào ngày 16-8-14.

image003Nhưng ngày 10-8 khi theo chân vợ chồng ngừoi con gái đi Las Vegas nộp tiền điện trở về, thì ôi thôi mấy dò hoa quý báu kia đã trở nên vàng úa. Nguyên nhân mấy ngày vừa qua vùng Tiểu Saigon quá nóng , mà cây lại không đuợc tứoi cho đẫm, nhất là lúc vào giai đoạn cây cần nhiều nuớc cho trên 130 chiếc nụ, bởi vì mỗi dò khoảng 20 chiếc mọc sát với nhau.

Bà vợ yêu quý, sót sa cằn nhằn không ngớt : Tại sao ông không tứơi truớc khi đi. Thật là quá uổng !

Mặc dầu , chuyện tứoi thêm hàng ngày là chuyện bả vẫn thuờng làm, còn tôi chỉ nhúng tay vào khi chiếc “Programmer” ngưng hoạt động, vì hệ thống tứoi bón đã đuợc sắp đặt mỗi tuần tuới 2 lần vào mùa này.

Đó cũng là một kinh nghiệm đáng ghi nhớ :

Với loài Dendrobium , truớc mùa ra hoa hãy bớt tứoi nuớc để cây ra nụ. Khi có nụ nên tứoi cho đẫm và đừng để cho khô rễ ,nhất là loài lan này lại ưa trồng trong chậu nhỏ.

image004Nhìn kỹ trong ảnh, các bạn sẽ thấy cây Den.sulcatum của tôi cũng khá lớn mà chỉ trồng trong chiếc chậu chỉ có 3” ( 7.5 phân ) cho nên đã phải cho vào một chậu lớn chung quanh có chèn đá núi lửa, để cho cây khỏi đổ nghiêng.

Sau khi lấy chiếc kéo nhọn mũi cắt bỏ nhưng chiếc nụ héo úa , cây lan cũng còn khá nhiều hoa tôi đành an ủi : Thôi cũng còn đẹp chán, có còn hơn không, có còn hơn không, phải không em !

Mỗi khi nhìn thấy cây lan yêu quý , bà xã tôi lại cằn nhằn mất cả tuần , nhưng không biết có phải đó là bản tính cố hữu đáng yêu, đáng quý của các bậc nữ lưu có tuổi, nhưng không hề nhận mình là già, là hay cằn nhằn có phải không các bạn?

Westminster 8-2014

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s