Chu Trinh – RẮN

image005Theo Sáng Thế Ký thì Chúa Trời tạo ra các loài cầm thú kể cả loài bò sát trước khi lấy đất nặn ra con người.Như vậy loài Rắn có trước con người.Adam và Eve đang sống hạnh phúc trong vườn Địa Đàng thì bị con rắn dụ dỗ ăn trái cây Cấm và từ đấy họ có ý thức về tội lỗi cũng như mất hết những đặc quyền Chúa ban cho và cũng từ đó họ phải lam lũ vất vả mới có  được cơm ăn áo mặc.Chẳng ai biết tại sao năm nay lại là năm con Rắn và cứ 12 năm lại quay lại một lần,có lẽ mọi người đã đồng thuận như thế từ xa xưa ? Chứ còn giải thích như nhiều học giả thì cứ rối mù lên nào chữ Hán,Hán Nôm, nào cách phát âm của các dân tộc,bộ lạc Việt Nam…Thôi thì cứ công nhận Tỵ là Rắn như nó hiện có đi.Rồi còn hỏi tại sao biết bao nhiêu con vật mà chỉ chọn có 12 con.Rồi mỗi một con có biết bao nhiêu loại lớn bé và tính cách khác nhau thì đặc trưng và biểu tương của nó như thế nào !Mấy cụ nghiện Tử Vi còn bàn nhiều chuyện như sinh,khắc,hành xung ,tuần triệt gì đó…..Ở Tỵ thì có Dần,Thân,Tỵ ,Hợi là Tứ Hành Xung.Những người có tuổi này xung khắc với nhau nên nếu sống với nhau chỉ có từ chết tới bị thương !Rồi nếu bạn tuổi Tỵ mà gặp năm dần thân hợi thì có yên hay không.Nhưng mấy ông thầy Tử Vi cũng láu cá lắm vì nếu không đúng như dự đoán thì lại có cách giải thích khác như cung Mệnh có sao này sao nọ chiếu nên đỡ cho. v.v…hoặc là năm đó tốt nhưng Tuần Triệt hoặc hung tinh và cát tinh chiếu nên bị xấu hoặc tốt hoặc đại hạn 10 năm này đã thay đổi cục diện! v.v.v.Các lọai Rắn Có người nói có khỏang 450 loài rắn khác nhau nhưng nổi tiếng là những con rắn độc :

-Rắn hổ châu Phi+Rắn hổ mang chúa Ấn Độ (hình con này đang xực đồng loại)

Rắn hổ mang rừng

-Rắn hổ mang rừng ,cái mang bành ra.

Rắn hổ

-Rắn hổ

Rắn Sừng Châu Phi

-Rắn Sừng Châu Phi (trên 2 mắt có 2 cái giống sừng)

Rắn cạp nong

-Rắn cạp nong tòan thân có nhiều khoanh vàng,đen và trắng.

image005

-Rắn Ráo họ Colubridae cực độc.

-Rắn đuôi chuông gồm 32 loại rắn chuông họ crotalinae.

-Rắn Mamba đen,con này há miệng như cái xe xúc.

-Rắn nâu Australia

image005

-Rắn hổ bướm Russel’s Viper

Còn nhiều loại khác  và mỗi loại lại có hàng chục họ hàng hơi khác nhau tùy theo vùng,nhưng con rắn biển hay đẻn cũng cực độc mà mỗi khi gặp nếu không tránh xa ta dễ mất mạng như chơi .Ở những vườn cây hoặc trong rừng lại có rắn lục có màu giống lá cây ẩn mình cũng cực độc….

Chưa kể loài trăn và nưa là những con rắn to lớn cũng nguy hiểm cho con người.

Loài rắn có thể sống tới 30,40 năm và mỗi năm lột da 3,4 lần ,mỗi lần cơ thể nó lại lớn hơn kích cỡ cũ.Mỗi lần lột da con rắn ở trong tình trạng yếu đuối nhất,khả năng phòng vệ kém nhất,con mắt cũng mờ đi,do đó trước khi lột da nó phải tìm chỗ kín đáo nhất để không bị tấn công.

Rắn đẻ trứng và khoảng 30 ngày thì trứng nở,tùy từng loại rắn và từng lần đẻ,rắn có hàng chục trứng,và khi trứng nở ra rắn con,chúng phải tự đi săn bắt mồi để tồn tại chứ không được bú mớm như các loài khác,nên cả bày rắn con đến lúc trưởng thành nhiều khi chỉ còn 1,2 con.Rắn con có khi lại là mồi cho rắn mẹ hoặc rắn cha nó nếu chúng bị cha hoặc mẹ bắt gặp trên đường săn mồi.

 

Cân bằng sinh thái

Những con vật trên trái đất đều giúp nhau tồn tại,làm thực phẩm cho nhau làm cho thế giới ổn định,cân bằng;nếu một loài phát triễn kém đi,làm cho một loài khác đông đúc hơn,gây nguy hiểm cho cộng đồng.Chẳng hạn nếu săn bắt quá mức loài rắn,loài chuột sẽ bành trướng,phá hủy mùa màng,chuyện này đã từng xãy ra ở Ấn Độ.Cách nay ít năm,mấy chú Chệt mua mèo giá cao ,nông dân gom bán hết cho Tàu làm Việt Nam thiếu mèo,khiến chuột hoành hành,phá hủy mùa màng và lương thực!Nhà nước phải khuyến khích cấp giống mèo cho nông dân miền Bắc.

Trong thế giới loài rắn,chúng săn bắt lẫn nhau để tồn tại !Trong một cuốn phim về nghiên cứu loài rắn Hổ chúa Ấn độ mới đây,nhà nghiên cứu đã gắn chíp theo dõi cho thấy chúng cũng ăn thịt nhau cả  khi con cái không cho con đực làm tình vì  đã có chửa.Khi con rắn cái quá to nuốt không trôi,con đực mới ụa ra.Riêng với những loài rắn khác thì qui luật tự nhiên chi phối : mạnh được yếu thua !Tất cả các con và loài khác đều có thể là thực phẩm giúp nó tồn tại và phát triển .Đặc biệt 2 con đực khi đánh lộn nhau để dành con cái thì chỉ dùng cơ bắp để thắng nhau chứ không dùng răng và nọc độc để tấn công nhau trong khi đối với con cái,nếu con đực không được thỏa mãn cơn khát dục,nó hạ con cái bằng hàm răng có độc cho đến khi con cái bất tỉnh mới nuốt luôn !

Quan niệm dân gian về Rắn

Trong cuộc sống gặp rắn là một điềm . Dân gian ta có câu: Lúc đi gặp rắn thì may/ Lúc về gặp rắn thì hay phải đòn. Nó ngầm báo những điều may mắn và tùy vào từng hoàn cảnh như câu ca dao đã nêu, trong hoàn cảnh nào thì rắn trở thành điềm lành, trong trường hợp nào trở thành điềm dữ.

Có thể thấy tục thờ rắn ở các đền dọc theo sông Hồng, sông Cầu, sông Đuống… và qua các di tích, lễ hội… Tục thờ rắn với tư cách là thủy thần không chỉ phổ biến ở đồng bằng Bắc bộ mà còn có ở miền Trung, Tây Nguyên và cả miền Tây Nam bộ. Đình làng Phú Bài, xã Thủy Phù, Hương Thủy, Thừa Thiên Huế cũng lập bài vị thờ ông dài, ông cụt. Theo truyền thuyết, đây là hai con rắn, một dài một cụt vốn là con của thần gió từng hiển linh giúp đỡ dân làng, đem lại mưa thuận gió hòa, nên được dân làng tưởng nhớ, tôn xưng là thủy thần. Có lẽ vì thế mà ngày nay vẫn lưu truyền nhiều câu chuyện, giai thoại về rắn. Người ta sợ rắn, muốn cầu thân với rắn nên đã thờ rắn.

Trong dân gian, không cha mẹ nào dám gả con gái tuổi Tý cho anh chàng tuổi Tỵ cả và ngược lại cũng thế,rắn là thiên địch của chuột.Con rắn bị coi là thứ xấu xa,độc ác,xảo quyệt,gian trá.Kẻ nào mồm miệng điêu ngoa,dối trá,châm chích,khích bác người khác,lòng dạ xấu xa chỉ chuyên nói xấu hại người  thì được gọi là người có lòng dạ rắn rết;trẻ con ngỗ nghịch,cứng đầu cứng cổ thì gọi là rắn đầu rắn mặt;kẻ nào miệng Nam Mô mà bụng là bồ dao găm thì gọi là khẩu phật tâm xà !Trong Cựu Ước con rắn bị chúc dữ vì là nguyên cớ cho con người bị đọa đầy khi nó xúi Eve ăn trái cấm trong vườn Địa Đàng.

Nói chung Rắn là con vật gớm ghiếc vừa độc địa vừa nguy hiểm,con người chỉ tò mò tìm hiểu chứ không thân thiện,gần gũi.Người ta nuôi rắn để cho người khác chiêm ngưỡng như trong sở thú,để kiếm tiền,để trục lợi,để nghiên cứu chớ không vì nhu cầu tình cảm như nuôi chó nuôi mèo.Cũng có người nuôi trăn để trang trí trong nhà nhưng chỉ là hãn hữu,thường là nuôi để kinh doanh hoặc lấy da vì da trăn dùng làm thắt lưng,ví bóp rất đắt tiền v.v.

Con người tuổi rắn thì tâm địa,tính tình thế nào ? Không ai trả lời được câu hỏi này,vì con người  hoàn thành nhân cách của mình trong môi trường gia đình,xã hội,giáo dục,tôn giáo riêng.Nhân chi sơ tính bản thiện,con người chỉ xấu xa khi bị tiêm nhiễm những xấu xa từ môi trường sống xấu .Con người chỉ thay đổi do hoàn cảnh và điều kiện sống mà thôi  chớ không bị ảnh hưởng do năm sinh.Cách nói tính cách của người có tuổi này tuổi kia chỉ là vẽ rắn thêm chân chứ không có cơ sở để vẽ nên nhân cách và tài năng của con người.Mang tuổi rắn có người đẹp người xấu,người đần độn,người thông minh,người lương thiện,người độc ác,đâu tất cả đều giống nhau ?Chính hoàn cảnh và môi trường sống của mỗi người mới quyết định cá tính của người đó.Ta là người tốt nhưng sinh hoạt trong một tổ chức xấu như cướp bóc,lừa gạt thì cũng thành người xấu.

 

Rắn dùng chữa bệnh

Nọc rắn tuy có thể làm chết người nhưng nếu biết dùng với liều lượng đúng có thể chữa được nhiêu thứ bệnh của con người.

Theo Đông y, rắn (không kể phủ tạng), có tính ấm, vị ngọt, tác động vào Can kinh và Tỳ kinh. Cả hai loại trên có tác dụng như nhau, nhưng rắn nước thì yếu hơn. Thịt rắn được dùng để trị các chứng phong thấp, tê ngoài da, ngứa, nhất là ngứa kinh niên do chàm. Da rắn sau khi lột (Xà thuế) tính bình, vị ngọt mặn, có tác dụng khu phong, chống co giật nên được dùng trị bệnh phong ngứa ngoài da, và kinh giật ở trẻ em.

Các bộ phận khác của rắn còn được sử dụng theo nhiều phương thức khác nhau. Huyết rắn làm tăng sinh lực, bổ thận; có thể dùng chung với mật rắn để tạo thành “Huyết xà đởm”. Mật rắn vị đắng, tính hàn, có thể làm hạ hỏa và tiêu đờm do nhiệt gây ra. Mật rắn cũng giúp tan máu bầm nên được ngâm rượu để chữa chứng nhức xương, phong thấp.

image006

Rượu rắn được xem là một loại thuốc bổ dưỡng. Rượu ngâm với rắn khô hoặc tươi đều được nhưng phải bỏ đầu, đuôi và tạng phủ (chỉ giữ lại mật). Nếu ngâm tươi phải đủ 100 ngày, nhưng nếu rắn đã sấy hoặc phơi khô thì chỉ cần 30 ngày.Có người nói nếu ngâm rượu với cả đầu rắn cũng không sao vì rượu trung hòa nọc độc.Trong hình bình rượu rắn ta thấy còn nguyên cả đầu.

Các loại rượu rắn: Tam xà tinh ngâm 3 loại rắn hổ mang, cạp nong và hổ lửa; ngũ xà tinh thêm hổ trâu và hổ hành; lục vị xà tửu gồm rắn ngâm với 6 vị thuốc; bát vị xà tửu ngâm với 8 vị thuốc. Thuốc được ngâm chung với rắn thường là những vị bổ như sinh địa, thục địa, nhân sâm, hà thủ ô, đỗ trọng hoặc thêm xuyên khung, bạch chỉ, hoàng kỳ để trị phong thấp; có thể thêm câu kỷ tử, ngũ vị tử, phúc bồn tử để giúp tráng dương, bổ thận.

Áp dụng trong Tây y .Các biện pháp điều trị ung thư truyền thống như hóa liệu hay phóng xạ sẽ giết cả tế bào mạnh khỏe lẫn tế bào ung thư. Trong khi đó, hợp chất trong nọc rắn mà nhóm của Woods(Austrlia) tìm được lại chỉ tấn công vào quá trình tăng trưởng của tế bào màng trong tại mạch máu của khối u, còn các tế bào khác cứ “vô tư” phát triển. Woods cho biết: “Các tế bào đặc biệt này chỉ xuất hiện tại lớp màng trong của mạch máu. Biết được cách làm thế nào để phá huỷ các tế bào đó, chúng ta có thể cắt nguồn “viện trợ” cho các khối u.” Khi đó tế bào ung thư sẽ bị tiêu diệt.

Hiện nay, nọc rắn đang được sử dụng trong nhiều loại thuốc khác nhau. Một trong những loại phổ biến nhất là chất ức chế ACE, dùng để điều trị cao huyết áp.

Rắn món nhậu cao cấp

Ngày nay con người đã chán ngán với những món ăn thông thường như trâu,bò,heo,gà vịt,tôm cá v.v..,nên những người nhiều tiền lắm của thường mách nhau đến những nơi bán những món ăn độc đáo ,những con vật xếp vào sách đỏ được cung cấp làm món nhậu.Rắn là một trong những món họ yêu thích,càng độc càng quí và giá càng cao,còn giá cả không thành vấn đề .Bữa nhậu thịt rắn phải được đặt hàng trước và phải giữ bí mật vì nếu lộ ra,sẽ rắc rối với chính quyền vì đó là món cấm nhưng vẫn có.

Trong những hoàn cảnh khó khăn,nhất là những người tù,bắt được một con rắn độc là một cơ hội hiếm hoi để bồi dưỡng sức khỏe và bớt thèm chất thịt,đám tù cải tạo hùn nhau mỗi người trong tổ nửa chén cơm rồi cho thịt rắn vào nồi nấu thành cháo loãng, nhưng đối với những anh em này có lẽ là món ăn nhớ đời,ngon không thể quên được và sau này mỗi khi hồi tưởng vẫn con thèm!Dù trước đó họ chưa biết thịt rắn là gì và dù chẳng có gia vị nào cho nồi cháo!

Ở Miền Nam trước năm 1975 ai đi về Miền Tây thì các quán nhậu đều có sẵn món rắn chiêu đãi du khách,nhưng lúc đó không quí như bây giờ vì cái gì hiếm mới quí.Nhiều người chỉ hỏi qua chứ không dám thưởng thức.Ngày nay mấy cậu Việt kiều trẻ về Vn hay bị(hoặc được)các tay thổ công trong nước dẫn đi ngoài mục gái gú còn ăn mấy món này và sau khi thưởng thức xong tỏ ra rất thỏa mãn,hài lòng.

image007  image008

Các món ăn từ Rắn như lẩu rắn,chả rắn Cháo thịt rắn, xôi mỡ rắn, miến thịt rắn, thịt rắn xào mềm, xào lăn, xào bánh đa, xào miến, da rắn xào mềm; các món rán như gan rắn bao trứng, thịt rắn bọc lá lốt, rắn tẩm bột, rắn nhổi thịt, chả rắn, rắn rán khúc, sườn rắn rang giòn xúc bánh tráng.Còn rượu huyết rắn và mật rắn là những thứ các anh hùng bàn nhậu coi là tuyệt đỉnh bổ dưỡng mà xưa nay người ta thường nói  : ông uống bà khen ! hoặc chồng uống vợ khen !Thực hư thế nào người trong cuộc mới biết.

Rắn biểu tượng ngành y dược

Trong ngành y có biểu tượng con rắn cuốn cây gậy dựng đứng ,còn ngành dược thì có con rắn cuốn cái ly, đầu rắn cúi vào miệng ly.

Biểu tượng này căn cứ vào truyền thuyết cổ đại Hy Lạp và La Mã ( thần Hermes Hy Lạp và Mercure  La Mã ) cho ngành Y là cây gậy phép của Esculape có 1 hoặc 2 con rắn rắn quấn và cái bát có chân giống cái ly dùng đựng thuốc của công chúa Hygie con gái út của vua Aklepios Hy Lạp và con rắn là rắn thần Elaphe longissima tượng trưng cho sự khôn ngoan và thận trọng trong ngành y dược;cũng giống như Hoa Đà Biển Thước bên Tàu và Hải Thượng Lãn Ông VN.

Cũng theo truyền thuyết, một ngày nọ, Esculape trên đường đi thăm bạn gặp một con rắn, ông đã đưa cây gậy ra và con rắn liền bám lấy rồi bò lên quấn quanh cây gậy. Esculape thấy vậy nên cầm cây gậy đập xuống đất để giết chết con rắn nhưng sau đó ông lại thấy một con rắn khác , miệng ngậm một loại thảo dược bò đến cứu và làm cho con rắn đã bị chết sống lại. Từ đó ông để tâm tìm kiếm các loại cây cỏ trong núi để chữa bệnh cho con người. Vì vậy, Thượng đế Jupiter (Zeus) sợ Esculape quá tinh thông y học sẽ giúp cho loài người trở thành bất tử nên sai anh em nhà Cyclopes tạo mũi tên sấm sét để trừng phạt. Nhờ thần Apollon kêu xin, Jupiter tha tội và cho tham dự vào hàng tinh tú trong chòm sao Nhân Mã (Sagittaire), từ đó Esculape được xem như thần bổn mệnh của các thầy thuốc.

Rắn Trong Văn Học

Có lẽ có nhiều chuyện rắn trong văn học Việt,nhưng câu chuyện nổi tiếng nhất là chuyện cậu bé Lê quí Đôn thông minh,giỏi dang nhưng nghịch ngợm,phá phách bị bố nọc ra đánh đòn mà bé lớp 6 nào cũng biết.Ông bố ra điều kiện là nếu trong chốc lát không làm xong bài thơ Đường thất ngôn bát cú,câu nào cũng phải có chữ Rắn thì sẽ bị đòn quắn đít.May mắn Lê quí Đôn chỉ trong nháy mắt đã làm xong bài thơ nổi tiếng cho đến nay.Thể thơ này rất khó,ngày nay mấy ai làm nổi cho đúng niêm luật dù cho ngồi cả buổi ?

Chẳng phải Liu Điu cũng giống nhà

Rắn đầu biếng học lẽ không tha

Thẹn đèn Hổ Lửa đau lòng me

Nay thét Mai Gầm rát cổ cha

Ráo mép chỉ quen lời dối trá

Lằn lưng chẳng quản vệt dăm ba

Từ nay Châu Lỗ xin siêng học

Kẻo Hổ Mang danh tiếng thế gia.

Nhờ thế Lê quí Đôn được cha tha tội,và hậu thế chắc còn ghi nhớ mãi thi tài này trong sử sách.

Ở Việt Nam hiện có nhiều trại nuôi rắn rải rác từ Bắc chí Nam như trại Rắn  Đồng Tâm ở Mỹ Tho,các nơi khác ở Thái Bình,Củ Chi,An Giang…đã thu được lợi lớn từ con giống,thịt và các dịch vụ chữa trị rắn cắn v.v…giúp cho nhiều người có công ăn việc làm và đa dạng các sản vật cho xã hội.

Thời kỳ mông muội,thiên nhiên hoang dã,các con vật có môi trường rộng lớn để sinh sống và hoạt động,loài rắn cũng mon men tìm đến sống quanh con người để kiếm thức ăn như gà vịt,trứng,chuột bọ và gây ít nhiều nguy hiểm cho con người.Ngày nay con người đông đúc hơn nhiều,không gian sinh tồn tự nhiên của loài rắn thu hẹp lại,nhưng chính vì thế rắn lại càng tìm đến quanh quẩn bên chỗ có người ở để kiếm sống và thỉnh thoảng vẫn còn có người bị rắn cắn mất mạng.

Hiện nay ở nhiều vùng có ruộng đồng,rừng núi rắn vẫn về quanh nơi con người sinh sống và có tin đồn về rắn thần báo oán hoặc trả thù này nọ làm nhiều người e ngại hoặc tò mò,nhất là mấy nhà báo kẹt đề tài thổi phồng lên để câu độc giả. Thêm vào đó một vài nơi người dân lại lập đền thờ cúng vái thần rắn khiến không khí huyền bí trong một xã hội còn nhiều mê tín dị đoan càng thêm nặng nề./-

 

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s