Bích Vân – Khói bếp than củi độc hại hơn bệnh sốt rét

Một nghiên cứu gần đây do William J. Martin và các cộng sự viên thuộc Viện Y tế quốc gia Hoa kỳ thực hiện, và vừa được đăng trên tạp chí Sciences, cho thấy mỗi năm có gần hai triệu người thiệt mạng vì hít phải khói bếp, trong khi chỉ có khoảng một triệu người bị chết vì bệnh sốt rét mỗi năm (theo con số thống kê của Tổ chức Y tế thế giới WHO). Đa số các nạn nhân chết vì thường xuyên phải thở hít không khí bị ô nhiễm khói là đàn bà, trẻ em và những người thuộc các quốc gia nghèo, vì phải xử dụng than hoặc củi để nấu nướng. Bs Martin cho biết: “Trong thập niên vừa qua chúng tôi đã lưu ý mọi người đến vấn đề này nhưng không mấy thành công. Gần một nửa dân số trên thế giới sống trong cảnh nghèo đói và bị sự ô nhiễm không khí trong chính nhà mình đe doạ sức khoẻ; vì các gia đình nghèo phải dùng than hoặc củi để nấu nướng và sưởi ấm nên khói thường mù mịt khắp nhà, làm đen tường và đen cả trần nhà vì bám đầy bụi bồ hóng làm ảnh hưởng tới sức khoẻ. Đàn bà và trẻ em lại thường phải giữ nhiệm vụ nấu nướng cho gia đình nên mắc phải những triệu chứng mà chỉ những người nghiện hút thuốc lá lâu năm mới bị, là các bệnh hô hấp mãn tính hoặc bệnh sưng phổi cấp tính nơi trẻ em dưới 5 tuổi và đây là những nguyên nhân chính thường dẫn đến tử vong”.

Khói than củi lẽ dĩ nhiên đã làm ô nhiễm không khí vì trực tiếp thải ra khí CO2 độc hại. Một cách huỷ hoại môi trường một cách gián tiếp là để có củi, người ta phải chặt cây, phá rừng. Muốn giải quyết nạn khói than củi do nấu nướng làm ô nhiễm môi trường, biện pháp duy nhất hiện thời là cung cấp những lò bếp nấu nướng sạch, xử dụng ít nhiên liệu nhưng hiệu quả, cho 100 triệu gia đình tại những quốc gia chậm tiến, và đây chính là mục tiêu của Liên Hiệp Quốc muốn thực hiện cho đến năm 2020. Nhưng thay vì tặng, LHQ dự định sẽ bán “loại bếp lò sạch sẽ” này. Kế hoạch “bán bếp lò sạch” được xem như thành công tại thí điểm Peru, thậm chí còn làm nền kinh tế của Peru khởi sắc hơn. Theo nhận định của các chuyên gia, kế hoạch bán lò sạch cho dân nghèo có rất nhiều triển vọng thành công và chỉ có giải pháp nấu nướng với “bếp lò sạch sẽ” như thế, mà lại tương đối ít tốn kém, LHQ mới có thể vừa cứu sống được cả hàng triệu sinh mạng, vừa cứu vãn được môi trường, mà lại vừa thúc đẩy được nền thương mại của địa phương phát triển hơn.

Thêm một nghiên cứu gần đây của các khảo cứu gia thuộc đại học California vừa xác nhận sự độc hại của khói than củi lên sức khoẻ: ảnh hưởng đến hệ thần kinh, khả năng nhận thức, trí nhớ, khả năng học hỏi, suy nghĩ logic của trẻ em. Và không chỉ khói từ than củi mới độc hại như thế, mà là tất cả khói từ bất cứ nguồn nào cũng đều độc hại, kể cả khói từ những bếp lò bị hư hoặc không tốt nhưng vẫn được tiếp tục xử dụng để nấu nướng.  (BV)

 

New York dự định cấm bán nước ngọt trong chai loại “king size”

Sau lệnh cấm hút thuốc tại các quán tiệm, công viên và nhiều nơi công cộng, ông Thị trưởng thành phố New York sắp tấn công các loại nước ngọt có soda để hạn chế vấn nạn béo phì ảnh hưởng đến hơn nửa số cư dân Nữu Ước. Lần đầu tiên trên lãnh thổ Hoa kỳ, và Nữu Ước là thành phố đầu tiên, nước giải khát sodas ngọt có gaz (như Coca-cola, Sprite, v.v…) đựng trong lon hoặc trong chai nhiều quá 470 ml (16 ounces) sẽ bị cấm bán kể từ tháng Ba năm 2013. Luật này chắc chắn sẽ ảnh hưởng mạnh đến kỹ nghệ fastfood, các rạp chiếu phim, những tiệm chạp-phô và cả những người bán hàng rong trên các lề đường của thành phố New York. Tuy nhiên luật sẽ không cấm bán các loại thức uống có gaz nhưng có thêm chữ “light” vì chứa ít calorie, những loại nước ép trái cây, nước uống có rượu và các loại nước uống pha chế từ sữa như milk-shake. Trong một buổi họp báo, ông Thị trưởng Michael Bloomberg chỉ trích: “Bệnh béo phì quả thật là một vấn nạn nghiêm trọng của quốc gia và các cơ quan y tế trên toàn quốc đều biết rõ điều này nhưng chỉ thốt được câu “ôi khủng khiếp quá!” mà không chịu làm gì cả. Thành phố Nữu Ước đã quyết định đương đầu với vấn nạn này và đây chính là điều mà dân chúng trông đợi ở chúng tôi”. Bác sĩ Thomas Farley, uỷ viên Y tế của New York cũng đồng ý rằng đã đến lúc phải hành động vì các loại nước ngọt là nguyên nhân chính gây ra hơn phân nửa các trường hợp mắc bệnh béo phì, và điều này không ngạc nhiên khi biết rằng hơn 1/3 cư dân Nữu Ước giải cơn khát suốt ngày bằng nước ngọt (theo các dữ liệu thống kê từ Toà thị chính). Kích thước của các ly hoặc bình nước ngọt được phục vụ tại những quán tiệm chuyên bán thức ăn fastfood bên Hoa kỳ khác xa so với bên Âu châu [trong tiệm Mc Donald’s tại Mỹ, bình nước ngọt soada gọi là nhỏ (small) đã là 470 ml, trung bình (medium) là 620 ml, và lớn nhất là 950 ml; trong khi món Maxi Best of tại một tiệm Mc Donald’s bên Âu châu thường kèm theo một chai nước ngọt soda chỉ nửa lít].

Biện pháp cấm đoán này, tại một xứ sở tự do như Hoa kỳ, dĩ nhiên gặp phải sự chống đối của dân chúng. Trả lời phỏng vấn của tờ New York Times, sinh viên tên Zara Atal (20 tuổi) phàn nàn: “Đây là một sự xúc phạm đến quyền tự do cá nhân. Nếu tôi muốn uống 1 lít nước ngọt thì đó là sự lựa chọn của tôi!” Nhưng dân không muốn cũng phải chịu, và những cấm đoán mà Thị trưởng Bloomberg đưa ra để nâng cao sức khoẻ của người dân đang được một số thành phố khác tại Hoa kỳ dần dần bắt chước theo, ví dụ như trong mấy năm vừa qua đã có nhiều thành phố cấm bán nước ngọt trong trường cho học sinh và tại một vài nơi công sở. (BV)

 

4 comments

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s