NGUYỄN VĂN VŨ – ĐỀN HUYỀN TRÂN Ở HUẾ

Đọc truyện dài lịch sử nhiều tập của Ngô Viết Trọng trên trang Khoahocnet gắn với một thời Việt Nam mở mang bờ cõi về phương nam, lòng rất khâm phục những hiểu biết sâu rộng và cách diễn đạt rất lôi cuốn của tác giả. Chuyện thì dài, còn đăng từng kỳ trên Khoahocnet, sẽ còn chờ đọc tiếp nhưng đã đủ để gợi nhớ đến một sự kiện gần gũi, một trang lịch sử gắn liền với xứ Huế trầm mặc nầy.

Huyền Trân Công Chúa là con gái vua Trần Nhân Tông. Năm 1036 đã vâng mệnh vua cha lên đường sang Chiêm quốc làm vợ vua Chế Mân, làm sính lễ đổi lấy hai châu Ô và Lý, vùng đất từ Quãng Trị đến phía nam đèo Hãi Vân ngày nay. Công ơn to lớn và trang tình sử đẫm đầy huyết lệ của nàng công chúa tài sắc vẫn còn vương vấn mãi trong lòng người qua bao thăng trầm lịch sử. Triều đại nhà Nguyễn (1802-1945) đã lập miếu Đại Đế Vương ở Lịch Đợi, Phường Đúc, Thành phố Huế để thờ các vị khai quốc công thần, trong đó có Công Chúa Huyền Trân. Đến nay trải qua nhiều biến chuyển về thổ cư (?)… ngôi miếu thờ không còn nữa nên việc xây dựng một ngôi đền để thờ phụng Huyền Trân Công Chúa, người mà trong lòng Huế, được tôn thờ như là người công dân số một của Thuận Hóa – Phú Xuân xưa, là một việc làm đáng khích lệ…

Đầu năm 2006, Trung tâm Văn hóa Huyền Trân được khởi công xây dựng và được hoàn thành vào mùa xuân một năm sau đó, đúng dịp lễ kỷ niệm 700 năm Thuận Hóa – Phú Xuân. Từ thành phố Huế đi về phía Tây-Nam cách đàn Nam Giao khoảng 6 Km, có thể dễ dàng nhận ra một vùng núi đồi thoai thoải, có rừng thông xanh bao quanh, bốn mặt nhìn ra đều trùng trùng cây rừng thâm nghiêm, hùng vĩ làm tôn thêm niềm tâm cảm cho một công trình văn hóa cội nguồn. Đây là vùng núi Ngũ Phong thuộc địa phận thôn Ngũ Tây, xã Thủy An (nay là An Tây), thành phố Huế, nơi các công trình thờ phụng, văn hóa tâm linh của Trung tâm Văn hóa Huyền Trân đã được bài trí trên một vùng đất trải rộng khoảng 28 ha…

Từ ngoài vào, khách sẽ đi qua bốn trụ biễu oai nghi, dưới chân có nghê đá phục chầu. Tiếp đến là ba bậc sân rộng lát gạch Bát Tràng vẫn còn chưa đọng nét rêu phong dẩn vào hồ nước phẳng lặng soi bóng chiếc cầu đá có khuôn mẫu tương tự như cầu Trung Đạo bắc qua hồ Thái Dịch trước điện Thái Hòa trong Đại Nội, Huế. Qua khỏi cầu sẽ đến tiếp Tam quan để đi vào đền thờ Huyền Trân Công Chúa. Tất cả các công trình nầy đều được xây dựng trên một trục thẳng theo khuôn mẫu của các công trình kiến trúc đền đài, lăng tẩm ngày xưa.

Vào trong đền, chính giữa điện thờ là bức tượng Huyền Trân Công Chúa, với khuôn mặt nhân hậu ngồi trên ngai cao nhìn xuống, phảng phất nét thiền trong tỉnh lặng của sư mẫu Hương Tràng, pháp danh của công chúa khi bước vào đời đạo hạnh. Đây là một bức tượng đồng cao 2,37 mét, do các nghệ nhân Phường Đúc cẩn tác, kịp an vị để đón mùa lễ hội đầu tiên (năm 2007) tưởng nhớ Người. Hậu điện được thiết án thờ Đoàn Nhữ Hài, tương truyền đã có công soạn biễu giúp đỡ cho vua Trần Anh Tông thoát khỏi cơn thịnh nộ của vua cha Trần Nhân Tông. Ông là vị quan người Việt đầu tiên được giao phó trọng trách yên dân, trấn giữ hai châu Ô và Lý trong bước đầu Đại Việt mở mang bờ cỏi về phương nam.

Trong khuôn viên Trung Tâm Văn Hóa Huyền Trân còn có nhiều công trình kiến trúc văn hóa, nghệ thuật khác khá ấn tượng. Trên đỉnh núi Ngũ Phong cao 108 mét có tháp chuông Hòa Bình cao 7 mét với chiếc chuông đồng khổng lồ nặng 1,6 tấn, cao 2,16 mét. Khách có thể lên đây gióng một tiếng chuông giữa cõi mênh mông để cầu nguyện những điều tốt đẹp, ngắm nhìn sông Hương, núi Ngự, cảnh vật xứ Huế thơ mộng xa xa… Trên đường lên tháp chuông, khách du có thể dừng lại chốc lát để cắm một nén hương vào chiếc bát nhang nghi ngút khói trước bệ tượng Phật Di Lạc khổng lồ. Vào năm 2008, nhân dịp kỷ niệm 750 năm ngày sinh của Phật hoàng Trần Nhân Tông, vua cha của Huyền Trân Công Chúa, đền thờ Trần Nhân Tông đã được xây dựng để tưởng nhớ đến vị vua anh minh, có công lao to lớn với đất nước đồng thời là vị tổ sư của thiền phái Trúc Lâm, lưu truyền đạo hạnh lâu dài đến bao đời sau. Trong đền có tượng của đức vua đúc bằng đồng đỏ cao 3 mét, nặng 2 tấn, lấy theo phiên bản từ đền thờ các vua Trần ở Nam Định. Từ mùa xuân 2008 nầy, hàng năm vào ngày mồng 9 tháng Giêng âm lịch, lề hội truyền thống thường nối tiếp với ngày Tết dân tộc diển ra đến Tết Nguyên tiêu, người trong vùng và các nơi về tham dự tấp nập; quanh năm Huế lại có thêm một điểm du lịch nữa để đón khách thập phương…

Đầu xuân năm nay, cùng một số bạn ở xa về ăn tết đi du xuân, viếng đền, lòng đầy xúc cảm không phải vì khung cảnh đền đài, đồi núi nên thơ, hùng vĩ mà lạ chưa, khi một chút mưa xuân bỗng rơi xuống lất phất, lòng chợt nhớ đến trang tình sử ngậm ngùi của nàng công chúa cất bước dặm trường đi mở cõi mà từ lúc còn cắp sách đi bộ đến trường dưới dãy mù u trong Thành Nội, không hiểu sao những trò nhỏ chúng tôi lại hay tình cờ nhắc đến…

Bây giờ đã đi qua gần hết cuộc đời, lên đền thắp hương nhớ người xưa mà lòng chất chứa bao nỗi niềm. Có phải vùng đất “địa linh nhân kiệt” vẩn còn đó, nhưng đền đài miếu mạo hết linh thiêng vì tay người đứng ra phụng lập thiếu lòng tôn kính? Có phải người đời nay mượn oai linh của cha ông xưa mà bày sách lập kế để mưu cầu tư lợi? Không như thế! Đừng như thế!

Mấy năm trở lại đây, xứ Huế bỗng được mưa thuận gió hòa hơn những mùa giông bão đã trôi qua trước đây. Người ta bảo, người Huế đã biết trở lại tế lễ Nam Giao, lập đàn Xã Tắc với lòng thành kính nên đã được hưởng phước lộc của đất trời ban cho. Mong sao Huế được phục hồi những nét văn hóa truyền thống đã bị mai một để không còn là nỗi day dứt trong lòng người yêu quê…

(Hình ảnh và tư liệu từ Festivalhue.com)
Cuối thu 2011
NGUYỄN VĂN VŨ

2 comments

  1. Quý vị có biết vì sao trong đền thờ của Huyền Trân Công Chúa có tượng Phật Di Lạc không ? Có thấy sự khập khiển trong cách tưởng niệm đến vị công chúa này không ? Hay là quý vị thấy đây là chuyện bình thường ? Văn hóa chi rứa hè ???

    Số lượt thích

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s