Bích Vân – Lẩn thẩn về MÂY

mayKhông hiểu tại sao mấy hôm nay tự dưng cứ thấy buồn nẫu cả người. Cái buồn vô cớ và mong manh thôi nhưng sao dai dẳng đến sốt ruột. Tối tối ngồi thừ người hàng giờ nhìn ngọn lửa cháy bập bùng trong lò sưởi, cái buồn như càng đậm nét, như càng đè nặng hơn nữa. Phải rồi, cái buồn Xuân-tha-hương-nhạt-nhẽo dành cho những người xa xứ đây mà, còn rơi rớt lại từ những hôm Tết.
Phải chăng khung cảnh lặng lờ của cái tỉnh lỵ bé tí téo buồn như chấu cắn, lúc nào cũng tĩnh mịch yên ắng từ đầu hôm tới tối mịt, tròm trèm hơn một phần tư thế kỷ rồi mà sao vẫn cứ cảm thấy xa lạ, là nguyên nhân?
Cũng có thể thời tiết là thủ phạm chính giết dần giết mòn sự hăng hái yêu đời. Chắc vậy. Bầu trời thường trực mầu xám xịt, mưa tuyết lắc rắc cả ngày lẫn đêm. Gió, nhẹ thôi, u u thổi miết. Lạnh khủng khiếp nữa. Nhưng cái lạnh hình như đã bớt ít nhiều so với mấy hôm vừa rồi. Ừ, thì vẫn đang còn là mùa Đông mà, đã hết đâu. Những hơn hai tháng nữa cơ, rồi mới lại được thấy bầu trời đang mầu chì, nặng như chì, hửng sáng dần và kéo lên cao dần. Sao mà lâu quá thế, trời ơi!

Sao hôm nay trời buồn nhiều mây xám
Mây xanh ơi ta nhớ quá đi thôi

Gió đâu rồi mà không đem mây đến
Cho hồn này se sắt mãi chơi vơi

Hôm qua tôi gọi phone để được nghe chuyện của hai vợ chồng cô em vừa về bên nhà “ăn Tết”. Những chuyện ăn quà, ăn tiệm, chuyện tắm biển, chuyện đi thăm viếng người này người nọ, chuyện đi Tour thám hiểm chỗ này chỗ kia, chuyện mua sắm, .v..v… hôm nay tôi quên tiệt. Rơi rớt chỉ còn nhớ lõm bõm một vài mẩu chuyện vui (cười ra nước mắt) về cái xô bồ náo nhiệt của một thành phố lúc nhúc dân cư đông hơn kiến. Chỉ còn nhớ cái tiếc nuối nghẹn ngào trong giọng nói bỗng chùng xuống của cô em khi nhắc lại cái không khí trang nghiêm của những ngày Tết thời xa xưa, cái thời còn sống dưới cùng một mái nhà với nhau, có ông bà nội, có bố mẹ, có gia đình chú thím, có tất cả các anh em tôi còn đông đủ quây quần… chả biết đến bao giờ mới tìm lại được. Những tiếng thở dài sườn sượt biểu đồng tình, nếu cố ý đếm, hình như của tôi nhiều hơn thì phải.
Nhưng khi nghe cô em xuýt soa tả đến đoạn ngày nào cũng được tung tăng trong cái nắng, cái sáng bửng của bầu trời trong vắt “và mát giời nữa chứ, đã quá xá là đã !!!”, cô em hí hửng bảo vậy, thì bỗng nhiên chân tay tôi dường như hết rũ riệt, tôi thấy lòng rạo rực quá lắm, nhớ lắm. Nhớ đến nỗi suốt cả đêm qua cứ chong mắt nằm loay hoay tưởng tượng, mơ tưởng thì đúng hơn, đến…
Xem nào, mùa này bên nhà thời tiết đẹp phải biết. Nắng dịu dàng vừa phải, không gay gắt đổ lửa. Mưa cũng ít hẳn. Một vài cơn gió nhẹ như hơi thở thoảng qua của những người đang yêu thầm thì to nhỏ với nhau.
Chao ơi nhớ sao là nhớ bầu trời xanh ngăn ngắt với một vài cụm mây trắng lững lờ rải rác đây đó. Những cụm mây mỏng dính phất phơ để cản bớt phần nào nỗi cáu kỉnh của ông mặt trời đang ra oai. Hay những tảng mây dầy đặc tro tro xám xám phà hơi thổi tung những chiếc lá vàng bay bay trong gió, để những nhà thơ nhà văn tức cảnh sinh tình mà múa bút ca tụng mùa Thu nhẹ nhàng đang e ấp. Hay hình thù kỳ dị của những đám mây làm đầu đề cho lũ trẻ con đố nhau xem óc tưởng tượng của đứa nào phong phú hơn.
Thi thoảng lắm ở bên đây, vào những ngày hè lúc chạng vạng nhọ mặt người, tôi cũng bắt gặp lại được vài đám mây ửng ráng chiều mầu vàng hay mầu đỏ cam. Mây mầu vàng ư? sẽ gió đấy. Mầu đỏ cam à? chắc chắn sắp mưa. Mỡ gà thì gió, mỡ chó thì mưa, các Cụ đã phán thế mà lỵ, còn làm sao sai được nữa?
Cũng có thể sẽ có ai đó lẩm bẩm: “Nhớ cái gì hay ho quý báu thì không nhớ. Mây ở đâu mà chẳng thế, nhớ nhung làm quái gì cho nó mệt người ra. Sao lại có người lẩn thẩn quá vậy nhỉ?”. Vâng, thì vẫn biết thế, bầu trời là bầu trời chung mà. Và Mây, ngẩng lên nhìn từ khắp xó xỉnh ngõ ngách nào trên quả địa cầu này, tùy theo thời tiết, đều na ná giống nhau cả. Đúng.
Nhưng xin các bạn hiểu cho, nếu quanh năm suốt tháng phải tùm hụp mấy lớp che kín từ đầu đến chân, hoạ hoằn một vài tuần mùa Hè mới dám phong phanh hở ra tí tẹo để mời chào ông Mặt Giời xẹt qua thưởng lãm (bằng nửa con mắt), rồi vội vội vàng vàng đậy ngay lại để giấu béng làn da tai tái (lại) bắt đầu nổi gai ốc, rờn rợn như da gà thì … bảo sao tôi không thèm, tôi không nhớ cho được cái ấm, cái sáng, cái nắng của miền nhiệt đới?
Và như thế, với tôi, Mây bỗng dưng trở thành một ám ảnh khôn nguôi. Nỗi ám ảnh to lớn của kẻ tha hương bị trôi giạt đến một xứ lạnh lẽo (+ lạnh lùng) và rồi mơ ước ngày đêm đến bầu trời xanh ngắt, đến cái ấm áp dễ chịu, đến … MÂY.

MÂY, một hình ảnh đẹp mênh mang buồn, một trời thơ mộng diụ hiền tượng trưng cho những gì lâng lâng nhẹ, thanh cao, trong sáng. Một cái gì đó khó mô tả, đượm mầu sắc lãng mạn, âu yếm, dễ thương mà các văn nhân thi sĩ, và nhất là các nhạc sĩ, không người nào là chẳng một lần đưa MÂY vào tác phẩm của mình.
Này nhé:
– Bài học thuộc lòng thuở đầu đời của Thanh Tịnh: “Một buổi sáng cuối Thu lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám MÂY bàng bạc…
– Nhạc sĩ Đan Thọ trong Chiều Tím: “Kề hai mái đầu, nhìn MÂY tím nhớ nhau …”
– Đoàn Chuẩn và Từ Linh đã đưa MÂY vào tác phẩm bất hủ của họ: “Gửi gió cho MÂY ngàn bay, gửi bướm muôn mầu về hoa, gửi thêm ánh trăng, mầu xanh lá thư, về đây với Thu trần gian…”
– Các bạn hãy cùng hát với tôi ca khúc “Bóng chiều xưa” của Dương Thiệu Tước: “Lâng lâng chiều mơ, một chiều bâng khuâng đâu nguồn thơ, MÂY vương chiều lan, gió ơi đưa hồn về làng cũ, nhắc thầm lời nguyện ước trong chiều xưa…”
– Trong ca khúc “Vì sao Em buồn” của Hoàng Song Nhy, tôi nhớ có câu thật thơ mộng trữ tình: “Vì sao Em buồn MÂY vương suối tóc … “
– Trong tình khúc “Em tôi” của nhạc sĩ Thuận Yến sáng tác phỏng theo thơ của Trường Giang, ta nghe câu thơ buồn mênh mang nhẹ nhàng như sương khói chiều hôm: “MÂY buồn giấu nắng ở đâu, để mưa nặng hạt em lâu chưa về…”
– Trong bài thơ “Còn chút gì để nhớ” của Vũ Hữu Định được nhạc sĩ Phạm Duy phổ nhạc âm điệu thật du dương, trong đó mô tả nét diụ dàng đáng yêu của cô em gái Pleiku: “Nên mắt em ướt, và tóc em ướt, nên em hiền như MÂY chiều trong…

Và còn nhiều, rất nhiều nữa, những áng MÂY yêu thương trong nền ca nhạc Việt Nam mà tôi không thể nhớ hết.
Thế thì, như các bạn đã thấy, không phải chỉ riêng mình tôi mơ tưởng đến … MÂY.

Bây giờ nhé, để tôi kể cho các bạn nghe thêm một khía cạnh đặc sắc khác của MÂY.

Người Việt Nam ta chỉ cần biết đọc biết viết, chỉ cần thuộc một vài câu hò dân gian, chỉ cần cảm thấy tâm hồn xao xuyến khi nghe những câu ca dao bình dân tình tự -ngọt như đường cát và mát như đường phèn- là họ đã có thể mơ ước sinh hạ được một đứa con gái xinh đẹp để lấy chữ Vân đặt tên cho con.

Vì thế ta đã có những cái tên như: Bạch-Vân, Hồng-Vân, Hoàng-Vân, Thu-Vân, Thi-Vân, Liên-Vân, Y-Vân, Lan-Vân, Tường-Vân, Thanh-Vân, .v..v…
Dường như chữ Vân ghép chung với một từ ngữ nào cũng mỹ miều, cũng linh động như Mây trời lang thang và gợi cho ta mơ tưởng hình bóng một giai nhân.
Dĩ nhiên, chữ Vân không thể ghép chung với chữ Hắc là mầu đen tức là Hắc-Vân, hoặc mầu Tím tức là Tử-Vân vì sợ hiểu nhầm với Tử có nghiã là chết. Lại càng không thể đi chung đôi với chữ Cẩu như danh từ Vân-Cẩu. Thú thật, tôi chưa từng thâý đám mây nào mang hình dạng một chú Khuyển hay là Mộc-Tồn mà chỉ thâý những đám mây mang hình dạng những chiếc lưng êm ấm của các chú cừu (non hay già) mà người Pháp gọi là “les nuages moutonneux”.

Một chi tiết khác đáng được nêu lên là: Chúng ta rất ít khi nghe thấy những tên như Đạm-Vân vì có tính cách văn chương chữ nghiã cao sang, thanh đạm, mà chỉ có những bậc cha mẹ thâm nho, văn hay chữ tốt mới nghĩ ra được cái tên đó để đặt cho con mình.                                       Thúy-Vân cũng rất ít người đặt tên cho con, có lẽ vì họ sợ cụ Nguyễn Du buộc tội “đạo văn” (plagiat), hoặc cũng có thể không nhiều thì ít họ e ngại một mối liên quan ảm đạm với Thúy Kiều là cô chị, một người tài hoa mệnh bạc, dù Thúy-Vân trong tác phẩm bất hủ này của văn chương Việt Nam chỉ là một hình bóng mờ nhạt bên cạnh Thúy Kiều.
Một cái tên Vân khác cũng hiếm thấy, trong số những người mang tên Vân ấy, là Bích-Vân. Bích là mầu xanh mà phần nhiều chúng ta lại quen với chữ Thanh hơn chữ Bích nên nhiều người đã mang tên Thanh-Vân thay vì Bích-Vân.
Phải chăng chữ Bích là mầu xanh của thi ca, cũng như chữ Nues thay thế cho chữ Nuages trong thi ca của người Pháp.
Bích là mầu xanh của Ngọc Bích họ Hòa trong huyền sử Trung Hoa. Tiếng tĩnh từ mầu sắc Bích mang một vẻ đẹp kiêu sa, đài các, một nét thơ mộng, đầm ấm đi sâu vào lòng người. Bích mang dáng vẻ thướt tha, xanh tươi của Liễu Chương Đài trong thi ca xưa cổ.
Nói tóm lại, Bích-Vân là một bài cổ thi có liễu xanh bên hồ mộng, có MÂY trời xanh ngắt mênh mông diệu vợi…..

Hỡi những thiếu nữ trong tuổi mộng mơ, hỡi những thiếu phụ còn xuân sắc mang tên Vân, xin hãy lắng lòng, hãnh diện với mỹ danh của mình và hãy nghĩ đến công ơn của đấng sinh thành đã đem tên của một áng MÂY thanh khiết đặt tên cho mình …

Đọc đến đây, xin cho tôi được phép hỏi nhỏ các bạn câu này nhé:
– “Thế bây giờ… các bạn đã có thể đoán được tên tôi là gì chưa, hử ????”

Đ.T.B.V.

2 comments

  1. Thưa chị Bich Vân,cho phép tôi tán nhảm thêm một chút :

    Mây mà đi với Mưa thì lại có nghĩa bóng…rất là sensuous,làm tôi nhớ ngay đến câu :
    Mặc người mưa Sở,mây Tần
    Nhưng người nào biết có xuân là gì !
    (Kiều-Nguyễn Du)
    Còn Mây(Vân) mà hợp với Mồng (chữ Việt cổ chỉ Tin Tức,Tăm Dạng,Thời Gian…) thì lại nhớ đến :
    Bờ thánh thót thu sau về vạn đại
    Lời chào kia nức nở lạnh vân mồng
    (Lá Hoa Cồn-Bùi Giáng)
    Đầu Xuân ngắm tuyết,thưởng thức bài viết của chị Bích Vân,chẳng cũng khoái ư?

    Số lượt thích

  2. Hi BV,
    Đang đánh máy thì tự nó deleted mất tiêu, nên đành đánh lại vài dòng cho vụi thôi nhé. Mình vừa coi xong DVD Karaoke cua Thúy Nga nói về”Yêu”, bài nào cũng buồn rã rượi, cũng não cả người…và bài nào cũng phải có ít nhất là 1 câu nói về “mây”, kiểu “ngàn mây xám về ngang lưng trời. Đúng là “người buồn cảnh có vui đâu bao giờ!”…Và mình cũng chưa thấy mây mầu “xanh lục” như tên của BV cả. Từ sáng dến trưa thì toan` mây “trắng”, đến hoàng hôn mây mới đôi/ mầu, nhưng rất nhiều mầu, thế mà mình hay ngắm mây chiều tại “Dốc Mơ” nơi minh ở thuộc Central Valley của CA, cũng không thấy mây mầu này…Hay là nó bị nhạt nhòa vào những mầu khác? Tuy vậy, mây ở vùng núi nên thường bay thấp đẹp lắm BV ạ. Khi nào có dịp sang Mỹ vào mùa hè, mình mời BV lên đay, ta cùng ngắm mây bay nhé. Bye

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s