UYÊN HẠNH – TƯỞNG NIỆM CỐ THI SĨ NGUYỄN CHÍ THIỆN NHÀ TRANH ĐẤU CHO DÂN CHỦ TỰ DO Tác giả Thi Tập ”HOA ĐỊA NGỤC”

nguyenchithien-1Đêm Thơ Nhạc HOA ĐỊA NGỤC là đêm của Lễ Tưởng Niêm 100 Ngày Cố Thi Sĩ Nguyễn Chí Thiện đã từ giã cõi đời, được tổ chức vào Chủ nhật 13.01.2013 tại Trung Tâm Văn Hóa và Sinh Hoạt Cộng Đồng Người Việt Tự Do ở Bonnyrigg, NSW, Úc Châu. Ngoài mục đích thắp lên nén tâm hương thành kính tưởng nhớ một nhà đấu tranh dân chủ bất khuất, những người cảm phục ông mong muốn đọc lên và đọc lại những giòng thơ của ông để chuyển tải và nuôi dưỡng ý chí bất khuất, sự dũng cảm và niềm tin tiềm tàng rực sáng qua lời thơ ông viết.

nguyenchithien-1

Đọc thơ ông để thấy thế nào là sự can đảm của một người dân trong công cuộc trường kỳ chống đối một thể chế cai trị không tôn trọng quyền sống con người của nhà cầm quyền Cộng sản Việt Nam. Ông có cái nhìn đầy tình thương và đau xót cho thân phận đồng bào đang bị chà đạp ức chế hà hiếp. Bằng nhận định sắc bén của một người trí thức yêu dân chủ tự do ông đã nhìn thông và nhìn sâu vào sự bạo ngược bất công và bất nhân của nhà cầm quyền Cộng sản Việt Nam. Và ông, bằng trải nghiệm của một người tù lương tâm, dùng lời thơ mình vẽ cho thế giới thấy rõ cuộc sống tù đày oan khiên nghiệt ngã của những người dân Việt bị cầm tù, chỉ vì họ làm đầy đủ bổn phận người dân là yêu đất nước yêu tự do dân chủ, góp phần xây dựng một xã hội an bình và no ấm cho mọi người. Ông bị tù đầy chỉ vì nhà nước muốn ”bỏ tù tiếng nói” của ông.

Qua lời thơ ông thế giới thấy rất rõ một khiá cạnh khác của sự chà đạp nhân quyền, là việc nhà cầm quyền Cộng sản Việt Nam đã và đang áp dụng mọi thủ đoạn bất nhân vắt khô vắt cạn sức lực tù nhân, làm nguồn sản xuất nhiều loại sản phẩm tạo một nguồn thu nhập khổng lồ từ năm này qua năm khác. Đối lại là những cực hình dã man để thúc đẩy hàng vạn hàng triệu người tù gầy guộc bệnh hoạn và trong đói khát triền miên phải dốc toàn sức tàn làm những công việc nặng nhọc để nguồn sản xuất nầy đạt được con số tối đa. Thơ ông ghi rõ tình cảnh những người dân, từ trẻ con đến người già, thanh thiếu niên nam nữ đã bị cướp mất tự do, bị hành hạ thể xác bằng tất cả mọi cực hình dã man nhất trong nhà giam, ngoài ruộng lúa, trên đồng lầy, trong rừng sâu. Họ bị bó đói bỏ khát, bị bóc lột sức lao động cho đến khi sức tàn lực tận, bệnh hoạn phải gục chết trong âm thầm vì không thuốc men không được chữa trị. Với lời thơ ông chúng ta thấy rõ nhà tù dưới thể chế cộng sản, khi nhân quyền bị chà đạp chính là địa ngục trần gian.

Chuyện có thực mà tưởng như thần thoại
Mà tưởng như ác mộng bi ai  (Hoa Địa Ngục/NCT)
…..
Ngục tù cất bước oan khiên
Thành thị thôn quê sơn hải trăm miền
Hội tụ!
Bãi sú, bờ lau, rừng rú
Thây người vun bón nuôi cây (Đồng Lầy/HĐN/NCT)

Nhà Thơ Nguyễn Chí Thiện sinh ngày 27.02.1939 tại Hà Nội, tác giả tập thơ nổi tiếng Hoa Địa Ngục. Ông được mệnh danh là ngục sĩ và là nhà thơ phản kháng nổi tiếng nhất của Việt Nam. Ông từ trần tại Santa Ana, California, Hoa Kỳ lúc 7 giờ 17 phút sáng ngày 2/10/2012, hưởng thọ 73 tuổi.

nguyenchithien-2

Thi sĩ Nguyễn Chí Thiện bị bắt vào tù kể từ tháng 5/1961 và được thả vào tháng 10/1991. Ông bị giam giữ không có án qua nhiều nhà tù, từ Phú Thọ, Yên Bái, Lào Cai, qua nhiều trại tù cải tạo, đặc biệt là nhà tù nổi tiếng Cổng Trời (Hà Giang), khám lớn Hỏa Lò của chế độ Cộng Sản. Ông ở tù tất cả là 27 năm.

LÝ DO BỊ TÙ ĐÀY: 
Vào cuối năm 1960 ông được một người bạn nhờ dạy thế hai giờ môn sử địa tại một trường trung học và tài liệu giảng dạy là quyển “Cách mạng Tháng Tám 1945” do nhà xuất bản Sự Thật phát hành. Sách xuyên tạc sự thật khi viết Thế Chiến Thứ Hai chấm dứt nhờ Liên Xô chiến thắng quân đội Nhật bản. Ông đã giảng cho học sinh biết Thế Chiến Thứ II chấm dứt nhờ Hoa Kỳ thả hai trái bom nguyên tử lên hai thành phố Hiroshima và Nagasaki buộc Nhật Bản đầu hàng vô điều kiện. Nhà cầm quyền Cộng Sản Việt Nam kết án ông với tội danh phản tuyên truyền và ông bị giam giữ khoảng 3 năm rưỡi. Năm 1964 ông ra tù nhưng đến năm 1966 ông lại bị bắt vì những bài thơ vạch trần chế độ bất nhân của nhà cầm quyền Hà Nội của ông được nhiều người truyền tay nhau đọc. Mãi đến năm 1977 ông mới được thả.

Ngày 16.07.1979  ông chạy đến Tòa Ðại Sứ Anh Quốc ở Hà Nội với tập thơ chép tay gồm 400 bài phần lớn là những bài thơ ông đã làm trong thời gian ở tù. Giáo sư Patrick James Honey một chuyên viên về Việt Nam của Trung tâm Á và Phi châu tại Đại học Luân Ðôn cho hay, sau khi quăng tập thơ vào tòa đại sứ Anh, ông bị bắt ngay trước cửa tòa đại sứ. Các viên chức ngoại giao đã gửi tập thơ này về Luân Ðôn. Ðính kèm theo tập thơ là một lá thư viết bằng tiếng Pháp có nội dung như sau:” Thưa ông. Nhân danh hàng triệu nạn nhân vô tội của chính thể độc tài, đã gục ngã hay còn đang kéo dài một cái chết đau đớn trong ngục tù Cộng sản , tôi xin cho xuất bản những bài thơ này tại vùng đất tự do của quốc gia ông. Ðây là công trình làm việc suốt hai mươi năm trời của tôi. Phần lớn được sáng tác trong những năm tôi bị quản thúc. Tôi nghĩ rằng không phải ai khác mà chính chúng tôi, những nạn nhân, có sứ mạng phải phơi bày cho thế giới thấy những khổ nhục không thể tưởng tượng nổi của dân tộc tôi, hiện nay vẫn còn đang bị áp chế và hành hạ thẳng tay. Cuộc đời tan nát của tôi chỉ còn một hy vọng là nhìn thấy thế giới ý thức được rằng Cộng sản là một bệnh dịch khủng khiếp của nhân loại. Xin ông nhận nơi đây lòng biết ơn sâu xa của tôi cũng như của những đồng bào bất hạnh của tôi.”. Ngay sau đó ông bị giam giữ, và lần giam giữ này kéo dài hơn 12 năm cũng là lần giam giữ khắc nghiệt nhất trong các lần tù tội của ông. Tuy không có bản án ông đã bị đưa đi tù từ năm 1979 và cho đến ngày 28/10/1991 ông mới được thả, nhờ sự can thiệp của nhiều nhân vật cùng tổ chức quốc tế tranh đấu bảo vệ nhân quyền.

Tập thơ HOA ĐỊA NGỤC của ông được chuyển lậu ra nước ngoài và được in thành sách vào tháng 10.1980. Năm 1985 Tập thơ HOA ĐỊA NGỤC của ông trúng giải thi ca Quốc tế tại Hòa Lan, và được dịch sang các tiếng Anh, Pháp, Đức, Tàu, Nhật, Tiệp. Trên hai mươi bài thơ của ông trong tập thơ nầy đã được một số các nhạc sĩ tên tuổi phổ nhạc. Hai lần ông được đề nghị trao giải Nobel Văn học. Nghị viện các nhà văn (Parlement des Ecrivains) Âu Châu đã mời ông về tại Strasbourg rồi St. Lô ở Pháp để nghỉ ngơi và viết sách trong hai năm. Tập truyện Hỏa Lò và một bản dịch Pháp văn Tập thơ Hoa Địa Ngục (Fleurs De L’enfer) ra đời trong hai năm nầy. Năm 2006, cơ quan East Coast USA Vietnamese Publishers Consortium xuất bản bằng Việt ngữ một tuyển tập toàn bộ 700 bài thơ Hoa Địa Ngục ông đã sáng tác từ năm 1957 đến năm 1996.

Thời gian ra hải ngoại ông đã đem kinh nghiệm về chế độ Cộng Sản, kinh nghiệm tù đày trình bày với các cộng đồng người Việt khắp nơi, từ Hoa Kỳ, Canada, Âu Châu và Úc Châu.

HOA ĐỊA NGỤC
HOA trong thơ ông, không là biểu tượng của sự tươi đẹp nẩy nở từ thiên nhiên, mà là niềm hy vọng nẩy sinh và ấp ủ hướng về một sự sáng lạng, đối lại với thực trạng tối tăm cơ hàn đói khát khổ cực và oan nghiệt của người tù. Hoa đơm nụ trong tim ông khi thực trạng đen tối gần như không có lối thoát chạm vào tình người trong ông, nổ tung tim óc ông, vì những đau đớn thống hận. Là Đóa Hoa Dân Chủ mọc lên từ nỗi thống khổ cùng cực của Địa Ngục Trần Gian.

Hoa địa ngục tưới bằng xương máu thịt
Trộn mồ hôi chó ngựa, lệ ly tan
Hoa trưởng sinh trong tù bệnh, cơ hàn
Hương ẩm mốc, mầu nhở nham, xám xịt  (HĐN/NCT)

Với những giao động dữ dội của một chứng nhân, ông viết thành lời thơ cô đọng rõ ràng các dữ kiện khắc nghiệt mà người dân Việt đã phải cam chịu trong ngục tù cộng sản và thơ ông đã được đưa vào văn học và lịch sử Việt Nam bởi nhiều nước trên thế giới. Đóa Hoa Dân Chủ của ông sáng rỡ viết từ trải nghiệm, từ cực hình và máu lệ của gần nửa kiếp người đã phải lê tấm thân bị tù đày trong ngục tối, chỉ vì ông đã can đảm nói lên tiếng nói đấu tranh cho quyền sống của người dân Việt. Hoa mọc lên trong cơ hàn, Hoa rạng rỡ kết nụ từ trái tim tưởng chừng đã khô héo, từ tấm thân gầy guộc bệnh hoạn của ông, thành hình từ tinh anh của một ý chí quật cường, tình người bàng bạc và cái nhìn sáng suốt đã nhận chân được một thể chế man rợ bất nhân.

Hoa cuộc sống Đảng xéo dày, mong nát chết
Nhưng mà không, sông núi vẫn lưu hương
Mỗi bờ tre, góc phố, vạn nẻo đường
Hương yêu dấu còn thầm vương thắm thiết
Nếu tất cả những tâm hồn rên siết
Không cúi đầu cam chịu sống đau thương
Nếu chúng ta quyết định một con đường
Con đường máu, con đường giải thoát
Dù có phải xương tan thịt nát
Trong lửa thiêng trừng phạt bọn gian ma (HĐN/NCT)

”Hoa Địa Ngục” là loài HOA nẩy sinh trong tận cùng đói khát khổ bệnh của ngục tù cộng sản, mọc lên từ ĐỊA NGỤC trần gian, là ước vọng tự do đánh bật sự kìm kẹp đàn áp, là hy vọng người dân có được quyền sống, là tiếng gào công lý đánh đổ một thể chế bất công và bất nhân đang cai trị đất nước chúng ta.

Thu lại màu xanh, ánh sáng, cuộc đời
Chuyện lâu dài, sự sống ngắn, chao ơi!
Nỗi chờ mong thắm thiết mãi trong tôi
Tôi mong mãi một tiếng gì như biển ầm vang dội
Một tiếng gì sôi nổi con tim
Đã bao năm rồi teo chết nằm im (HĐN/NCT)

Lời thơ buồn và đau đớn làm linh động cảnh địa ngục trần gian nầy trong tư tưởng của chúng ta. Báng súng và họng súng của bạo quyền cộng sản đã được dùng để thường xuyên đánh đập và bắn bỏ người tù bất cứ lúc nào chúng muốn, vẫn không bẻ gãy được ngòi bút thi nhân mỏng mảnh ở ông. Ngòi bút tuy nhỏ bé nhưng có sức mạnh vô bờ của tinh thần bi trí dũng: tình người, nhận định rõ rệt, lòng can đảm chống lại sự chà đạp nhân quyền và mãnh lực của họng súng bạo quyền.

Tất cả suy tàn, sức thơ vô hạn
Thắng không gian mà thắng cả thời gian
Sắt thép quân thù năm tháng rỉ han!  (HĐN/1975)

Trong cảnh tù đày đói khát, cơm không có ăn, áo không đủ mặc, một thi nhân như ông phải lấy trí nhớ làm bút mực. Những bài thơ ông sáng tác chắc chắn không ở trong một không gian nhàn nhã vào ban ngày, ngồi trên chiếc ghế, bên cạnh chiếc bàn, viết bằng giấy trắng và bút mực hoặc dưới ánh sáng ngọn đèn ấm cúng vào ban đêm. Đối với ông “tất cả là một”: ban ngày, ban đêm, bàn ghế, giấy, bút, mực, đói, khát, bệnh hoạn… và “tất cả” những hình tướng nầy có thể không còn có sức chi phối đối với hồn thơ trong ông. Bởi vì thơ ông chính thực là sự giao động căng óc nát tim khi chạm phải thực tế của cuộc sống cùng cực trong đọa đày, tối tăm, bệnh tật và thiếu thốn. Lời thơ được “viết” bằng tư tưởng, và trí nhớ là “tập giấy” ghi lại tất cả mấy trăm bài thơ ông làm. Đến ngày ra tù, ông mới chép lại mấy trăm bài thơ đã “viết” đó thành tập thơ.

Tuyệt vọng dẫu lan tràn
Hy vọng dẫu tiêu tan
Dân nước dẫu đêm dài ai oán
Thơ vẫn đó, vẫn gông cùm trên ván
Âm thầm, thâm tím, kiên gan
Biến trái tim thành “chiếu yêu kính” giúp nhân gian
Nhận rõ nguyên hình Cộng sản  (1975) (HĐN/NCT)

Hoa là sắc màu tươi mát dưới ánh mặt trời, là sức sống làm đẹp cuộc đời. Là hình ảnh đối ngược hoàn toàn với địa ngục. Địa ngục với màu đen u tối rợn người đáng sợ, là “đất dụng võ” của những kẻ có đầy dã tâm, vì không nằm dưới ánh mặt trời, không sợ bị cản ngăn. Địa ngục là hình ảnh của cái chết rình rập để lấy đi sự sống khi con người bị đánh đập hành hạ sống trong đói khát bệnh hoạn sẽ phải kiệt sức ngã xuống. Địa ngục là ngục tù cộng sản là thế giới bất an mà những nhà đấu tranh cho quyền sống của con người đã và đang lê thân trong cực hình man rợ, trong sự tàn khốc cùng cực vì tội ác của nhà cầm quyền cộng sản được che đậy trong bóng tối thâm u. Nhà tranh đấu cho nhân quyền Nguyễn Chí Thiện đã can đảm bất khuất trong cảnh địa ngục bất nhân nầy:

Ðừng sợ cái cực kỳ man rợ
Dù nó đương thịnh thời rông rỡ nơi nơi
Phải vững tin vào bước tiến con người
Vì khi nó bị dìm ngang súc vật
Cũng là lúc nó tìm ra sức bật
Ðau thương kỳ diệu đi lên !
Từ muôn ngàn tàn lụi không tên
Sẽ bùng nở một trời hoa lạ quý (HĐN/NCT)

Can đảm, khí khái và vững tin ở mình là những đức tính hiếm qúy ông có được. Trong thế giới của địa ngục tối tăm thơ ông đã nở được một loài hoa. Đóa hoa kết nụ từ những dữ kiện phát sinh qua những cùng cực của thân phận con người bị đẩy vào đường cùng bằng kìm kẹp áp chế vô nhân của bạo quyền và Hoa chính là Sức Bật:

Trong bóng đêm đè nghẹt
Phục sẵn một mặt trời
Trong đau khổ không lời
Phục sẵn toàn sấm sét
Trong lớp người đói rét
Phục sẵn những đoàn quân
Khi vận nước xoay vần
Tất cả thành nguyên tử  (1976) (HĐN/NCT)

Nhà cầm quyền Cộng sản Việt Nam nhốt tù hàng loạt trẻ con. Lời thơ của ông cho chúng ta một cảm nhận quá đau lòng khi thế hệ trẻ, rường cột đất nước, bị trù dập và lớn lên trong ngục tù tăm tối. Thơ ông linh động để lại trong lòng người đọc một sự đau đớn khôn tả song hành với việc chúng ta hình dung được lớp trẻ nầy được ”giáo dục” bởi những người cai tù chỉ có hận thù trong mắt mà hằng ngày, kể từ khi mở mắt thức dậy cho đến khi đi ngủ, họ chỉ biết nói lời chửi rủa cùng những hành động đánh đập hành hạ lớp trẻ nầy, thay vì cho lớp trẻ đó hưởng được những săn sóc và giáo dục hữu ích:

Chỉ xót cho lớp trẻ hiện hình
Của đói khổ, tù đày, nhem nhuốc
Phải cứu chúng, phải tìm ra phương thuốc  (Đừng Sợ/1975) (HĐN/NCT)

Đọc thơ của Thi sĩ Nguyễn Chí Thiện, để nuôi dưỡng và đón nhận ĐÓA HOA nhân quyền ông trao truyền, để ươm Hoa cho cuộc sống của mỗi một chúng ta, để thấy rõ ông tranh đấu không phải cho chính ông, mà cho chính chúng ta và thế hệ con cháu chúng ta. Những gì ông có thể làm được ông đã làm. Thơ ông làm, không phải cho người đời đọc và khen tặng, chủ đích những giòng thơ ông viết là để chúng ta thấy được thế hệ chúng ta đang dần dần gục chết trong bạo quyền bất nhân, thế hệ con cháu chúng ta đang lớn lên trong một tương lai tối như ngục tù ông đã sống qua. Xin hãy tiếp nhận thông điệp ông trao trong ý nghĩa và hình ảnh đóa HOA của ĐỊA NGỤC.

Dù chết chưa trông thấy nở mùa hoa
Thì cũng sống cuộc đời không nhục nhã
Thì cũng sống cuộc đời oanh liệt đã!
Nếu chúng ta đồng tâm tất cả
…..
Hoa sẽ nở muôn nhà muôn vạn đóa
Hoa hạnh phúc tự do vô giá
(HĐN/NCT)

Mẹ Việt Nam sẽ vui mừng khi hằng triệu đóa hoa nở rộ mọi nhà. Đất nước Việt mến yêu sẽ có an bình hạnh phúc. Hãy đón nhận Đóa Hoa trong chất liệu thơ của Thi sĩ Nguyễn Chí Thiện. Đóa Hoa ông tưới tẩm vun trồng trong suốt cuộc đời ông, 27 năm làm thân người tù cơ khổ nhục nhằn và gần 20 năm đi khắp nơi từ Âu sang Á, từ Mỹ sang Úc để trao cho chúng ta Hạt Giống của Loài Hoa ông trồng từ cảnh Địa ngục Trần gian. Có phải Ông là Bồ Tát Địa Tạng hiện thân sống trong cực hình tăm tối của Địa ngục Trần gian để với lời thơ mình ông chuyển đến thế giới tiếng kêu vọng từ địa ngục đó. Qua lời thơ của ông, thế giới và chúng ta nghe được nỗi oan khiên cùng cực của những người đã và đang bị chà đạp nhân quyền. Cầu mong thế giới và chúng ta sẽ không dừng ở đây:  “Cuộc đời tan nát của tôi chỉ còn một hy vọng là nhìn thấy thế giới ý thức được rằng Cộng sản là một bệnh dịch khủng khiếp của nhân loại. Xin ông nhận nơi đây lòng biết ơn sâu xa của tôi cũng như của những đồng bào bất hạnh của tôi.”. (trích từ lá thư gửi Tòa Đại Sứ Anh của NCT):

Thơ của tôi không phải là thơ
Mà là tiếng cuộc đời nức nở
Tiếng cửa nhà giam ngòm đen khép mở
Tiếng khò khè hai lá phổi hang sơ
Tiếng đất vùi đổ xuống lấp niềm mơ
Tiếng khai quật cuốc đào lên nỗi nhớ
Tiếng răng lạnh đập vào nhau khổ sở
Tiếng dạ dầy đói lả bóp bâng quơ
Tiếng tim buồn thoi thóp đập bơ vơ
Tiếng bất lực trước muôn ngàn sụp lở
Toàn tiếng của cuộc đời sống dở
Và chết thời cũng dở, phải đâu thơ! (1970) (HĐN/NCT)

HOA ĐỊA NGỤC nếu được đưa vào Từ điển Tiếng Việt, chúng ta sẽ đọc được định nghĩa như sau: Hoa Địa Ngục là loài hoa ươm trong ngục tối mọc lên từ những mảnh đất, đồng lầy, rừng sâu… thấm đẫm máu, mồ hôi, nước mắt, bệnh hoạn và nỗi đau triền miên của thân phận người dân mà quyền sống bị chà đạp. Loài Hoa lớn mạnh trong “Tinh Thần Bất Khuất Nguyễn Chí Thiện”, “ Tình Người Bất Diệt Nguyễn Chí Thiện” và “Khí Khái Bất Biến Nguyễn Chí Thiện”.

Thành kính tri ân, tưởng nhớ và xin đốt lên những nén tâm hương kính dâng Hương Linh Cố Thi sĩ và Chiến sĩ NGUYỄN CHÍ THIỆN: Giới hương, Định hương, Tuệ hương, Giải thoát, Giải thoát Tri Kiến hương.

Trong bài Trái Tim Hồng làm năm 1986, Thi sĩ Nguyễn Chí Thiện đã viết:
Hư vô ơi, cập bến tới nơi rồi
Cõi bụi chờ mong chi nữa!
Một trái tim hồng với bao chan chứa
Ta đặt lên bờ dương thế trước khi xa

UYÊN HẠNH
Tháng 01 năm 2013

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s