Nguyễn Thượng Chánh, DVM – TREO ĐẦU BÒ BÁN THỊT NGỰA

Thit-ngua Trong tuần lễ giáp Tết Quý Tỵ 2013 chuyện thịt ngựa đã trở thành một “scandal”  quan trọng bên trời Âu.                                               

Treo đầu bò bán thịt ngựa gây sóng gió tại Anh quốc

Anh Quốc vừa phát hiện ra thịt ngựa được pha trộn thêm vô thịt bò một cách bất hợp pháp trong thực phẩm biến chế như spaghetti  của Tesco và Lasagne do Findus sản xuất. Trên nhãn hiệu ghi rõ ràng là chứa thịt bò nhưng thực chất lại có pha trộn 60%-100% thịt ngựa.

Các sản phẩm nói trên đều bị rút ra khỏi siêu thị và cơ quan Food Standards Agency (FSA) ra lệnh cho các công ty sản xuất thực phẩm biến chế có thịt phải thử nghiệm lại hết các sản phẩm liên hệ trước ngày 15/2/2013  (Tin BBC)

Thịt ngựa cũng được tìm thấy trong một số Hamburger của Burger King, trong Salami v,v… tại Ái Nhĩ Lan (Ireland). Nguyên liệu thịt xay được nhập từ Tây Ban Nha và Hòa Lan.

Được biết, đối với dân Anh việc ăn thịt ngựa là một điều rất cấm kỵ tabou.

Trước năm 2003, cơ quan trách nhiệm an toàn thực phẩm Anh Quốc FSA Food Standards Agency có chương trình kiểm soát thường xuyên thực phẩm biến chế để xem coi chúng có bị trộn thịt ngựa vào hay không? Nhưng sau đó thì chương trình kiểm soát trên lần lần giảm đi…Cơ quan FSA chỉ cho làm test khi có sự nghi ngờ hay nhận  được “tin tình báo” nào đó.

Trong scandal  trên, người ta sử dụng test DNA để xác định proteine của thịt ngựa. Theo tin tức báo chí thì người ta nghi nguyên liệu thịt ngựa trong lasagne được nhập từ hai nhà máy hạ thịt bên Romania. Pháp cũng tố cáo đích danh hai nhà máy trên khiến Thủ tướng Romania Victor Ponta rất tức giận. Có ai mà chịu cha ăn cướp đâu.

Gian dối ngay tại Anh Quốc

Ngày 11/2/2013, cảnh sát Anh đã đột nhập và khám xét một lò sát sanh tại vùng Yorskshire (bắc Anh quốc) và một nhà máy biến chế thịt tại vùng West Wales (phía Tây). Kết quả cho biết : ngựa bị giết tại Yorshire và thịt được gởi đi biến chế để thay thế thịt bò (hamburger) và thịt trừu dùng trong kebabs,(một loại bánh mì thịt cừu tại Trung Đông).

“Meat from British horses was discovered in takeaway burgers and kebabs yesterday.

The shocking find, which implicates the UK for the first time in the food fraud scandal, came during police raids in Yorkshire and West Wales.

Until last night, foreign abattoirs and food manufacturers had been blamed for what ministers called an ‘international criminal conspiracy’.

But food officials say horses were slaughtered here and their meat sold to takeaways all over the country. The burgers were labelled as beef and the kebabs as lamb. The alarming twist suggests retired racehorses and ponies could have been sold on as regular meat.

Environment Secretary Owen Paterson described the development as ‘utterly and totally disgraceful’ but pulled out of making an emergency statement to the House of Commons.”

Ăn thịt ngựa có nguy hiểm cho sức khỏe không?

Lý do chánh là sự lo sợ thịt ngựa có thể có chứa  tồn dư thuốc Phenylbutazone (còn gọi là bute). Đây là một loại thuốc (Non steroidal AntiInflammatory drug NSAID) chống đau nhức, nóng sốt, phong thấp và viêm khớp. Thường được dùng cho ngựa.

Luật cấm sử dụng Phenylbutazone ở thú vật nhằm mục đích sản xuất thịt, trứng và sữa.

Thời gian ngưng thuốc (withdrawal period) trước khi hạ thịt chưa thấy được xác định.

Phenylbutazone, có thể gây bệnh thiếu máu aplastic anemia (thiếu máu bất sản) ở người.

 Canada and US

Phenylbutazone is not labeled for use in food-producing animals; therefore, there are no established withdrawal times on product labeling for food-producing species. Phenylbutazone is not permitted at any concentration (zero tolerance) in meat, milk, or eggs intended for human consumption

Dù muốn dù không, người dân Anh rất hậm hực về scandal thịt ngựa và họ quy tất cả trách nhiệm vào cơ quan FSA của chánh phủ.

Món Lasagne thịt bò trộn thịt ngựa. (photo internet)
Món Lasagne thịt bò trộn thịt ngựa. (photo internet)

Scandal thịt ngựa tại Anh Quốc bị báo chí thế giới làm rùm beng lên đến đổi bà  Dame Sally Davies, Uk’s Chief Medical officer theo thông lệ, phải lên tiếng trấn an dư luận là thịt ngựa chỉ bị nhiễm phenylbutazone nhưng ở một mức độ không đáng phải lo ngại cho sức khỏe(limited public health risk).

Siêu thị đã cho rút bỏ hết tất cả các lot lasagne và các sản phẩm biến chế liên hệ.

Burger King ban đầu chối dài và tìm cách chạy làng, nhưng với chứng cớ thịt xay sản xuất tại nhà máy Silvercrest Foods (chuyên cung cấp patties cho  Burger King và Tesco Everyday Value Anh Quốc) có dương tính với DNA thịt ngựa thì họ đành phải đổi giọng xuống nước.

Cuối cùng ngày 31/1/2013, Phó giám đốc Diego Beamonte của Burger King tuyên bố là họ rất hối tiếc và xin lỗi khách hàng….và cũng đã tự động cho huỷ bỏ các lot thịt bằm tồn kho có liên hệ với thời điểm scandal.

Burger King vice president, Diego Beamonte, said: ‘We are deeply troubled by the findings of our investigation and apologise to our guests, who trust us to source only the highest quality 100per cent beef burgers.

‘Our supplier has failed us and in turn we have failed you. We are committed to ensuring that this does not happen again.’

 

Bà con Việt Nam và thịt ngựa

Tuy đa số người mình đều có nghe nói đến, nhưng chắc không có mấy ai trong chúng ta có dịp được thưởng thức món ăn độc đáo nầy. Lý do có thể là do tập quán ăn uống của người Việt Nam. Ngựa được xem là con vật quý, hữu dụng và rất gần gũi với con người, ai nỡ ăn thịt chúng được.

Đây cũng là ý nghĩ chung của phần lớn người Ca na điên, người Mỹ, và cũng như của không ít người Việt đang sống tại hải ngoại.

Mặc dù vậy, mấy năm trước đây, tại quê nhà phong trào ăn thịt ngựa lại vừa mới bắt đầu được nhen nhúm ra và có vẻ càng ngày càng bành trướng thêm lên mãi.

Chắc chắn là bên đó, các quán ăn quán nhậu cũng quảng cáo rùm beng lên là thịt ngựa rất bổ dưỡng cho thằng lớn và cả cho thằng nhỏ nữa, phải không các bạn nình ông?

Ngựa bốn cẳng ngày nay

Dân Bắc Mỹ xem ngựa là con vật quý phái và là bạn của con người.

Tại nông thôn ngựa được dùng để kéo xe đi chơi, để thi kéo gỗ, hoặc để cho người cưỡi.Tại các thành phố lớn ngựa được sử dụng để đua, giúp cho dân có máu đỏ đen cá độ.

Thịt ngựa tại Canada cũng không được mấy ai, dân da trắng và dân da vàng, chiếu cố cho lắm. Chỉ có vào khoảng 5% dân chúng, thường người gốc Âu châu, mới dám ăn mà thôi…

Còn các cháu nhỏ bên nầy khi nghe tới thịt ngựa thì yek! nhăn mặt lắc đầu, le lưỡi tó vẻ kinh tỡm lắm.

Một số ít bạn bè, thường là phía đàn ông con trai, thì ok, họ nói nếu có dịp cũng dám thử cho biết với người ta.

Nói chung đồng hương Việt Nam không thích món thịt ngựa cho lắm.

Cũng có kẻ xấu miệng xấu mồm, không biết gì lý do gì, lại nói rằng các chị không nên đụng tới thịt ngựa vì…đàn bà con gái mà ăn thịt ngựa thì coi kỳ cục lắm?

Thật ra trong thực tế chẳng cần phải mời mọc làm chi cho mất công, vì mỗi khi các bà vừa mới nghe nói đến chữ Ngựa là đã la oai oải lên rồi còn đâu mà dám ăn nữa…ăn sợ tội chết đi!

Con người đã biết ăn thịt ngựa từ bao giờ? 

Có lẽ con người đã biết thưởng thức món thịt Ngựa từ xửa từ xưa rồi.

Các cuộc khai quật khảo cổ cho biết là loài người đã biết ăn thịt ngựa từ hồi thời kỳ đồ đá lận. Người ta đã tìm gặp được rất nhiều xương ngựa hóa thạch nằm rải rác trên những vùng rộng lớn của thung lũng các sông Seine và sông Loire bên Pháp.

Các sử liệu cũng cho biết là dân La Mã, Hy Lạp, Iran, Irak và Trung Quốc cũng đã hẩu xực món này từ khuya rồi.

Cửa hàng thịt ngựa đầu tiên đã xuất hiện tại Paris vào năm 1866 và từ đó đến nay kỹ nghệ này đã không ngừng bành trướng thêm lên mãi. Với biến cố bệnh bò điên (BSE) trước đây tại Âu Châu, thịt ngựa lại càng trở nên một món hàng được nhiều người ưa chuộng hơn nữa.

Tại Quebec Canada, trước kia thịt ngựa chỉ được cho phép bán ở những tiệm chuyên biệt để bán loại thịt này mà thôi, gọi là Boucherie chevaline. Ngày 23/6/94, Quebec đã ban bố quyết định cho phép thịt ngựa được bán ra tại các siêu thị. Tuy vậy, mặt hàng này cũng còn rất yếu, nên chỉ có một số nơi dám bán mà thôi!

Cũng có người cực lực phản đối việc bán thịt ngựa.

Ngựa là con vật được mọi người quý mến. Tại Hoa kỳ, Tổ chức Equine advocates inc. là một trong nhiều nhóm đã cổ võ mạnh mẽ việc bài trừ tập quán ăn thịt ngựa trong dân chúng. Họ cũng không muốn thấy loài vật này bị ngược đãi.

Ngày xưa, Hoa Kỳ có ba nhà máy thịt ngựa, một tại Illinois và hai tại Texas Hoa Kỳ. Mỗi năm  giết trên 90.000 ngựa. Phần lớn thịt được xuất cảng sang Âu châu.

Năm 2007, Hoa kỳ ban bố luật cấm hạ thịt ngựa trên toàn lãnh thổ cờ hoa. Ba nhà máy làm thịt ngựa phải đóng cửa.

Ngựa phải được gởi bán qua Mexico và Canada để hạ thịt.

–         Tính đến Dec 20, 2007, 44 475 ngựa được gởi qua Mexico để được giết thịt, so với  số 10783 cùng thời điểm  của năm 2006 (tăng 312%)

–         USDA ước lượng có 35 000 ngựa được gởi qua Canada để hạ thịt năm 2007 (tăng 41% so với năm trước đó)

Hoa Kỳ nuôi ngựa để sản xuất thuốc Premarin.

Ai cũng biết kỹ nghệ dược phẩm Hoa Kỳ đã sử dụng ngựa cái mang thai để sản xuất ra một loại thuốc có tên là Premarin.

Đây là một hỗn hợp hormone trích lấy từ nước tiểu của Ngựa cái đang mang thai.

Premarin là một dược phẩm rất phổ thông và được sử dụng như một hormone thay thế (HRT: Hormone Replacement Therapy) cho các bà trong thời kỳ mãn kinh.

Hiện nay, tại Hoa Kỳ có vào khoảng 80.000 ngựa cái được sử dụng trong mục đích trên… Chúng được cho thụ tinh để mang thai, sau đó thì bị nhốt trong những chuồng rất chật hẹp, rồi một ống catheter bé nhỏ được đút thường trực vào bàng quang để cho nước tiểu được hứng dễ dàng.

Ngựa con đẻ ra, nuôi lớn, vỗ béo và được gởi đi hạ thịt.

Premarin đã đem lại cho Cty Dược Phẩm Wyeth Ayerst  lối 1 tỉ $ / năm.

            Ngựa cái mang thai được hứng nước tiểu để sàn xuất thuốc Premarin cho phụ nữ (photo Internet)
Ngựa cái mang thai được hứng nước tiểu để sàn xuất thuốc Premarin cho phụ nữ (photo Internet)

Sau vài ba năm khai thác, ngựa cái được bán qua Canada và Mexico để hạ thịt.

Tình hình sản xuất thịt ngựa tại Canada.

Năm 2011 có hơn 89.000 ngựa bị giết thịt tại Canada. 67% ngựa nhập từ Hoa Kỳ.

Hiện nay tại Canada có 4 nhà máy chuyên sản xuất loại thịt này, 2 tại Alberta và 2 tại Quebec. Nhà máy lớn nhứt do Cty Bouvry Exports Calgary Ltd. mà chủ nhân là người Pháp, nắm quyền kiểm soát.

Nhà máy chính nằm ở Mc Leod, Alberta. Tại nơi đây ngoài thịt ngựa ra người ta còn sản xuất thịt bò rừng (bison,buffalo) và cả thịt chim đà điểu (autruche,ostrich) nữa.

Nhà máy phụ là Viandes Richelieu inc. ở Massuéville, cách Montreal lối 80 km. Ngày xưa , trước 2008 người gõ thường hay đến khám thịt tại nhà máy này. Tại đây, phần  lớn 80% ngựa được nhập từ Hoa Kỳ (Michigan, Virginia, Pennsylvania), 15% từ tỉnh bang Ontario, Canada và 5% là ngựa vùng Quebec.

Các giống ngựa thường thấy thuộc dòng Thoroughbred còn được gọi là Pur Sang Anglais, Palomino và các giống ngựa kéo rất to con như BelgePercheron… Đa số là những thú phế thải từ kỹ nghệ sản xuất thuốc Premarin, số còn lại là ngựa đua, ngựa kéo xe, và ngựa dùng để cưỡi giải trí, ngựa què và ngựa già.

Mùa thu là mùa ngựa bị hạ thịt nhiều nhất, lý do có thể là để khỏi bận tâm chăm sóc và nuôi dưỡng lúc mùa đông giá lạnh đến.

Thịt ngựa, 95% được xuất cảng, phần lớn là qua Pháp, kế là Ý, Thụy Sĩ và Nhật Bản. Trung bình, 48 giờ sau khi được hạ thịt tại Canada, thịt ngựa đã có mặt tại các nhà hàng Paris.

Pháp tiêu thụ lối 18 000 tấn thịt ngựa trong một năm. Thịt đến nhiều nhứt từ Nam Mỹ (30%), từ Canada (22%) và từ Anh Quốc (12%).

Thịt ngựa được xem là một món ăn hảo hạng tại Kinh đô ánh sáng!

Năm 2007, Hoa kỳ ban bố luật cấm hạ thịt ngựa trên toàn lãnh thổ cờ hoa. Ba nhà máy làm thịt ngựa phải đóng cửa.

Ngựa phải gởi bán qua Mexico và Canada để được hạ thịt.

–         Tính đến Dec 20, 2007, 44 475 ngựa được gởi qua Mexico để được giết thịt, so với  số 10783 cùng thời điểm  của năm 2006 (tăng 312%)

–         USDA ước lượng có 35 000 ngựa được gởi qua Canada để hạ thịt năm 2007 (tăng 41% so với năm trước đó)

Các nhóm bảo vệ ngựa không ngớt biểu tình tấn công các nhà máy ngựa tại Canada.

Tại Canada, Tổ chức Help Horse rất tích cực trong công tác bảo vệ ngựa và họ chống đối việc ăn thịt ngựa

 

Ngựa bị hạ thịt bằng cách nào?

Video: Cách giết ngựa tàn nhẫn tại nhà máy.(phim được quay lén)

http://www.watchmojo.com/tv/Grab/CBC/4157145/

Để được an toàn, tuần tự từ con ngựa một được lùa vô một khung sắt chật hẹp. Sau đó thì dùng súng săn nòng 0.22 bắn vào giữa trán con vật. Ngựa liền được móc lên cao, đầu thòng xuống đất. Kế đến là cắt cổ, tách rời đầu ra ngoài, lột da, mổ bụng đem hết đồ lòng ra ngoài để được thú y sĩ khám.

Tại Canada, chỉ có tim và lá lách (spleen) là được giữ lại để làm thực phẩm cho người. Gan và thận vì chứa nhiều cadmium nên bị loại bỏ. Riêng gan có thể được sử dụng để làm thức ăn cho chó và mèo.

Phần mỡ ở gáy cổ, phía bên dưới bờm của ngựa được cắt ra. Đó là một thỏi mỡ rắn chắc màu vàng, dài lối 80 cm và nặng 4-5 kg được bán cho các nhà bào chế mỹ phẩm phụ nữ. Quầy thịt sau đó được xẻ đôi dọc theo xương sống. Ở mỗi con ngựa, người ta phải lấy một mẫu thịt để xét nghiệm tìm sự hiện diện của một loại ký sinh trùng, đó là giun bao Trichinella spiralis. Đây là một yêu cầu bắt buộc của các quốc gia Âu châu. Từ trước tới nay chưa có một ca ký sinh trùng Trichinella nào được phát hiện ra ở thịt ngựa sản xuất tại Canada cả.

Lúc sống, ngựa cân nặng trung bình 500 kg, sau khi làm xong, quầy thịt chỉ còn nặng lối 325 kg. Sau đó thì quầy thịt được đưa vô phòng lạnh để được cắt xẻ ra theo từng loại thịt, cho vô thùng carton, và dán nhãn hiệu để chờ được gởi đi xuất cảng.

Tính chất của thịt ngựa.

Khác với thịt bò, thịt ngựa chứa một tỉ lệ myoglobine rất cao nên có màu đỏ sậm, mỡ rất vàng. Ngựa con cho một loại thịt đỏ nhạt.Thịt ngựa chứa nhiều chất sắt, và cũng nhiều chất cadmium hơn thịt các loài gia súc khác. Đây là một thứ kim loại có thể có được từ các chất phế thải của kỹ nghệ khai thác các quặng đồng, chì, và kẽm. Cadmium có nhiều trong kỹ nghệ mạ kền, trong các bình điện, trong kỹ nghệ plastic, nước sơn…Cùng trong một điều kiện môi sinh y nhau, thịt ngựa có chứa một lượng cadmium 50 lần nhiều hơn thịt heo. Cadmium tập trung nhiều nhất trong gan và trong thận của ngựa. Nếu bị nhiễm cadmium trong thời gian lâu dài, hệ miễn dịch, hệ thần kinh, thận và máu của bệnh nhân có thể bị tổn hại. Cadmium có thể gây ra cancer!

Đặc tính chung của thịt Ngựa là nó rất mềm và chứa rất ít mỡ.

100 gram thịt ngựa chứa 4mg chất sắt, tương đương với 27 % nhu cầu hằng ngày của chúng ta. Thịt ngựa còn là nguồn proteine, niacine, vitamine B12, và kẽm (Zn). Mỗi 100 gram thịt ngựa chỉ có lối 4,6 gram mỡ mà thôi.

Nói chung, nếu quý bạn chuộng một loại thịt ít mỡ, thì thịt ngựa là một giải pháp hữu lý nhất.

 

Giá trị dinh dưỡng của thịt ngựa (100 gram thịt):

–          Năng lượng….. 133 Cal

–          Proteine………21,4 gr

–          Lipides ……….4,6 gr

–          Cholesterol……68 mg

–          Glucides………  0 gr

Giá cả ra sao?  (Theo giá của  năm 2006)

Tại Montreal, thịt ngựa có thể được thấy bán trong một vài siêu thị và trong một số nơi chuyên bán thịt. Nói chung, giá thịt ngựa đắt hơn giá thịt bò.

Filet mignon …….35$ / kg

Boston………….. 20$/kg

Ronde…………..  17 $/kg

Haut Surlonge….  16$ / kg

Tournedos……… 11 $/ kg

Viande hachée…..  6$/ kg (đây là thịt vụn được xay chung với nhau)

Thịt ngựa làm gì ăn?

Ăn uống ngon hay dở cũng tùy theo gu của mỗi người, và cũng tùy thuộc vào sự khéo tay của các chị.

Nói chung, thịt ngựa có thể được biến chế y như những món làm từ thịt bò. Thịt ngựa rất mềm, ít mỡ, nấu mau chín, nhưng thịt dễ bị khô đi, không nên nướng hoặc nấu quá lâu thịt sẽ trở nên dai.

Nếu nướng lò, chỉ dùng nhiệt độ thấp 165oC (325oF) mà thôi. Người gõ thường làm món thịt ngựa lúc lắc ướp dầu hào và dầu mè, chiên sơ sơ để thịt không bị dai, đơm xà lách son (cresson) hoặc rau càng cua, rau thơm tía tô, quế, ngò gai, ngò om, rắc đậu phộng rang đâm nhỏ lên trên. Nước chấm pha sả và tỏi xay cho nhuyễn trộn trong nước me nấu chín thêm tí nước tương và đường cho vừa ăn. Ăn với bánh mì baguette nóng dòn, bánh tráng mè hoặc với bánh phồng tôm Sa Đéc cũng ngon hết chỗ chê. Kể sơ sơ cũng đủ thấy chảy nước miếng rồi.

Mỗi khi mời bạn bè, họ nói coi ngon lành lắm, nhưng khi ngồi vào bàn thì coi bộ mọi người đều có vẻ e dè và không háo hức cho lắm…./.

 Tham khảo

How the horsemeat scandal unfolded

http://www.guardian.co.uk/world/2013/feb/08/how-horsemeat-scandal-unfolded-timeline

Horsemeat scandal: Tesco reveals 60% content in dish

http://www.bbc.co.uk/news/uk-21418342

Now it’s British horsemeat in takeaway burgers and kebabs: Police raid UK abattoir at centre of crisis

http://www.dailymail.co.uk/news/article-2277380/Horsemeat-scandal-Now-British-horsemeat-takeaway-burgers-kebabs-Police-raid-UK-abattoir-centre-crisis.html#axzz2KjXmfl3g

Horsemeat scandal: ‘Too trusting’ on meat supplies

http://www.bbc.co.uk/news/uk-21421477

Horsemeat scandal: bute drug ‘presents very low risk to public health’

http://www.guardian.co.uk/world/2013/feb/11/horsemeat-bute-very-low-risk

Unwanted horses in USA-AVMA

http://www.avma.org/issues/animal_welfare/unwanted_horses_faq.asp

Residues of Phenylbutazone in horse.

http://www.vmd.defra.gov.uk/vrc/pdf/PositionPaper_Phenylbutazone.pdf

Video Battle over blame after horse meat found in beef products

http://www.cnn.com/2013/02/10/world/europe/uk-horsemeat-probe/index.html

Montreal, Feb 13, 2013

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s