Phương Tôn dịch – Các anh hùng của Monrovia – Một thành phố chiến đấu chống lại Ebola (Phần II)

ebola-nguoihoatdong-1Bài phóng sự của Christian Putsch/ DIE WELT

Phần II: Người hoạt động
Bill Harris nhớ rõ những ngày tháng tám vừa qua, náo động, sợ hãi. Đang đêm khuya quân đội vây chặt khu vực của anh, binh lính chận con đường lớn duy nhất để ra vào West Point. Con đường ra biển cũng bị khóa chặt. Hải quân còn đẩy cả những con thuyền đánh cá nhỏ đang đậu trên bờ trở lui trên bãi biển. Tin đồn lan truyền hiện đang có hàng chục ca bệnh Ebola tại West Point, một khu ổ chuột rộng lớn tại Monrovia.
Chính quyền trở nên hoảng hốt. West Point bị phong tỏa, ngay cả những người canh gát vào ban đêm sáng hôm sau cũng bị chận lại không cho trở về cùng với gia đình. Trên trăm ngàn người sống chen chúc trong một khu vực chật hẹp, cứ mỗi bốn trong năm người có ít hơn 1 Dollar mỗi ngày.
Không khí tại đây ngột ngạt khác hẵn với những nơi đông đúc người trong thành phố. Trong đó mùi hôi rác rữa cộng với mùi phân người. Dân cư ngụ tại đây sống nhờ vào buôn bán nhỏ. Họ đi khắp Monrovia. Đối với những người từ thôn quê lên thành thị kiếm việc làm thì đây lại là một trong những nơi khởi đầu quan trọng.
„Đó là những ngày khủng khiếp, mọi người đều sợ hãi“, Harris nói. Hầu như không có thực phẩm lọt vào được West Point. „Giá gạo và nước tăng vọt bởi vì con buôn không đi ra mà cũng chẳng đi vào được.“ Nhưng thật ra chỉ là báo động lầm, tại West Point có ít ca bệnh Ebola hơn so với những khu vực khác trong thành phố. Sau mười một ngày quân đội chấm dứt phong tỏa.
Harris, 24 tuổi, một thanh niên trông rất thể thao, nói tiếng Anh tốt, len lỏi trong các ngõ hẻm của West Point. Anh ta sống tại đây từ hồi mới sinh ra đời, qua đó anh yêu thiên nhiên. Trước khi đại học đóng cửa vì đại dịch Ebola, anh đang học đại học ngành Lâm nghiệp. Đối với những người hàng xóm của anh thì ngược lại chẳng ai biết đọc biết viết. Đó là một trong những nguyên nhân, tại sao West Point lại trở thành địa điểm của một âm mưu lớn.
Không nơi nào trên toàn đất nước lại có nhiều người không tin tưởng chính quyền nhiều như tại đây. Một số người tại đây cho rằng, Ebola chẳng qua chỉ là một phát minh của chính quyền. Chẳng qua chỉ là mánh khóe để công khai gom xác người hầu bán nội tạng. Hỗn loạn bùng phát sau khi hai người dân cư ngụ bị giết. Có bao nhiêu người tại West Point bị chết vì Ebola, chẳng ai biết chính xác. Chính phủ chỉ đưa ra con số cho các tỉnh. Ngay cả bây giờ, tại Monrovia người lạ từ xa đến bị nhìn với ánh mắt nghi ngờ, họ thường bị xua đuổi. Đặc biệt là những người đến từ những vùng có tiếng bị nhiều ca Ebola.
„Kể từ khi West Point bị phong tỏa, chúng tôi bị xem là những người mang bệnh Ebola, bị người ta tránh xa khi đến những khu vực khác trong thành phố“, Harris cho biết. Anh biết rõ, mối nguy như thế nào trong tình trạng như vậy, cho anh ta và cho gia đình của anh. Đại dịch có thể bùng phát tại đây bất kỳ giờ phút nào. „Chúng ta phải làm, những gì có thể làm được – Đấy chính là bổn phận của chúng ta.“
ebola-nguoihoatdongAnh đã tìm thấy con đường để cho mình trở nên hữu dụng hơn. Harris mang tấm áo thun Polo màu xanh nhạt như những thành viên của Tổ chức Giúp đỡ Trẻ em Unicef. Hàng tuần qua, hàng ngày cứ hai người mỗi nhóm họ kéo nhau đi xuyên West Poin. Trở thành mũi nhọn xung kích bảo vệ chống lại Ebola. Họ đi từ túp lều lợp tôn này sang chòi lợp tôn khác, họ gõ cửa, xin vào nhà để tìm cách gợi chuyện, giãi thích về Ebola, hàng ngàn lần trong ngày. Những người đang còn nghi ngờ về sự hiện hữu con con virus, ngày càng giảm đi. Họ không thích nói chuyện với người của chính quyền nhưng đối với thanh niên trẻ hàng xóm trong khu vực thì họ lắng nghe.
Harris có một nhiệm vụ cần nhiều cố gắng kiên nhẫn, không hứa hẹn đem lại kết quả nhanh chóng. Nhưng những sáng kiến như A-Life lại trở thành không thể từ bỏ tại Liberia. Thanh thiếu niên dán trên những bức vách tại những con đường chính hàng trăm tấm áp phích với những hàng chữ như là „Ebola có tại đây và chúng giết người“. Thông thường là những tấm hình với thông điệp: Người bị nôn, đau đớn vì sốt, nhức đầu nặng và chảy máu – Những dấu hiệu có thể bị căn bệnh chết người. Nhìn hình, những người không biết đọc cũng có thể hiểu được.
Những người dẫn chương trình trong Radio hầu như chỉ còn nói về Ebola, ngay cả chương trình nhạc cũng hướng về căn bệnh. Dân chúng có thể không tin tưởng các chính trị gia nhưng những nhạc sĩ nổi tiếng trên toàn quốc như Judie Andy với bản nhạc rất thời sự „Ebola là sự thật“ thì lại là khác. Nhạc nghe có vẻ như bản nhạc cho trẻ em nhưng lại là cho người lớn: „Không chửa trị được / Nhưng ta có thể ngừa nó được / Ebola, Ebola – Chúng ta đứng cùng nhau / Hãy nói với mọi người về Ebola“. Hầu như mọi nghệ sĩ nổi tiếng đều ghi lại những bản nhạc tương tự như vậy. Những bài hát có âm êm dịu, đôi khi lại ngớ ngẫn vui tươi.
Người dân, ngay tại West Point, cũng hiểu, những gì họ phải đối diện. Dù vậy không phải ai cũng tuân thủ những biện pháp phòng ngừa. Người ta phải đi làm việc, đi ra chợ. Thế là người dân Liberia lại phải chen lấn trên những chuyến xe buýt nhỏ, trên xe lại phải cố tìm cách giữ khoảng cách với người bên cạnh. Hay là họ lấy loại xe ôm rẻ tiền, đôi khi có bốn người ngôi ôm chặt cứng cùng nhau trên một chiếc xe gắn máy nhỏ.
Đó là những hình ảnh thường ngày tại Phi châu. Trong những ngày này nó lại mang một ý nghĩa khác. Tổ chức từ thiện Bác Sĩ Không Biên giới khuyên người dân hiện nay không nên dùng xe Taxis công cọng. Trong tháng tám, khi virus Ebola phát tán nhanh tại Monrovia, mười hai chiếc xe cứu thương của thành phố triệu dân chỉ có thể chuyên chở một phần nhò người bị nghi ngờ nhiễm bệnh. Trong lúc bối rối tuyệt vọng người thân phải kêu xe Taxis đến chở người bệnh chờ chết đến bệnh viện. Kể từ đó con số người tài xế Taxis bị nhiễm bệnh tăng rõ ràng. Ngoài nghề Bác sĩ và Y tá thì không có ngành nghề nào lại có nhiều người mắc bệnh như vậy.
Khi còn bé Harris sống sót qua trận nội chiến. Khi chiến tranh chấm dứt thì cậu ta vừa mới 13 tuổi, và bị trễ đi vài năm học, cậu ta đã từng thề vào thời đó rằng, sẽ làm tất cả để giảm bớt những đau khổ tương tự cho đất nước.

 

Còn tiếp:

Phần III: Người bác sĩ

Phần IV: Người con gái

 

Đã đăng:

Phần I: Người lượm xác

2 comments

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s