THU TỨ – TĨNH DẠ TƯ CỦA LÝ BẠCH

Chữ “sàng tiền” trong bài thơ này không hiểu tại sao nhiều người dịch là đầu giường. Ðầu giường chữ Hán là “sàng đầu”.(1) Thay “tiền” bằng “đầu” không phạm luật thơ nào cả, nên thiết tưởng nếu Lý Bạch muốn nói “đầu giường trăng sáng soi” thì hẳn ông đã viết “sàng đầu minh nguyệt quang”…

“Sàng tiền” nghĩa là trước giường.(2) Ánh trăng rọi qua cửa thành một vùng trăng trắng trước giường, nhà thơ có lẽ vừa tỉnh dậy, còn mơ màng, nên ngỡ là sương…

Ngỡ thoáng thôi, rồi biết là ánh trăng, rồi ngồi dậy ngẩng đầu nhìn trăng, rồi cúi đầu nhìn vào… lòng mình!

 

* * *

 

Nguyên văn

Dịch nghĩa

Dịch ra thơ Ðường luật

– Tương Như

– Trần Vấn Lệ

Dịch ra thơ lục bát

– Trần Trọng Kim

– Thu Tứ

 

Chữ “sàng tiền” trong bài thơ này không hiểu tại sao nhiều người dịch là đầu giường. Ðầu giường chữ Hán là “sàng đầu”.(1) Thay “tiền” bằng “đầu” không phạm luật thơ nào cả, nên thiết tưởng nếu Lý Bạch muốn nói “đầu giường trăng sáng soi” thì hẳn ông đã viết “sàng đầu minh nguyệt quang”…

“Sàng tiền” nghĩa là trước giường.(2) Ánh trăng rọi qua cửa thành một vùng trăng trắng trước giường, nhà thơ có lẽ vừa tỉnh dậy, còn mơ màng, nên ngỡ là sương…

Ngỡ thoáng thôi, rồi biết là ánh trăng, rồi ngồi dậy ngẩng đầu nhìn trăng, rồi cúi đầu nhìn vào… lòng mình!

 

Nguyên văn

Tĩnh dạ tư

Sàng tiền minh nguyệt quang

Nghi thị địa thượng sương

Cử đầu vọng minh nguyệt

Ðê đầu tư cố hương.

 

Dịch nghĩa

Trăn trở trong đêm vắng

Trước giường trăng sáng soi

Ngỡ sương phủ mặt đất

Ngẩng đầu nhìn trăng sáng

Cúi đầu nhớ quê xưa.

 

Dịch ra thơ Ðường luật

Tương Như:

Ðầu giường ánh trăng rọi,

Ngỡ mặt đất phủ sương.

Ngẩng đầu nhìn trăng sáng,

Cúi đầu nhớ cố hương.

 

Trần Vấn Lệ:

Tưởng sương trên đất, hóa ra trăng!

Ngước mắt khôn ngăn giọt lệ thầm

Cúi mặt, hỡi ơi lòng dạ nát

Quê nhà biền biệt biết bao năm!

 

Dịch ra thơ lục bát

Trần Trọng Kim:

Ðầu giường chợt thấy bóng trăng,

Mập mờ trên đất, ngỡ rằng sương sa.

Ngửng đầu trông vẻ gương nga,

Cúi đầu luống những nhớ nhà băn khoăn.

 

Thu Tứ:

Bản 1:

Trước giường bàng bạc màu trăng,

Mơ màng lại ngỡ sương giăng la đà.

Ngửng đầu: trăng sáng trời xa,

Cúi đầu, chạnh nhớ cảnh nhà, quê xưa.

 

Bản 2:

Trước giường bay một vùng trăng,

Dở mê những tưởng sương giăng giữa nhà!

Ngửng trông vằng vặc trời xa,

Cúi nghe niềm nhớ chực òa trong tim…

 

________________

(1) Hán Việt từ điển của Ðào Duy Anh: “sàng đầu kim tận, tráng sĩ vô nhan” (“đầu giường hết tiền, tráng sĩ cũng khó mở mặt”).

(2) HVTÐ: “sàng tiền bồ phục” (“trước giường bò xóm róm”).

One comment

  1. Thu Qui Vi,

    Cam on qui vi da gui dien thu, nhung khong biet dung fonts gi ma toi doc khong duoc?  Toi doi qua VNI va Unicode fonts ma` van khong doc duoc.

    Hung

    ________________________________

    Thích

Trả lời

Điền thông tin vào ô dưới đây hoặc nhấn vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s